Geavanceerd zoeken  

Nieuws:

Pagina's: [1]   Omlaag

Auteur Topic: Richtlijnen invoer planten waarnemingen.be  (gelezen 1431 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Rutger Barendse

  • Moderator
  • *
  • Offline Offline
  • Berichten: 6574
  • Admingroep: Planten BE, NL en Observation
Richtlijnen invoer planten waarnemingen.be
« Gepost op: juli 14, 2018, 10:24:24 am »

Richtlijnen invoer plantenwaarnemingen.be en dan voornamelijk bereffende het in te vullen 'gedrag' hetgeen op de nieuwe site 'activiteit' is genoemd.

Je kunt dit invullen bij invoer van een waarneming of na de invoer door op 'wijzig waarneming' (oude site) of 'bewerk' (nieuwe site) te drukken.


Hoofdregels

1 Indien de plant buiten staat en juist gedetermineerd ťn aangeduid is (met name de het juiste gebruik van verwilderd, aangeplant, ingezaaid en aangevoerd bij gedrag / activiteit ); goedgekeurd  :right:

2 Indien de plant binnen staat, zoals in een kamer, een koude of warme serre en is opgekweekt/aangeplant/ingezaaid/aangevoerd of indien de plant in een pot/plantenbak staat en is opgekweekt/aangeplant/ingezaaid; afgekeurd. :wrong:  Uitzondering: zie 8.  Spontaan binnen groeiende soorten op de volle grond (ook tussen stenen) die niet kunstmatig bewaterd worden (zelfs zonder aanduiding van een gedrag) wel goedgekeurd.  :right:


Bijkomende regels

3 Ook alle inzaai en aanplant wordt, indien goed aangeduid, goedgekeurd  :right:  Reguliere akkerbouwgewassen (granen, aardappelen, bieten etc.) worden afgekeurd. :wrong:  Uitzondering: zie 8.

4 Wat je aan soorten kunt invoeren beperkt zich tot de soorten die inheems zijn of zich ooit eens spontaan gevestigd hebben (verwilderingen of adventieven).

5 Spontane vestigingen van planten in plantenbakken (die buiten staan) moeten, om goedgekeurd  :right: te worden, als aangevoerd worden aangeduid. Soorten die enkel en alleen op deze manier worden gevonden in BelgiŽ ('de containeradventieven'), worden vooralsnog niet opgenomen in de soortenlijst.

6 Bij inheemse soorten die met enige waarschijnlijkheid verwilderd zijn op de waarnemingsplek, moet het item verwilderd worden aangegeven om goedgekeurd   :right: te worden.

7 Planten die de status Naturalized (=ingeburgerd), Incidental (=adventief) hebben in waarnemingen.be , hoef je niet met het item verwilderd aan te geven, tenzij je wilt aangeven dat ze dat duidelijk net zijn. In principe geeft hun status al aan dat ze niet oorspronkelijk voorkomen en is onderscheid niet nodig.  Indien de plant is aangeplant / ingezaaid / aangevoerd dan is een gedrag/activiteit invullen wel noodzakelijk, zie hiervoor Toelichtingen op de 'gedragingen' / 'activiteiten'.

8 Uitzondering (zie punt 2 en 3): Als een waarneming van een plant een waardplantwaarneming is en dus een relatie heeft met een andere waarneming, dan kan ze indien goed aangeduid als aanplant, ook als het een akkerbouwgewas of kamerplant / potplant  is, worden goedgekeurd.  Bij invoer op de nieuwe site komt er geen aparte waarneming meer van de waardplant.


Toelichtingen op de 'gedragingen' / 'activiteiten'

Onder 'gedrag' / 'activiteit' staan 5 vitale standaard-aanduidingen die het keuren van waarnemingen bespoedigen. Dit zijn de 'gedragingen'/ 'activiteiten'  natuurlijk, ingezaaid, aangeplant, aangevoerd en verwilderd. Deze zijn te vinden onder 'gedrag' / 'activiteit' bij het invoeren of wijzigen van de waarneming.

