Geavanceerd zoeken  

Nieuws:

Pagina's: 1 2 3 [4] 5   Omlaag

Auteur Topic: Lastige soortgroepen & veelgemaakte fouten  (gelezen 34471 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Nepeta - N. racemosa & N. x faassenii
« Reactie #90 Gepost op: oktober 12, 2018, 11:00:04 am »

Nepeta racemosa & Nepeta x faassenii:
Misschien wel een van de meest lastig te onderscheiden taxa, Blauw kattenkruid (Nepeta racemosa) en Grijs kattenkruid (Nepeta x faassenii). In alle beschikbare literatuur staan tegenstrijdige kenmerken. Bij dezen een eerste poging (eigenlijk mijn 4e, de vorige keren heb ik opgegeven) om dit te bundelen. Op basis van eigen ervaring heb ik een kolom met betrouwbaarheid toegevoegd. Laat het me vooral weten als jouw ervaring anders is en gebruik een fotowaarneming om dit te ondersteunen.

Nepeta racemosaNepeta x faasseniiBetrouwbaarheid
HelmdradenBuiten bloem stekendBinnen bloem blijvendBetrouwbaar
Breedte/lengte ratio blad2/31/3Betrouwbaar
BladvoetHartvormigWigvormigBetrouwbaar
Bloemlengte9-13 mm6-12 mmOverlappend
Bovenzijde bladNauwelijks viltig behaardGrijsviltig behaardOnbetrouwbaar
BloemkleurBlauwpaarsRoodpaarsOnbetrouwbaar
Bovenste bladenZittendGesteeldOnbetrouwbaar
SchijnkransenKort gesteeldLang gesteeldOnbetrouwbaar
KroonbuisLanger dan kelkEven lang als kelkOnbetrouwbaar
VruchtbaarheidFertielSterielOnbekend

Opmerkingen:
  • Jonge bladen zijn altijd grijsviltig, alleen de lagere stengelbladen zijn groenig bij Blauw kattenkruid.
  • Alleen bij vegetatieve spruiten zijn de bovenste stengelbladen zittend bij Blauw kattenkruid.
  • Bloemkleur is hoogst variabel, vaak is de onderlip nog wel blauwpaars, maar de rest van de bloem niet.
  • In tegenstelling tot wat men voorheen aannam, lijkt Blauw kattenkruid aanzienlijk algemener te zijn dan Grijs kattenkruid.
  • Nepeta x faassenii is de kruising tussen Nepeta racemosa en Nepeta nepetella, een witbloemige soort.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 01:32:37 am door Nathalie De Somer »
Gelogd

dirder

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 1523
Salix - S. euxina en S. x fragilis.
« Reactie #91 Gepost op: oktober 16, 2018, 21:48:12 pm »

Salix euxina (en Salix x fragilis).
Salix euxina wordt en werd sporadisch aangeplant, als iemand dat doet/deed langs stromend water mag je er donder op zeggen dat die daar verwildert. Salix euxina is nauw verwant aan Salix pentandra en dat levert een aantal keiharde kenmerken op voor de determinatie.

Algemeen: te zoeken tussen 'breedbladige' S. x fragilis en S. pentandra - achtige wilgen, breed blad in vergelijking met een doorsnee Schietwilg. Het is nog steeds een 'smalbladige wilg', maar blad is breder dan 2 cm. Bij oudere, onbeschadigde wilgen is de tak - en twijgkleur typisch, zeker in het tweede deel van de winter (eerder op het jaar ook lichtjes olijfgroen aangelopen). Knopschubben sterven zeer snel af en velen worden dan zwart, wat in combinatie met de takkleur een typisch beeld oplevert, zie https://www.naturespot.org.uk/species/salix-euxina. Kraakt zeer goed, enkel geëvenaard door struikvormen van Amandelwilg: probeer een blad af te trekken en je hebt zonder de minste weerstand een hele tak mee. Let wel op dat dit bij sterk groeiende takken (jong, gekapt, waterloten enz...) een volstrekt irrelevant kenmerk wordt. Blad is variabel en aan kortloten en het onderste deel van langloten vind je blad dat qua vorm zeer sterk doet denken aan blad van Salix x meyeriana. x meyeriana en pentandra hebben evenwel een veel donkerder bladkleur en veel fijner gezaagde bladrand. In tegenstelling tot wat vaak vermeld wordt is S. euxina niet volledig glad, maar is het jonge blad wel degelijk wat behaard (net zoals onderdelen van de katjes). Evenwel verdwijnt de beharing snel en krijg je een wilg met kaal blad, kale knopschubben en kale twijgen, bij S. x fragilis is er doorgaans nog wat beharing te vinden op knopschubben en twijgen, zelfs doorheen de winter. Euxina heeft nogal brede twijgen en de knoppen staan op een grote, zijdelings uitstekende bult (daar bestaat ongetwijfeld een botanische term voor).
Salix euxina versus Salix x fragilis:
Kenmerken waar niet te veel aandacht moet worden aan besteed: kleur bladonderzijde en bladvertanding.
Keiharde kenmerken: Gebruik een loupe (x 10 volstaat) en bekijk uiteraard meerdere takken, bladeren enz.. verspreid over de boom.
Salix euxina: Bladbovenzijde (ongeveer midden van blad) met stomata die duidelijk meer geconcentreerd zijn langs de nerven of afwezig, Salix x fragilis: stomata uniform verdeeld over de bladbovenzijde.

