Geavanceerd zoeken  

Nieuws:

Pagina's: [1]   Omlaag

Auteur Topic: Vraag naar biomassa steeds meer bepalend voor natuur- en landschapsbeheer  (gelezen 193 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

BartAbc

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 577
    • logboekweer.nl
Vraag naar biomassa steeds meer bepalend voor natuur- en landschapsbeheer
« Gepost op: december 06, 2018, 13:17:05 pm »

In het kader van de energietransitie komen er steeds meer biomassacentrales bij. Het idee is dat het stoken van biomassa CO2 neutraal is, omdat alle CO2 eerst vastgelegd wordt door de vegetatie. Deze gedachte gaat maar gedeeltelijk op, maar omdat het zonder gebruik van biomassa al helemaal niet lukt om de klimaatdoelen te halen wordt er toch op ingezet.

Wat gaat er mis? Op kleine schaal is het gebruik van biomassa natuurlijk goed verdedigbaar. Wanneer je reststoffen gebruikt (uit de landbouw, snoeihout, dunningshout) dan bespaar je op CO2-uitstoot, wel onder voorwaarde dat verwerking en transport naar de centrale minder uitstoot oplevert dan de uitstoot uit de fossiele brandstof die op deze manier uitgespaard wordt. Ook kun je snelgroeiende bomen planten, zoals wilgen en populieren, en na verloop van tijd oogsten. Die kunnen ook nog eens een bijdrage leveren aan landschap en biodiversiteit. Ooit was ik betrokken bij een onderzoek van Probos, in de Flevopolder. Daar waren proefvlakken met wilgenaanplant onder hoogspanningsleidingen. Voor alle soortengroepen leidde dat tot een toename van de biodiversiteit, als ik me goed herinner. Goed plan dus. Monotone bosaanplant in een van oorsprong gevarieerd gebied is alweer een minder goed plan.

Maar er komen steeds meer biomassacentrales. Voor de benodigde biomassa wordt ook dankbaar gebruik gemaakt van hout uit projecten voor natuurherstel, bijvoorbeeld het verwijderen van naaldbos in de duinen en op de Utrechtse Heuvelrug. Dat is al behoorlijk dubbel. Het zal wel goed zijn voor het landschap en de biodiversiteit (en naaldbos in de duinen heeft Habitattype Nul, dus is helemaal vogelvrij), maar het staat haaks op het behalen van de klimaatdoelen want het bos wordt niet teruggeplant. Regelmatig bestaat de indruk dat er bij ingrepen nu wel heel veel omgezaagd wordt, omdat de verkoop van houtsnippers lucratief is geworden. In dat geval schiet het ook voor het landschapsbeheer zijn doel voorbij. Een voorbeeld hier in Utrecht West: het volledig kaalkappen van de voormalige spoorbaan bij Vinkeveen (met prachtige volgroeide berken en eiken) ging me zeer aan het hart. Dit in het kader van het openmaken van het landschap. Het is nu een kale strook met een grote aantrekkingskracht op hondenuitlaatdiensten.

De meeste biomassa wordt uit het buitenland aangevoerd, in de vorm van houtpellets of houtsnippers. Dat komt uit landen als Canada, Verenigde Staten, Zweden, Baltische Staten en in de toekomst mogelijk ook Westelijk Rusland. Duidelijk is dat het transport hiervan veel energie vraagt, maar misschien hoeft de uitstoot hiervan niet meegerekend te worden voor de Nederlandse CO2-balans. Waar deze biomassa precies vandaan komt is maar de vraag. Voor een deel zal het gaan om reststromen, of speciaal aangelegde houtakkers. Maar het gaat zeker ook om 'rondhout' en hout uit bossen waar tot voor kort niet veel uit geoogst werd. De vraag is welke effecten dat heeft op de biodiversiteit ter plekke. In ieder geval uit de Verenigde Staten en Canada komen klachten over de Europese houthonger en de gevolgen op natuur en landschap. Dit kan ook in de Baltische Staten en Rusland gaan spelen. Wanneer er opeens op grote schaal geoogst wordt uit bestaande bossen dan levert dat in de eerste jaren (gokje: 20 jaar) een CO2-schuld op. De uitstoot is veel groter dan de opname. Pas na verloop van tijd slaat de balans om.

Het oogsten en verslepen van biomassa uit bossen betekent ook dat de bodem uitgeput kan raken. Voor een goede kringloop zou de as uit de energiecentrales weer terug moeten naar de bossen. Het is natuurlijk zeer de vraag of dat realiseerbaar is, en of dat niet weer nieuwe problemen oplevert (fraude met de verwerking, vervuilende stoffen).

Kortom: terughoudend zijn met het gebruik van biomassa, bij voorkeur uit de omgeving, en zorgen dat de vraag niet groter wordt dan wat er ecologisch gezien verantwoord geproduceerd kan worden. Hier wordt al lang voor gewaarschuwd. Maar dat lijkt weinig te helpen, er komen alleen maar biomassa centrales bij.   





Gelogd
vriendelijke groeten Bart Vreeken

voor het weerverleden van Nederland zie http://www.logboekweer.nl

Arjan Broekhuizen

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 261
Re: Vraag naar biomassa steeds meer bepalend voor natuur- en landschapsbeheer
« Reactie #1 Gepost op: december 06, 2018, 13:30:42 pm »

We denken dat we het goed doen, maar ondertussen...