Omdat de database wordt opgedeeld aan de hand van het gedrag / activiteit , hebben de plantenadmins hier veel aandacht voor.  Het bepaalt de kleur van de waarneming op de verspreidingskaart (rood en blauw), het tonen van de waarneming op de voorpagina (escape-ja wordt niet getoond), de manier van tonen in lijsten in waarnemingen.be en ook het doorleveren van de waarnemingen aan andere organisaties. Flo.wer wil bijvoorbeeld geen waarnemingen van aanplant en inzaai in hun database.

Als je ingezaaid, aangeplant, aangevoerd, verwilderd aanduidt, komt er automatisch een vinkje in een vakje dat eerder ESCAPE heette. Dit vakje heet sinds 19-01 2016 bij de planten ' ingezaaid, aangeplant, aangevoerd, verwilderd'. Als je Escape los aanvinkt (dat kan nog steeds!) dan is het zeer aan te bevelen ook aan geven welke van de 4 het is. Bij een losse ESCAPE-ja kun je een vraag verwachten. Alle oudere escape-ja (van voor 19-01 2016) zonder extra aanduiding zijn beschouwd als verwilderd te zijn bedoeld en zijn alle automatisch gewijzigd.

Als je een waardplant aanduidt bij een waarneming wordt er in de app automatisch een extra waarneming aangemaakt. Je kunt nu helaas alleen direct Escape-Ja  aanduiden.  Je kunt er pas een specifiek gedrag / activiteit bij aanduiden als je de waarnemingen uploadt. Loop dit graag eens in de zoveel tijd eens door in 'mijn waarnemingen' en wijzig de waarnemingen waar een gedrag / activiteit nodig is.


Wanneer natuurlijk aanduiden ?

Dit lijkt overbodig, maar kan verduidelijken dat de plant er bijvoorbeeld niet is ingezaaid of aangeplant. Zeker bij soorten die erg weinig verwilderen en/of ver buiten hun natuurlijk areaal zijn gevonden, kan deze aanduiding handig zijn. Een toelichting in tekst bij de details (opmerkingenveld) is dan ook altijd welkom.

Wanneer ingezaaid aanduiden ?

Bij kruidachtige planten die opzettelijk door de mens zijn uitgezaaid, gebruik je het item ingezaaid. Dit is ůůk de bedoeling als het inzaaien gedaan is in het kader van natuurbeheer. Bijvoorbeeld bij herintroducties van inheemse planten. Inzaai is vaak te herkennen aan meerdere voor de omgeving vreemde soorten bijeen. Meestal betreft het akkerranden of wegbermen en is er een hoog gehalte aan 'kleurige' soorten.  Spontane uitzaai een jaar na dato (zonder hernieuwde inzaai!) mag als verwilderd worden aangeduid.

Wanneer aangeplant aanduiden ?

Planten die opzettelijk zijn neergezet dien je in te voeren met het item aangeplant. Dat geldt voor heel veel planten in tuinen, parken, arboreta, plantsoenen etc. Men moet met name opletten met automatisch aangemaakte waarnemingen via de optie 'waardplant' of 'op/in'. Vaak zijn dit waarnemingen die binnenkomen via de meldingen van dieren als vlinders en bijen. Omdat we willen dat ook de determinatie van de waardplanten juist is, worden er waarnemingen van aangemaakt zodat die te controleren zijn door plantenadmins. Daar hoort dan ook een juist ingevuld gedrag / acitiviteit bij.  Escape-Ja alleen volstaat vaak niet, zie ook boven.

Bij struiken en bomen die opzettelijk door de mens zijn neergezet, gebruik je het item aangeplant. Aangeplant aanduiden is ook de bedoeling als het inplantingen betreft die door natuurorganisaties gedaan zijn. Ook bij oudere aanplant, dus vrijwel alle hoofdbestanden van de Vlaamse bossen, gebruik je het item aanplant. Natuurlijk vind je in hetzelfde bos zeer vaak ook verwilderingen van die aanplant. Zie daarvoor verwilderd hieronder. En natuurlijk zijn er ook veel bomen en struiken vanzelf gekomen in het bos, ook soorten die er ook zijn aangeplant. De tip is dan ook: probeer zoveel mogelijk alleen die spontane vestigingen te noteren.