Voor het onderzoeken van knoppen (kan vanaf de herfst), trek eerst een knop eraf (neem grotere knoppen, dat werkt makkelijker) en gebruik dan een speld om de knopschub eraf te werken (prik niet in de delen die zich eronder bevinden).
Salix euxina: eerste blaadje onder de knopschub aan de basis rond half tot drie vierde van de volledige omtrek van de knop, randen ervan sterk overlappend (over meer dan de bovenste helft van de lengte van de knop). Met drie tot vijf evenwijdige nerven op ongeveer gelijke afstand ontspringend. Kan zeer goed zonder gepruts gezien worden tijdens het schieten van het blad en uitkomen van de katjes, eventueel versneld door een twijg tijdens de winter binnen op water te zetten. (Salix pentandra en x meyeriana horen hier ook thuis)
Salix x fragilis: eerste blaadje onder de knopschub aan de basis rond minder dan de helft van de volledige omtrek van de knop, randen ervan bovenaan niet of nauwelijks overlappend (kan door de sterke beharing moeilijk te zien zijn, druk zachtjes onderaan op de knop, zodat die zich wat opent). Nervatuur meestal met een duidelijke hoofdnerf en daaruit ontspringende zijnerven.

Het één en het ander wordt hier https://core.ac.uk/download/pdf/14527217.pdf geïllustreerd op bladzijde 143 en 144, let wel op dat daar Salix euxina = Salix fragilis en Salix x fragilis = Salix x rubens. Zie ook nog eens https://www.naturespot.org.uk/species/salix-euxina en foto's op waarnemingen.be.

Bronnen:
Belyaeva  Nomenclature of Salix fragilis L. and a New species, Salix euxina (Salicaceae)
Lautenschalger Die weiden von Mittel - und Nordeuropa.
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 01:48:23 am door Nathalie De Somer »
Gelogd
Groeten, Dirk Derdeyn.

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Chenopodium - Ganzenvoet
« Reactie #92 Gepost op: november 16, 2018, 17:53:34 pm »

Ganzenvoet - Chenopodium:
Chenopodium is een uiterst complex geslacht met veel sterk gelijkende soorten. In het verleden werden in Nederland meer soorten gevonden/onderscheiden dan in Heukels' Flora opgenomen staan. Recent zijn een hoop van deze soorten beschikbaar gemaakt voor invoer op waarneming.nl. Sindsdien zijn er al enkele waarnemingen van binnengekomen, maar zowel voor de waarnemers als voor de validatoren is het eigenlijk niet duidelijk wat kenmerkend is voor de betreffende soorten. Probeer dus de diagnostische kenmerken goed in beeld te brengen.

