Geavanceerd zoeken  

Nieuws:

Pagina's: [1]   Omlaag

Auteur Topic: Richtlijnen invoer planten BelgiŽ  (gelezen 722 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Rutger Barendse

  • Observado Admin
  • *
  • Offline Offline
  • Berichten: 6341
  • Admingroep: Planten BE, NL en Observation
Richtlijnen invoer planten BelgiŽ
« Gepost op: juli 14, 2018, 10:24:24 am »

Richtlijnen invoer plantenwaarnemingen.be en dan voornamelijk over het in te vullen 'gedrag'.

Uit het oude forum door RutgerB op 09 okt 2009, hier aangepast.

Hoofdregels

1 Indien de plant buiten staat en juist gedetermineerd ťn gelabeld is (met name de het juiste gebruik van de aanduidingen verwilderd, aangeplant, ingezaaid en aangevoerd bij gedrag); goedgekeurd  :right:

2 Indien de plant binnen staat, zoals in een kamer en koude of warme serre, of opgekweekt/aangeplant/ingezaaid is in een plantenbak; afgekeurd.  :wrong:


Bijkomende regels

3 Ook alle inzaai en aanplant wordt, indien goed gelabeld, goedgekeurd  :right:  behalve reguliere akkerbouwgewassen (granen, aardappelen, bieten etc.); die worden afgekeurd.  :wrong:

4 Wat je aan soorten kunt invoeren beperkt zich tot de soorten die inheems zijn of zich ooit eens spontaan gevestigd hebben (verwilderingen of adventieven).

5 Spontane vestigingen van planten in plantenbakken (die buiten staan) moeten, om goedgekeurd  :right: te worden, als aangevoerd worden gelabeld. Soorten die enkel en alleen op deze manier worden gevonden in BelgiŽ ('de containeradventieven'), worden vooralsnog niet opgenomen in de soortenlijst.

6 Bij inheemse soorten die met enige waarschijnlijkheid verwilderd zijn op de waarnemingsplek, moet het gedrag verwilderd worden aangegeven om goedgekeurd   :right: te worden.

7 Planten die de status Naturalized (=ingeburgerd), Incidental (=adventief) bekend staan in waarnemingen.be , hoef je niet met het gedrag verwilderd aan te geven, tenzij je wilt aangeven dat ze dat duidelijk net zijn. In principe geeft hun status al aan dat ze niet oorspronkelijk voorkomen en is onderscheid niet nodig.  Indien de plant is aangeplant / ingezaaid / aangevoerd dan is een gedrag invullen wel noodzakelijk, zie hieronder.

8 Uitzondering: Als een waarneming van een plant een waardplantwaarneming is en dus een relatie heeft met een andere waarneming, dan kan ze indien goed gelabeld als aanplant, ook als het een  akkerbouwgewas of kamerplant / potplant (zie punt 2 en 3) is, worden goedgekeurd.


Toelichtingen op de 'gedragingen'

Onder 'gedrag' staan 5 vitale standaard-aanduidingen die het labelen en keuren van waarnemingen bespoedigen. Dit zijn de 'gedragingen' natuurlijk, ingezaaid, aangeplant, aangevoerd en verwilderd. Deze zijn te vinden onder 'gedrag' bij het invoeren of wijzigen van de waarneming.

Omdat de database wordt opgedeeld aan de hand van het gedrag, hebben de plantenadmins hier veel aandacht voor.  Het gedrag bepaalt de kleur van de waarneming op de verspreidingskaart (rood en blauw), het tonen van de waarneming op de voorpagina (escape-ja wordt niet getoond), de manier van tonen in lijsten in waarnemingen.be en ook het doorleveren van de waarnemingen aan andere organisaties. Flo.wer wil bijvoorbeeld geen waarnemingen van aanplant en inzaai in hun database.