Discussie kan ontstaan als een plant zich spontaan vermeerdert in de buurt van een aanplanting in tuinen, parken, arboreta, plantsoenen etc. Hier tellen dan de grenzen van die tuinen om dit als spontaan te zien. Je noteert dus ook hier de vondst als aangeplant. Net buiten het hek kan de vondst wel als spontaan (zonder aanduiding, maar liefst dan wel een toelichting) of verwilderd worden aangemerkt. Als de grenzen vaag zijn gaat de voorkeur uit naar de aanduiding aangeplant.

Wanneer aangevoerd aanduiden ?

Zie regel 5; "Spontane vestigingen van planten in plantenbakken (die buiten staan) moeten, om goedgekeurd te worden, als aangevoerd worden aangeduid." Natuurlijk zijn er ook planten die eerst buiten de bak stonden er toch in verzeild geraakt. Dit zullen voornamelijk lokale onkruiden zijn. Aangevoerd aangeven is dan niet nodig. Evenmin is de aanduiding nodig bij zoutverdragende planten in het binnenland, meeliften met verplaatste grond en caravans of tenten, bij graanoverslag of door verwaaien door trein of auto. Het mag wel.

Wanneer verwilderd aanduiden ?

Planten (ook bomen en struiken dus) die als inheems zijn aangemerkt in waarnemingen.be maar verwilderd worden aangetroffen verdienen het item verwilderd en eventueel toelichtende tekst bij de opmerkingen. Ook bij uitheemse planten mag dit aangegeven worden, maar dit is alleen echt zinnig als je het verschil met aanplant en inzaai wil maken. Als je dat niet aangeeft bij een uitheemse soort, wordt er uitgegaan van een spontane vestiging.

Verwilderd aanduiden is geen exacte wetenschap. Als er (geringe) twijfel is dien je dit al te doen. Helemaal zeker dat het verwilderd is, kun je nooit zijn, maar vaak zijn er duidelijke aanwijzingen. Vondsten van reguliere tuinplanten dicht bij tuinen, nabij stortplaatsen, dicht bij wegen (in onnatuurlijke vegetaties), dicht bij opvallend in rijen geplaatste planten van dezelfde soort, of groeiend in de nabijheid van andere verwilderde soorten betreffen zeer waarschijnlijk verwilderingen. Een voorbeeld ter verduidelijking van het belang van deze aanduiding: Een melding van Prachtklokje in Vlaanderen claim je als inheems door er geen verwilderd bij aan te geven. Daar is dan bewijs bij nodig, dus krijg je een vraag van een admin. Je moet dan bewijzen dat Prachtklokje op die plaats al een hele tijd er een natuurlijk voorkomen heeft. Als er geen bewijs is en de waarneming wordt niet voorzien van verwilderd, dan kan de waarneming in extremis worden afgekeurd. Vanwege het aantal meldingen is het redelijk ondoenlijk om hier consequent op te controleren, dus er zijn waarschijnlijk flink wat voorbeelden van goedgekeurde waarnemingen waar in dit opzicht toch iets mis mee is.

Voorbeelden van planten die in BelgiŽ inheems zijn maar die ook erg veel verwilderen uit tuinen (en dan dus met verwilderd moeten worden aangegeven) ;
Prachtklokje, Vingerhoedskruid, Geel vingerhoedskruid, Palmboompje (Buxus), Blauwe monnikskap, Hangende zegge, Lievevrouwebedstro, Kleine maagdenpalm, Mansbloed, Taxus, Struisvaren

Cultuurvariaties van inheemse planten (indien ingevoerd bij hun inheemse 'ouder') zouden ook met verwilderd moeten worden aangegeven. Ingevoerd onder hun variatie is dat niet nodig. Die variaties staan namelijk al als uitheems bekend. Bij inheemse planten met dubbele bloemen en kleurafwijkingen moet men zich steeds de vraag stellen of dit een ontsnapt exemplaar kan zijn, zeker in de buurt van tuinen. Die variaties zijn niet altijd voorhanden als taxon op waarnemingen.be dus dan moet er verwilderd worden aangeduid bij de waarneming. Voorbeelden van inheemse soorten waar de cultuurvariaties wel van beschikbaar zijn: Bleeksporig bosviooltje met haar variatie Viola riviniana Purpurea, Gele dovenetel en haar ondersoort Bonte gele dovenetel, Gevlekte dovenetel en vorm Gestreepte dovenetel en Groot kaasjeskruid en vorm Tuinkaasjeskruid. In het kort: Bij een waarneming van een cultuurvariatie hoef je niet extra verwilderd aan te duiden.