Wetenschappelijke naamNederlandse naamNaam op waarneming.nl
Chenopodium album x giganteum
Chenopodium aristatum
Chenopodium berlandieri
Chenopodium borbasioides
Chenopodium bushianumTexaanse ganzenvoetChenopodium berlandieri var. bushianum
Chenopodium desiccatum
Chenopodium giganteumBoomspinazie
Chenopodium hircinum
Chenopodium leptophyllum
Chenopodium nitrariaceum
Chenopodium opulifoliumSneeuwbalganzenvoet
Chenopodium pratericolaChenopodium desiccatum var. leptophylloides
Chenopodium probstii
Chenopodium quinoaQuinoa
Chenopodium simplex
Chenopodium strictumChenopodium album subsp. striatum
Chenopodium suecicum
Chenopodium urbicumTrosganzenvoet



Korte beschrijving van de soorten:
  • Chenopodium album x giganteum: De kruising tussen Melganzenvoet en Boomganzenvoet. Als Chenopodium album, maar melig roze in bloeiwijze, centrum van blad en onderzijde van blad. Verschilt van Boomspinazie door het kleinere blad dat duidelijk langer dan breed is en sterk gelobd.
  • Chenopodium aristatum: Kleine potplantadventief met gaafrandige, zeer smalle stengelbladen. Bloeiwijze lang gesteeld, sterk vertakt en deelbloeiwijzes in duidelijke kluwens.
  • Chenopodium berlandieri: Plant witmelig, stengel rechtopstaand, tot 1.5 meter. Stengelbladen rond tot omgekeerd vliegervormig, bladrand variabel getand en gelobd. De lagere stengelbladen soms min of meer drielobbig. Bloemdekbladen vleugelachtig gekield. Zaden met doepe, duidelijke, honingraad-achtige putjes.
  • Chenopodium borbasioides: Als Chenopodium album, maar met lange bladsteel. Bladvorm ovaal en vaak licht drielobbig met grote tanden bij of voorbij midden. Tanden vaak licht inwaarts gebogen.
  • Chenopodium bushianum: Als Chenopodium album, maar minder melig, stengelbladen driehoekig tot omgekeerd vliegervormig, bladrand meestal erg ondiep getand. Bloemdekbladen zwak gekield.
  • Chenopodium desiccatum: Deze plant wordt tot 35 cm hoog en is sterk melig, vooral op de stengelbladen en in de bloeiwijze. De vlezige stengelbladen zijn minder dan 3 cm lang en zijn ovaal en gaafrandig.
  • Chenopodium giganteum: Als Chenopodium album, maar veel plant en stengelbladen veel groter. Plant bovenin melig roze. Bladeren rond tot omgekeerd vliegervormig (nauwelijks langer dan breed). Bladrand onregelmatig getand en nauwelijks gelobd.
  • Chenopodium hircinum: Plant ruikt sterk naar rottende vis, melig, stengel rechtopstaand tot opstijgend, tot 1 meter. Stengbladen duidelijk drielobbig, waarvan de middelste lob het breedst, maar slechts weinig langer dan de zijdelingse lobben. Bloemdekbladen gekield, vooral aan het uiteinde. Zaad met rijen van diepe, duidelijke gaatjes die duidelijk langer dan breed zijn.
  • Chenopodium leptophyllum: Deze plant wordt tot 40 à 60 cm hoog, is grijs van kleur en is sterk melig aan de onderzijde van het blad. Het blad is slechts 2.5 cm lang, is lijnvormig tot lancetvormig en gaafrandig.
  • Chenopodium nitrariaceum: Deze soort behoort niet tot de Chenopodium album sectie en dat zie je meteen. Het is een struikvormende soort tot 1 meter hoog. De stengelbladen zijn gaafrandig en lijnvormig tot smal ovaal.
  • Chenopodium opulifolium: Als Chenopodium album, maar sterk melig, stengel nooit roodpaars, bladvorm ovaal tot omgekeerd vliegervormig, gaafrandig tot licht gelobd of getand, bloemdekbladen licht gekield.
  • Chenopodium pratericola: Plant melig, stengel sterk vertakt, opstijgend tot rechtopstaand, tot 1 meter hoog, stengelbladen lijnvormig tot enigszins ovaal, gaafrandig, bloemdekbladen sterk gekield, zaad met netwerk van groeven.
  • Chenopodium probstii: Als Chenopodium album, maar vaak tot 2 meter hoog, stengel en bladen meestal roodpaars aangelopen, lagere stengelbladen meestal met duidelijk bladlob aan weerszijden van basis, scherp getand, bloemdekbladen licht gekield.
  • Chenopodium quinoa: Als Chenopodium album, maar vruchten geel, oranje of rood gekleurd, bloeiwijze erg compact en voornamelijk aan de top aanwezig. Bloemdekbladen licht gekield.
  • Chenopodium simplex: Lijkt zeer sterk op Esdoornganzenvoet, maar de bloeiwijze is veel minder compact. Dit komt doordat de deelbloeiwijzes lang gesteeld zijn, waardoor de vruchtkluwens ver uit elkaar staan.
  • Chenopodium strictum: Als Chenopodium album x giganteum, plant melig roze in bloeiwijze, midden van bovenzijde blad en onderzijde blad. Verschilt door bladvorm die smal ovaal is met min of meer parallelle bladranden, ondiep getand en niet gelobd. Bloemdekbladen nauwelijks gekield.
  • Chenopodium suecicum: Als Chenopodium album, maar stengel zelden paarsrood aangelopen, bladen ovaal tot omgekeerd vlieger-vormig, meestal scherp getand, bloemdekbladen gemiddeld tot sterk gekield. Zaden met vrij diepe groeven en stompe hoek.
  • Chenopodium urbicum: Plant min of meer onbehaard, stengel rechtopstaand, tot 1 meter. Stengelbladen rond tot omgekeerd vliegervormig tot driehoekig, bladrand met variabele, meestal scherpe bladlobben. Bloemdekbladen afgerond (zonder kiel). Zaad met onduidelijk netwerk van groeven.