Vorig jaar had Zembla een informatieve uitzending over dit onderwerp, onder meer over de houtpellets die per schip aangevoerd werden uit Amerika:
https://zembla.bnnvara.nl/nieuws/bos-als-brandstof
Gelogd
Met vriendelijke groet,
Arjan Broekhuizen

BartAbc

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 577
    • logboekweer.nl
Re: Vraag naar biomassa steeds meer bepalend voor natuur- en landschapsbeheer
« Reactie #2 Gepost op: december 06, 2018, 22:59:54 pm »

Dank, Arjan. Inderdaad een prima reportage van Zembla, ik had hem nog niet gezien.

Ik heb spijt dat ik me de afgelopen jaren hier niet duidelijker over heb uitgesproken. Aan de andere kant, velen hebben dat wel gedaan zoals de KNAW (Academie v. Wetenschappen) en dat is allemaal terzijde geschoven. Het argument is: biomassa is niet ideaal, maar we moeten het wel gebruiken anders halen we de klimaatdoelen niet. Maar het middel kan ook erger zijn dan de kwaal, en daarbij nog eens nauwelijks werkzaam en heel duur. Dan kun je er beter mee stoppen. Afgezien dan van het kleine deel wat wel verantwoord geproduceerd kan worden.


Gelogd
vriendelijke groeten Bart Vreeken

voor het weerverleden van Nederland zie http://www.logboekweer.nl

tekenaar

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 9500
  • Admingroep: Amfibieen, Reptielen & Zoetwatervissen
    • Nature in Colour
Re: Vraag naar biomassa steeds meer bepalend voor natuur- en landschapsbeheer
« Reactie #3 Gepost op: december 07, 2018, 11:19:31 am »

hier in slovenie maken ze steeds meer houtpallets van resthout. Dat zijn zijtakken van omgezaagde bomen. Vroeger bleven die in het bos liggen, waar ze een groeiplaats vormden voor schimmels, schuilplaatsen voor allerlij dieren enz. Uiteindelijk verteerden ze en droegen ze bij aan de cyclus van nutrienten in het bos.

de meeste slovenen branden overigens beukenhout ... Is dat beter?
Gelogd
Paul Veenvliet

Natuurreizen naar SloveniŽ
http://www.natureincolour.eu

peterv

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1768
Re: Vraag naar biomassa steeds meer bepalend voor natuur- en landschapsbeheer
« Reactie #4 Gepost op: december 08, 2018, 10:29:39 am »

maar het staat haaks op het behalen van de klimaatdoelen want het bos wordt niet teruggeplant.
Dat lijkt me sterk. Het is wettelijk verplicht om het bosareaal in stand te houden. Gekapt bos moet altijd worden teruggeplant (tenzij het nadrukkelijk tijdelijk productiebos is, zoals populieren). Maar dat terugplanten hoeft niet perse op dezelfde plaats. De gekapte oppervlak kan dus ook elders in Nederland worden teruggeplant.
Gelogd
Peter Venema

BartAbc

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 577
    • logboekweer.nl
Re: Vraag naar biomassa steeds meer bepalend voor natuur- en landschapsbeheer
« Reactie #5 Gepost op: december 08, 2018, 16:38:56 pm »

Dat lijkt me sterk. Het is wettelijk verplicht om het bosareaal in stand te houden. Gekapt bos moet altijd worden teruggeplant (tenzij het nadrukkelijk tijdelijk productiebos is, zoals populieren).

Niet dus. Gekapt bos uit Natura 2000 gebieden hoeft niet te worden teruggeplant.

https://www.hekkelman.nl/blog/agrarischezaken/boswet-gaat-op-in-de-wet-natuurbescherming-wat-verandert-er

Neemt niet weg dat het in Nederland vaak goed is om in natuurgebieden (duinen, zandgronden, laagveengebied) weer meer open gebied te maken. Het merkwaardige is dan wel dat dat gefaciliteerd wordt door het klimaatbeleid (want vraag naar biomassa, ingreep goedkoper of kostenneutraal of zelfs winstgevend) terwijl het contraproductief werkt voor het klimaatbeleid. En daarbij bestaat het risico dat er meer gekapt wordt dan er voor natuur en landschap wenselijk is. Buiten Natura 2000-gebieden kan dat zeker het geval zijn, ook met terugplanten. Bosbeheerders krijgen dan weer steeds meer een doelstelling van houtproductie.

Voor de biomassa die we uit het buitenland halen lijkt het tegenovergestelde aan de hand, hoewel we er vaak niet goed zicht op hebben. Hier kun je na verloop van tijd een positieve balans hebben (energieproductie CO2-neutraal) terwijl het ten koste gaat van natuurlijk of half natuurlijk bos, en terwijl er uitputting van de bodem plaatsvindt en een netto mineralenstroom onze kant op. Een verdere vergroting van onze 'ecologische footprint'.

Alle reden om erg terughoudend te zijn met het gebruik van biomassa. Een grote vraag leidt er toe dat er steeds minder kritisch ingekocht wordt, met grote gevolgen voor de biodiversiteit en geen garantie dat de CO2 uitstoot hiermee substantieel teruggedrongen wordt (t.o.v. aardgas, steenkool).

Nog twee stukken over het gebruik van biomassa:
https://www.trouw.nl/groen/waarom-biomassa-een-grotere-klimaatkiller-is-dan-steenkool-~a8d089d1/
https://www.nemokennislink.nl/publicaties/to-biomassa-or-not-to-biomassa/

 
« Laatst bewerkt op: december 09, 2018, 11:20:12 am door BartAbc »
Gelogd
vriendelijke groeten Bart Vreeken

voor het weerverleden van Nederland zie http://www.logboekweer.nl
Pagina's: [1]   Omhoog
 

Pagina opgebouwd in 0.043 seconden met 20 queries.