Streekgebonden verwildere planten
De aanduiding verwilderd kan ook streek- (floradistrict-) gebonden zijn. In de Kempen zijn bijvoorbeeld Lelietje-van-dalen, Grote veldbies, Akkerklokje en Maarts viooltje vrijwel altijd verwilderd.

Inheemse waterplanten zijn ook vaak verwilderd
Inheemse planten als Lidsteng, Watergentiaan, Krabbenscheer, Zwanenbloem , Witte waterlelie en ook verschillende grootbladige fonteinkruiden worden veel gekweekt en ontsnappen/vermeerderen makkelijk. Vaak staan ze nog dichtbij hun oorspronkelijke aanplant (visvijver, parkvijver etc.). Als de waarschijnlijkheid van verwildering groot is gaarne ook hier verwilderd aanduiden en eventueel toelichtende tekst.


Extra info:

Naamgeving

We volgen eerstens de Heukels' Flora (2005). Dit heeft als reden dat waarneming.nl er het eerst was en de database daar is opgebouwd. Het systeem is ook zo dat je niet per land een taxonomische keuze kunt maken.  Als de soort niet in de Heukels staat, dan volgen we de Flora van BelgiŽ / Nouvelle Flore (editie 2012).

Synoniemen

Er kunnen synoniemen worden toegevoegd. Dit moet handmatig gebeuren en is niet volledig gedaan voor de Flora van BelgiŽ / Nouvelle Flore. Moest men een geldende naam in de Flora van BelgiŽ missen in de lijst, dan hoor ik dat graag en voeg ik die toe aan de soortenlijst als synoniem. De geldende namen blijven die uit de Heukels' Flora. Er zijn enkele uitzonderingen hierop, maar dat zijn er minder dan 10 en vaak uit nood geboren. Een probleem kan zijn dat een soort uit de ene flora niet 1 op 1 synoniem te maken is met een soort uit de andere flora, bijvoorbeeld door verschillende opvattingen over hoe smal of breed een bepaalde soort moet worden opgevat. Als men onder een synoniem invoert, dan blijft dit record onder dat synoniem te vinden in de overzichten. Dat is alleen zo in BelgiŽ. In het buitenland (Observado / waarneming.nl) verandert je waarneming van een synoniem automatisch naar de geldende naam. Dat heeft als mogelijk nadeel dat je die waarneming zelf moeilijker terug kan vinden en kan denken dat je deze kwijt bent.

Inheems of niet?

Om te bepalen welke soorten inheems zijn, wordt het overzicht van Filip Verloove ( http://alienplantsbelgium.be/ ) en de Flora van BelgiŽ (Nouvelle Flore: Franstalige 6e editie 2012) gevolgd. Deze lopen qua statussen van de planten voor 99,95 % parallel aan elkaar. Op waarnemingen.be wordt in dit opzicht in principe niets zelf verzonnen. Mocht je iets 'fout' zien staan vermeld qua status, dan mag je dat melden. Check het eerst natuurlijk zelf zo goed als mogelijk. De lijst van Filip Verloove is te downloaden, http://alienplantsbelgium.be/sites/alienplantsbelgium.be/files/Checklist2.xlsx , en daar staan 99% van alle gevonden niet-inheemse soorten in. Als je 'fouten' in waarnemingen.be ziet, komt dat mogelijk door:

- De soortendatabase komt oorspronkelijk uit Nederland (waarneming.nl), inclusief zeldzaamheid en status.
- De dagelijkse aanpassingen (toevoegingen van soorten, synoniemen, ondersoorten, variŽtieten, statuswijzigingen etc.).
- De lijst van Filip Verloove wordt vaak aangepast / uitgebreid.