Opmerkingen:
  • De volgende kruisingen staan benoemd in Stace: Chenopodium x zahnii (Chenopodium album x ficifolium), Chenopodium x variabile (Chenopodium album x berlandieri), Chenopodium x preissmannii (Chenopodium album x opulifolium) & Chenopodium x fursajewii (Chenopodium album x suecicum)
  • Op waarnemingen.be zijn nog de volgende taxa beschikbaar: Chenopodium album subsp. borbasii, Chenopodium aristatum, Chenopodium auricomiforme, Chenopodium macrospermum, Chenopodium missouriense, Chenopodium multifidum & Chenopodium album var. reticulatum.

Referenties:
  • New Flora of the British Isles (Stace)
  • Heukels' Flora (23e editie, 2005)
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: september 04, 2019, 17:20:20 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Ononis - Kattendoorn/Stalkruid
« Reactie #93 Gepost op: november 23, 2018, 13:31:13 pm »

Ononis - Kattendoorn/Stalkruid:
In Heukels' Flora worden twee ondersoorten van Ononis repens onderscheiden. Het onderscheid is meestal niet gemakkelijk, de diagnostische kenmerken zijn vaak slecht bekend en niet goed zichtbaar op de aangeleverde foto's. Om de zaak nog complexer te maken, zijn er geen twee, maar vier ondersoorten. Dit kan verklaren waarom sommige exemplaren voorheen niet goed op ondersoort gebracht konden worden, maar het kan ook voor nog meer verwarring zorgen. Doe jezelf in dat geval een plezier en benoem de ondersoort lekker niet  B)

subsp. arvensissubsp. repenssubsp. spinosasubsp. foetens
DoornsAfwezigAfwezig of weinig en slapVeel en stevigAfwezig of weinig en slap
Eindstandige bloeiwijzeDichte trosLosse trosLosse trosLosse tros
Okselstandige bloeiwijzes(1-)2(-3) bloemen1(-2) bloemen1(-2) bloemen1(-2) bloemen
Deelblaadjes15-30 mm3-20 mm5-15 mm10-30 mm
VruchtenKorter dan kelkKorter dan kelkEven lang of langer dan kelkKorter dan kelk
StengelErect of opstijgendLiggend tot opstijgendErect of opstijgendErect tot opstijgend
BladbeharingBeklierdSterk beklierdWeinig beklierdWeinig beklierd
BladtopAfgerondAfgerond, stomp of licht uitgerandSpitsSpits

Opmerkingen:
  • Wij beschouwen de taxa als ondersoorten, maar in het buitenland worden ze vaak als soorten binnen een complex beschouwd.
  • subsp. procurrens is synoniem voor subsp. repens
  • Ononis x pseudohircina is de kruising tussen subsp. repens en subps. spinosa

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 01:38:50 am door Nathalie De Somer »
Gelogd

Willemien Troelstra

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 4026
  • Admingroep: Planten
    • Floron
Hypericum: Sint-Janskruid, Kantig hertshooi en Frans hertshooi
« Reactie #94 Gepost op: december 29, 2018, 15:48:50 pm »