Als je het gedrag natuurlijk, ingezaaid, aangeplant, aangevoerd aangeeft, komt er automatisch een vinkje in een vakje dat eerder ESCAPE heette. Dit vakje heet sinds 19-01 2016 bij de planten ' ingezaaid, aangeplant, aangevoerd, verwilderd'. Als je Escape los aanvinkt (dat kan nog steeds!) dan is het zeer aan te bevelen bij gedrag ook aan geven welke van de 4 gedragingen het is. Bij een losse ESCAPE-ja kun je een vraag verwachten. Alle oudere escape-ja (van voor 19-01 2016) zonder extra aanduiding zijn beschouwd als verwilderd te zijn bedoeld en zijn alle automatisch gewijzigd.

Als je een waardplant aanduidt bij een waarneming wordt er in de app automatisch een extra waarneming aangemaakt. Je kunt nu helaas alleen direct Escape-Ja  aanduiden.  Je kunt er pas een specifiek gedrag bij aanduiden als je de waarnemingen uploadt. Loop dit graag eens in de zoveel tijd eens door in 'mijn waarnemingen' en wijzig de waarnemingen waar een gedrag nodig is.


Wanneer natuurlijk aanduiden ?

Dit lijkt overbodig, maar kan verduidelijken dat de plant er bijvoorbeeld niet is ingezaaid of aangeplant. Zeker bij soorten die erg weinig verwilderen en/of ver buiten hun natuurlijk areaal zijn gevonden, kan deze aanduiding handig zijn. Een toelichting in tekst bij de details (opmerkingenveld) is dan ook altijd welkom.

Wanneer ingezaaid aanduiden ?

Bij kruidachtige planten die opzettelijk door de mens zijn uitgezaaid, gebruik je het item ingezaaid. Dit is ůůk de bedoeling als het inzaaien gedaan is in het kader van natuurbeheer. Bijvoorbeeld bij herintroducties van inheemse planten. Inzaai is vaak te herkennen aan meerdere voor de omgeving vreemde soorten bijeen. Meestal betreft het akkerranden of wegbermen en is er een hoog gehalte aan 'kleurige' soorten.  Spontane uitzaai een jaar na dato (zonder hernieuwde inzaai!) mag als verwilderd worden aangeduid.

Wanneer aangeplant aanduiden ?

Planten die opzettelijk zijn neergezet dien je in te voeren met het gedrag aangeplant. Dat geldt voor heel veel planten in tuinen, parken, arboreta, plantsoenen etc. Men moet met name opletten met automatisch aangemaakte waarnemingen via de optie 'waardplant' of 'op/in'. Vaak zijn dit waarnemingen die binnenkomen via de meldingen van dieren als vlinders en bijen. Omdat we willen dat ook de determinatie van de waardplanten juist is, worden er waarnemingen van aangemaakt zodat die te controleren zijn door plantenadmins. Daar hoort dan ook een juist ingevuld gedrag bij.  Escape-Ja alleen volstaat vaak niet, zie ook boven.

Bij struiken en bomen die opzettelijk door de mens zijn neergezet, gebruik je het gedrag aangeplant. Aangeplant aanduiden is ook de bedoeling als het inplantingen betreft die door natuurorganisaties gedaan zijn. Ook bij oudere aanplant, dus vrijwel alle hoofdbestanden van de Vlaamse bossen, gebruik je het item aanplant. Natuurlijk vind je in hetzelfde bos zeer vaak ook verwilderingen van die aanplant. Zie daarvoor verwilderd hieronder. En natuurlijk zijn er ook veel bomen en struiken vanzelf gekomen in het bos, ook soorten die er ook zijn aangeplant. De tip is dan ook: probeer zoveel mogelijk alleen die spontane vestigingen te noteren.

Wanneer aangevoerd aanduiden ?