Samenstelling lijst  / Soorten toevoegen

De invoerbare lijst op waarnemingen.be bevat als het goed is alleen taxa die spontaan voorkomen in BelgiŽ. Soorten die alleen aangeplant voorkomen worden niet opgenomen. Je mag wel aanplant invoeren, maar je bent online beperkt tot de invoerbare lijst. Hier is een omweg voor: Je kunt invoeren in BelgiŽ met een andere invoerlijst op de invoerapps. De ingevoerde waarneming van een niet voorkomende soort blijft dan grotendeels onzichtbaar en de soort blijft op waarnemingen.be op 'komt niet voor' staan.  Als je een vondst wilt melden van een spontane plant (geen aanplant, inzaai of aangevoerde, zie toelichtingen) die nu niet in de online invoerbare lijst staat dan kun je op dit forumonderdeel https://forum.waarneming.nl/smf/index.php?topic=430663.0 vragen om het taxon toe te voegen. Dat mag natuurlijk ook een ontbrekend taxon zijn dat wel staat vermeld op Alienplants of in de Nouvelle Flore.

De kortste weg om een fout in de database verbeterd te krijgen is om mij (RutgerpuntBarendseapestaartjetelenetpuntbe) een mailtje te sturen of op dit topic te reageren met je opmerkingen.


Oorspronkelijke tekst van het oude forum door RutgerB op 09 okt 2009, hier aangepast.
« Laatst bewerkt op: juni 22, 2019, 09:43:49 am door nielseimers »
Gelogd

Plantoon

  • Observado Admin
  • *
  • Offline Offline
  • Berichten: 1313
Re: Richtlijnen invoer planten BelgiŽ
« Reactie #1 Gepost op: januari 22, 2019, 17:18:13 pm »

Dag Rutger
goed dat je de regeltjes actualiseert. Ik heb wel een paar opmerkingen over je paragraaf Synoniemen:
- Wat betekent "geheel niet volledig" ?
- Wat is eigenlijk in deze context "een geldende naam" ?
- Uitzonderingen hierop, maar dat zijn er minder dan 10 en vaak uit nood geboren. Kan je die uitzonderingen oplijsten? Ik weet dat Vicia sativa er een van is.
Groeten
Antoon
PS: het is wellicht niet aangewezen om de verschillen NL/BE ivm de policy ESC uit de doeken te doen maar we praten er wel eens over.
Gelogd

Rutger Barendse

  • Moderator
  • *
  • Offline Offline
  • Berichten: 6574
  • Admingroep: Planten BE, NL en Observation
Re: Richtlijnen invoer planten BelgiŽ
« Reactie #2 Gepost op: januari 22, 2019, 20:56:33 pm »

Ik pas af en toe wel wat aan, maar dat is meer ter verduidelijking van wat er al stond. Soms moet ik inspelen op nieuwe features.

Je vragen:

Als het om Nederlandse namen gaat zijn er 100-en uitzondering waaronder die voor Vicia sativa. Zie ook https://www.verspreidingsatlas.nl/1960  . Mensen begrijpen gewoon niet wat ze invoeren met zo'n combinatie aan namen dus ik heb een oplossing voor dat probleem verzonnen.

Die minder dan 10 uitzonderingen, ten tijde van het maken van die regels een 8 jaar geleden, gaan om de wetenschappelijke benamingen. Carex demissa en Carex viridula zijn voorbeelden. Er zijn er inmiddels mogelijk meer dan 10 omdat er ook in de namencommissie al uitzonderingen op de Heukelslijst zijn afgesproken .

Geldende namen:  In dit geval wordt ervan uit gegaan dat alle namen in de Heukels' de juiste zijn en dat alle andere opvattingen zich daaraan in de database aan dienen te passen.

Gelogd

spepping

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 79
Re: Richtlijnen invoer planten BelgiŽ
« Reactie #3 Gepost op: januari 23, 2019, 19:55:04 pm »

Als je het gedrag natuurlijk, ingezaaid, aangeplant, aangevoerd aangeeft, komt er automatisch een vinkje in een vakje dat eerder ESCAPE heette. Dit vakje heet sinds 19-01 2016 bij de planten ' ingezaaid, aangeplant, aangevoerd, verwilderd'.