Sint Janskruid - Frans Hertshooi (de kruising van Sint Janskruid en Kantig hertshooi) - Kantig hertshooi

Frans hertshooi (Hypericum x desetangii) is de algemeen voorkomende kruising tussen Sint Janskruid (Hypericum perforatum) en Kantig hertshooi (Hypericum maculatum). Het is lastig de kruising te onderscheiden van de stamouders, mede omdat ze terug kan kruisen met de ouders en dan bastaardzwermen vormt.
Advies: kijk naar het aantal lijsten, de kelkbladen (spitsheid en aanwezigheid tandjes) en de bladeren (veel/weinig doorzichtige puntjes). Komen die overeen met een oudersoort kies dan daarvoor. Zie je eigenschappen die er tussenin zitten, kijk dan of het overeen komt met Frans hertshooi. Kom je er niet uit dan kun je de combinatiesoort kiezen.  Hieronder staan nog wat meer verschilkenmerken, die niet door alle bronnen genoemd worden en waarschijnlijk minder hard zijn.

Sint Janskruid - H. perforatum | Frans hertshooi - H. x desetangii | Kantig hertshooi - H. maculatum | Bron |
Gaatjes in bladVeel Meestal weinigGeen tot weinig1 t/m 4
Kelk open bloemenLancetvormig spitsEivormig/ovaal met spitsjeEivormig stomp1 t/m 4
KelktoppenOngetandDeels met tandjes (loep)(on)Getand1 t/m 4
Aantal lijstenTwee Twee tot vier Vier (tot twee) 1 t/m 4
Klieren op lijstenWeinigIntermediairRegelmatig1
BladrandklierenOnder (en boven)Boven en onderBoven en onder1
Zwart in kroonbladenWeinig (punten)IntermediairVaak (strepen of punten)2 & 4
BladnervenLicht netvormigTusseninSterk netvormig3

Bronnen:

Opmerkingen:
  • Bron (2) en (4) zeggen dat St-Janskruid op de kroonbladeren alleen zwarte punten heeft, geen strepen, over Frans Hertshooi worden geen uitspraken gedaan.
  • Bekijk de vorm van de kelk bij open bloemen. In bloemknop is de kelk vrijwel altijd afgerond en breed.
  • Houd ook rekening met Gevleugeld hertshooi. Deze soort heeft net als Kantig hertshooi vier stengellijsten die lagerin de plant erg breed worden, maar in tegenstelling tot Kantig hertshooi zijn de kelkslippen spits en smal. Net als bij Sint-Janskruid, heeft Gevleugeld hertshooi vele doorzichtige puntjes in het blad zitten. En tot slot zijn de bloemen van Gevleugeld duidelijk kleiner en het bloeischerm compacter dan van Sint-Janskruid en Kantig hertshooi.
Tekst: Willemien Troelstra (2018).
« Laatst bewerkt op: januari 01, 2019, 22:31:58 pm door Willemien Troelstra »
Gelogd
groet, Willemien Troelstra

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Mentha: Watermunt, Kransmunt, Akkermunt en Polei
« Reactie #95 Gepost op: december 31, 2018, 11:57:41 am »

Mentha: Watermunt, Kransmunt, Akkermunt en Polei
Mentha is een berucht geslacht, de vele soorten lijken sterk op elkaar en kruisingen zijn veel voorkomend. De hier behandelde soorten kunnen alle vier door elkaar groeien en zijn niet altijd gemakkelijk van elkaar te onderscheiden. Fotografeer daarom altijd de onderste stengelbladen, de kelktanden in bloei- of vruchtstadium en de aan/afwezigheid van beharing binnenin de kelk in vruchtstadium.