Zie regel 5; "Spontane vestigingen van planten in plantenbakken (die buiten staan) moeten, om goedgekeurd te worden, als aangevoerd worden gelabeld." Natuurlijk zijn er ook planten die eerst buiten de bak stonden er toch in verzeild geraakt. Dit zullen voornamelijk lokale onkruiden zijn. Aangevoerd aangeven is dan niet nodig. Evenmin is de aanduiding nodig bij zoutverdragende planten in het binnenland, meeliften met verplaatste grond en caravans of tenten, bij graanoverslag of door verwaaien door trein of auto. Het mag wel.

Wanneer verwilderd aanduiden ?

Planten (ook bomen en struiken dus) die als inheems zijn aangemerkt in waarnemingen.be maar verwilderd worden aangetroffen verdienen het 'gedrag' verwilderd en eventueel toelichtende tekst bij de opmerkingen. Ook bij uitheemse planten mag dit aangegeven worden, maar dit is alleen echt zinnig als je het verschil met aanplant en inzaai wil maken. Als je dat niet aangeeft bij een uitheemse soort, wordt er uitgegaan van een spontane vestiging.

Verwilderd aanduiden is geen exacte wetenschap. Als er (geringe) twijfel is dien je dit al te doen. Helemaal zeker dat het verwilderd is, kun je nooit zijn, maar vaak zijn er duidelijke aanwijzingen. Vondsten van reguliere tuinplanten dicht bij tuinen, nabij stortplaatsen, dicht bij wegen (in onnatuurlijke vegetaties), dicht bij opvallend in rijen geplaatste planten van dezelfde soort, of groeiend in de nabijheid van andere verwilderde soorten betreffen zeer waarschijnlijk verwilderingen. Een voorbeeld ter verduidelijking van het belang van deze aanduiding: Een melding van Prachtklokje in Vlaanderen claim je als inheems door er geen verwilderd bij aan te geven. Daar is dan bewijs bij nodig, dus krijg je een vraag van een admin. Je moet dan bewijzen dat Prachtklokje op die plaats al een hele tijd er een natuurlijk voorkomen heeft. Als er geen bewijs is en de waarneming wordt niet voorzien van verwilderd, dan kan de waarneming in extremis worden afgekeurd. Vanwege het aantal meldingen is het redelijk ondoenlijk om hier consequent op te controleren, dus er zijn waarschijnlijk flink wat voorbeelden van goedgekeurde waarnemingen waar in dit opzicht toch iets mis mee is.

Voorbeelden van planten die in BelgiŽ inheems zijn maar die ook erg veel verwilderen uit tuinen (en dan dus met verwilderd moeten worden aangegeven) ;
Prachtklokje, Vingerhoedskruid, Geel vingerhoedskruid, Palmboompje (Buxus), Blauwe monnikskap, Hangende zegge, Lievevrouwebedstro, Kleine maagdenpalm, Mansbloed, Taxus, Struisvaren

Cultuurvariaties van inheemse planten (indien ingevoerd bij hun inheemse 'ouder') zouden ook met verwilderd moeten worden aangegeven. Ingevoerd onder hun variatie is dat niet nodig. Die variaties staan namelijk wel al als uitheems bekend. Bij planten met dubbele bloemen en kleurafwijkingen moet men zich steeds de vraag stellen of dit een ontsnapt exemplaar kan zijn, zeker in de buurt van tuinen. Die variaties zijn niet altijd voorhanden als taxon op waarnemingen.be dus dan moet er verwilderd worden aangeduid bij de waarneming. Voorbeelden van inheemse soorten versus hun cultuurvariaties: Bleeksporig bosviooltje versus Viola riviniana Purpurea, Gele dovenetel versus Bonte gele dovenetel, Gevlekte dovenetel versus Gevlekte dovenetel var. variegatum en Groot kaasjeskruid versus Tuinkaasjeskruid.

Streekgebonden verwildere planten
De aanduiding verwilderd kan ook streek- (floradistrict-) gebonden zijn. In de Kempen zijn bijvoorbeeld Lelietje-van-dalen, Grote veldbies, Akkerklokje en Maarts viooltje vrijwel altijd verwilderd.