'natuurlijk' hoort niet in deze zin te staan. Simon
Gelogd

Rutger Barendse

  • Moderator
  • *
  • Offline Offline
  • Berichten: 6574
  • Admingroep: Planten BE, NL en Observation
Re: Richtlijnen invoer planten BelgiŽ
« Reactie #4 Gepost op: januari 24, 2019, 16:57:02 pm »

Dat is natuurlijk juist. Ik heb het aangepast. Hopelijk staan er niet meer van dergelijke fouten in.. :(
Gelogd

Rutger Barendse

  • Moderator
  • *
  • Offline Offline
  • Berichten: 6574
  • Admingroep: Planten BE, NL en Observation
Re: Richtlijnen invoer planten BelgiŽ
« Reactie #5 Gepost op: maart 05, 2019, 12:24:24 pm »

Hoofdregel 2 is aangepast:

Citaat
Spontaan binnen groeiende soorten op de volle grond (ook tussen stenen) die niet kunstmatig bewaterd worden (zelfs zonder aanduiding van een gedrag) wel goedgekeurd.  :right:

Extra toevoeging onder 'Wanneer aangeplant aanduiden ?'

Citaat
Discussie kan ontstaan als een plant zich spontaan vermeerdert in de buurt van een aanplanting in tuinen, parken, arboreta, plantsoenen etc. Hier tellen dan de grenzen van die tuinen om dit als spontaan te zien. Je noteert dus ook hier de vondst als aangeplant. Net buiten het hek kan de vondst wel als spontaan (zonder aanduiding, maar liefst dan wel een toelichting) of verwilderd worden aangemerkt. Als de grenzen vaag zijn gaat de voorkeur uit naar de aanduiding aangeplant.

Nieuw kopje:

Citaat
Samenstelling lijst  / Soorten toevoegen

De invoerbare lijst op waarnemingen.be bevat als het goed is alleen taxa die spontaan voorkomen in BelgiŽ. Soorten die alleen aangeplant voorkomen worden niet opgenomen. Je mag wel aanplant invoeren, maar je bent online beperkt tot de invoerbare lijst. Hier is een omweg voor: Je kunt invoeren in BelgiŽ met een andere invoerlijst op de invoerapps. De ingevoerde waarneming van een niet voorkomende soort blijft dan grotendeels onzichtbaar en de soort blijft op waarnemingen.be op 'komt niet voor' staan.  Als je een vondst wilt melden van een spontane plant (geen aanplant, inzaai of aangevoerde, zie toelichtingen) die nu niet in de online invoerbare lijst staat dan kun je op dit forumonderdeel https://forum.waarneming.nl/smf/index.php?topic=430663.0 vragen om het taxon toe te voegen. Dat mag natuurlijk ook een ontbrekend taxon zijn dat wel staat vermeld op Alienplants of in de Nouvelle Flore.
« Laatst bewerkt op: maart 05, 2019, 12:31:03 pm door Rutger Barendse »
Gelogd

Rutger Barendse

  • Moderator
  • *
  • Offline Offline
  • Berichten: 6574
  • Admingroep: Planten BE, NL en Observation
Re: Richtlijnen invoer planten BelgiŽ
« Reactie #6 Gepost op: april 29, 2019, 09:23:58 am »

Eerste zin aangepast en vervolgens overal waar over 'gedrag' wordt gesproken. Op de nieuwe site is gedrag veranderd in activiteit.

Citaat
Richtlijnen invoer plantenwaarnemingen.be en dan voornamelijk bereffende het in te vullen 'gedrag' hetgeen op de nieuwe site 'activiteit' is genoemd.
Gelogd

Rutger Barendse

  • Moderator
  • *
  • Offline Offline
  • Berichten: 6574
  • Admingroep: Planten BE, NL en Observation
Re: Richtlijnen invoer planten BelgiŽ
« Reactie #7 Gepost op: april 29, 2019, 09:49:47 am »

Net nog een 10-tal kleinere wijzigingen doorgevoerd. Deze tekst, in het vet, is een wat grotere aanpassing

Citaat
8 Uitzondering (zie punt 2 en 3): Als een waarneming van een plant een waardplantwaarneming is en dus een relatie heeft met een andere waarneming, dan kan ze indien goed aangeduid als aanplant, ook als het een akkerbouwgewas of kamerplant / potplant  is, worden goedgekeurd.  Bij invoer op de nieuwe site komt er geen aparte waarneming meer van de waardplant.
Gelogd
Pagina's: [1]   Omhoog
 

Pagina opgebouwd in 0.022 seconden met 20 queries.