WatermuntKransmuntAkkermuntPolei
Breedte onderste stengelbladen1,5-4 cm breed1,5-4 cm breed1-2 cm breedTot 1(-1.2) cm breed
Bladrand onderste stengelbladen7-15 tanden, vrij diep getand5-13 tanden, vrij diep getand7-9 tanden, vrij diep getand1-4(-6) tanden, erg ondiep getand
Kelktanden (bloei- of vruchtstadium)Veel langer dan breedIntermediair, langer dan breedOngeveer gelijkzijdig driehoekigOnderste 2 langer en smaller dan bovenste 3
Beharing binnenzijde kelk (vruchtstadium)KaalSpaarzaam behaardSpaarzaam behaardDichte krans van haren
Geur bladPepermuntigNaaldboom/viesZoet/fruitig muntigVies
Deelbloeiwijzes naar de top toeSteeds groter, eindigend in de topGelijk blijvend, altijd in de bladokselsSteeds kleiner, altijd in de bladokselsGelijk blijvend, eindigend in de top
Bovenste deelbloeiwijzeAan de top van de stengel, grootIn de bladoksels en soms enkele bloemen aan de topIn bladoksels van 2-4 na bovenste stengelbladenAan de top van de stengel

Opmerkingen:
  • Alle vier de soorten maken bovengrondse uitlopers, maar Polei is de enige soort die geen ondergrondse uitlopers maakt.
  • De vorm van de bladeren van de bovengrondse uitlopers zijn niet bruikbaar voor determinatie.
  • De lengte van de bloemen en kelk verschilt ook tussen de soorten, maar dit is vanaf foto's niet goed in te schatten.
  • De bloemkleur is ook enigszins verschillend, maar is te variabel.
  • De bladsteel is ook verschillend tussen de vier soorten, maar hier zit te veel overlap in.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: december 31, 2018, 17:59:37 pm door Willemien Troelstra »
Gelogd

Willemien Troelstra

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 4026
  • Admingroep: Planten
    • Floron
Bidens: Smal, Veerdelig, Knikkend, Zwart & Riviertandzaad
« Reactie #96 Gepost op: januari 02, 2019, 21:18:55 pm »

Bidens/Tandzaad: Smal, Veerdelig, Knikkend, Zwart, Rivier & 'Afrikaantjes'
Tandzaad bloeit laat en het is daarom handig om ze ook vegetatief uit elkaar te kunnen houden. Knikkend en Zwart tandzaad zijn makkelijk vegetatief van de anderen te onderscheiden aan de bladsteel. En Riviertandzaad is te onderscheiden aan de onregelmatig geveerde bladvorm. Veerdelig tandzaad lijkt veel op Smal tandzaad en is vegetatief vaak niet met zekerheid te onderscheiden. Maar, als ze hebben gebloeid zijn er genoeg verschillen zoals blijkt uit onderstaande tabel.

Als je een foto maakt zorg dan dat behalve de bladschijf ook de bladsteel goed te zien is en de omwindselblaadjes. Als er rijpe nootjes zijn haal die dan uit het hoofdje en fotografeer ze los zodat het oppervlak en het aantal 'pappusnaalden' dat er bovenop staat te zien is.

Smal (connata)Veerdelig (tripartita)Knikkend (cernua)Zwart (frondosa)Rivier (radiata)'Afrikaantjes'* (pilosa)
Wimpers omwindselsNauwelijksGewimperdGewimperdGewimperdKort gewimperdbehaard
Omwindselblaadjes2-6 lang t.o.v. hoofdje5-8 gemengde lengtes5-8?-910-12(-14) smalle gelijkeschatting: 8-12
BladsteelGevleugeldGevleugeldZittend bladOngevleugeldGevleugeldOngevleugeld, behaard
BladvormMeestal ongedeeldMeestal gedeeldOngedeeldGedeeldOnregelmatig geveerdGeveerd met driedelige top
BladtandenGrove onregelmatige tandenNaar voren wijzende tandenStompe tandenGelijkmatige scherpe tandenGrof naar binnen gekromde tanden  Regelmatige zaagtanden
Oppervlak nootjesKnobbeligGeen knobbelsGeen knobbelsKnobbelharigGladknobbels
Pappusnaalden4-53-43-4224

Opmerkingen:
  • Knikkend tandzaad heeft bloemhoofdjes met en zonder lintbloemen en het knikken van de hoofdjes is niet altijd duidelijk zichtbaar.
  • Zwart tandzaad heeft incidenteel ook lintbloemen.
  • De bloemhoofdjes van Knikkend (cernua) en Rivier (radiata) zijn gemiddeld groter dan van de andere.
  • Smal en Zwart tandzaad hebben heel vaak donkerpaarse stengels, maar dit is niet zo'n harde regel dat ik hem in de tabel wilde opnemen.
  • * In 2017 is er een nieuwe soort opgedoken in velden met Afrikaantjes: Bidens pilosa. Deze wijkt flink af van de andere soorten: Indien aanwezig zijn de lintbloemen wit, de stengels is behaard en hele smalle nootjes. Ik heb hem op basis van de foto's van de waarnemingen toegevoegd aan de tabel. Verbeteringen welkom.