Inheemse waterplanten zijn ook vaak verwilderd
Inheemse planten als Lidsteng, Watergentiaan, Krabbenscheer, Zwanenbloem , Witte waterlelie en ook verschillende grootbladige fonteinkruiden worden veel gekweekt en ontsnappen/vermeerderen makkelijk. Vaak staan ze nog dichtbij hun oorspronkelijke aanplant (visvijver, parkvijver etc.). Als de waarschijnlijkheid van verwildering groot is gaarne ook hier verwilderd aanduiden en eventueel toelichtende tekst.


Extra info:

Naamgeving

We volgen eerstens de Heukels' Flora (2005). Dit heeft als reden dat waarneming.nl er het eerst was en de database daar is opgebouwd. Het systeem is ook zo dat je niet per land een taxonomische keuze kunt maken.  Als de soort niet in de Heukels staat, dan volgen we de Flora van BelgiŽ / Nouvelle Flore (editie 2012).

Synoniemen

Er kunnen synoniemen worden toegevoegd. Dit moet handmatig gebeuren en is geheel niet volledig gedaan voor de Flora van BelgiŽ / Nouvelle Flore. Moest men een geldende naam in de Flora van BelgiŽ missen in de lijst, dan hoor ik dat graag en voeg ik die toe aan de soortenlijst als synoniem. De geldende namen blijven die uit de Heukels' Flora. Er zijn enkele uitzonderingen hierop, maar dat zijn er minder dan 10 en vaak uit nood geboren. Een probleem kan zijn dat een soort uit de ene flora niet 1 op 1 synoniem te maken is met een soort uit de andere flora, bijvoorbeeld door verschillende opvattingen over hoe smal of breed een bepaalde soort moet worden opgevat. Als men onder een synoniem invoert, dan blijft dit record onder dat synoniem te vinden in de overzichten. Dat is alleen zo in BelgiŽ. In het buitenland (Observado / waarneming.nl) verandert je waarneming van een synoniem automatisch naar de geldende naam. Dat heeft als mogelijk nadeel dat je die waarneming zelf moeilijker terug kan vinden en kan denken dat je deze kwijt bent.

Inheems of niet?

Om te bepalen welke soorten inheems zijn, wordt het overzicht van Filip Verloove ( http://alienplantsbelgium.be/ ) en de Flora van BelgiŽ (Nouvelle Flore: Franstalige 6e editie 2012) gevolgd. Deze lopen qua statussen van de planten voor 99,95 % parallel aan elkaar. Op waarnemingen.be wordt in dit opzicht in principe niets zelf verzonnen. Mocht je iets 'fout' zien staan vermeld qua status, dan mag je dat melden. Check het eerst natuurlijk zelf zo goed als mogelijk. De lijst van Filip Verloove is te downloaden, http://alienplantsbelgium.be/sites/alienplantsbelgium.be/files/Checklist2.xlsx , en daar staan 99% van alle gevonden niet-inheemse soorten in. Als je 'fouten' in waarnemingen.be ziet, komt dat mogelijk door:

- De soortendatabase komt oorspronkelijk uit Nederland (waarneming.nl), inclusief zeldzaamheid en status.
- De dagelijkse aanpassingen (toevoegingen van soorten, synoniemen, ondersoorten, variŽtieten, statuswijzigingen etc.).
- De lijst van Filip Verloove wordt vaak aangepast / uitgebreid.

De kortste weg om een fout in de database verbeterd te krijgen is om mij (RutgerpuntBarendseapestaartjetelenetpuntbe) een mailtje te sturen of op dit topic te reageren met je opmerkingen.


« Laatst bewerkt op: juli 17, 2018, 14:45:16 pm door wvreusel »
Gelogd
Pagina's: [1]   Omhoog
 

Pagina opgebouwd in 0.021 seconden met 20 queries.