Referenties:
  • Heukels 23ste druk
  • Diverse andere bronnen, maar ik had al ergens een tabel gemaakt en daarbij niet genoteerd welke bronnen ik daarvoor heb gebruikt.
Tekst: Willemien Troelstra (2019).
« Laatst bewerkt op: januari 09, 2019, 16:07:17 pm door Willemien Troelstra »
Gelogd
groet, Willemien Troelstra

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Mentha: Witte munt, Wollige munt, Hertsmunt, Aarmunt, Aar x Hertsmunt & Aar x Wi
« Reactie #97 Gepost op: januari 03, 2019, 13:20:05 pm »

Mentha: Witte munt, Wollige munt, Hertsmunt, Aarmunt, Aar x Hertsmunt & Aar x Witte munt
Mentha is een van de lastigste geslachten uit de plantenwereld. Er zijn meer kruisingen dan soorten bekend en met de vele cultivars wordt het verhaal er niet gemakkelijker op. Witte munt (Mentha suaveolens) en Hertsmunt (M. longifolia) kunnen hybridiseren en vormen de kruising Wollige munt (M. x villosa). Wollige munt is uiterst variabel en kan sterk op beide oudersoorten lijken. Om het geheel nóg complexer te maken, kan Hertsmunt tevens hybridiseren met Aarmunt (M. spicata) en vormt de kruising Mentha x villosonervata. Aarmunt lijkt vervolgens weer sterk op Pepermunt (M. x piperta). Het verhaal wordt nog veel complexer, maar daarvoor kan je beter naar de algemene Mentha determinatiesleutel kijken die Rutger Barendse geschreven heeft. Om de uiteenzetting overzichtelijk te houden, beperk ik mij hier tot de behaarde soorten.

Witte muntWollige munt (Hertsmunt x Witte munt)HertsmuntHertsmunt x AarmuntAarmuntAarmunt x Witte munt
WetenschappelijkMentha suaveolensMentha x rotundifoliaMentha longifoliaMentha x villosonervataMentha spicataMentha x villosa
Beharing op bladSterk wolligWollig tot spaarzaam wolligSpaarzaam behaardSpaarzaam behaardKaal tot spaarzaam behaard op nervenBehaard tot spaarzaam behaard
Nervatuur bladErg diepliggendIntermediairNiet diepliggendIntermediairDiep liggendDiep liggend
BladvormRond tot breed eivormigEirond tot ovaalLancetvormigLancetvormig tot ovaalLancetvormig tot breed ovaalLancetvormig tot ovaal
BladtopAfgerond tot stompStomp tot iets spitsSpitsSpitsSpits tot stompSpits tot stomp
Bladrand tandenNaar onder gebogenIntermediairToegespitstToegespitstSpitsSpits
FertiliteitFertielFertielFertielSterielFertielSteriel
BloemkleurWitWit of rozeLilaRozeWit tot roze of lilaRoze

Opmerkingen:
  • Andere kruisingen met deze soorten zijn Mentha x cartinthiaca (Akker x Witte munt), Mentha x smithiana (Akker x Water x Aar), Mentha x gracilis (Akker x Aar), Mentha x suavis (Water x Witte), Mentha x piperta (Water x Aar) & Mentha x dumetorum (Water x Herts).
  • Op basis van foto's is het op naam brengen van Mentha kruising nagenoeg onmogelijk. Meen je een kruising gevonden te hebben, fotografeer dit dan erg zorgvuldig. Anders is het voor ons niet te beoordelen. Je kan in dat geval beter materiaal verzamelen voor Naturalis.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: januari 03, 2019, 13:38:50 pm door nielseimers »
Gelogd

Willemien Troelstra

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 4026
  • Admingroep: Planten
    • Floron
Zomprus - Juncus × surrejanus - Veldrus
« Reactie #98 Gepost op: januari 07, 2019, 23:19:22 pm »

Zomprus - Juncus × surrejanus  - Veldrus

Zomprus (Juncus articulatus) en Veldrus (Juncus acutiflorus) lijken redelijk wat op elkaar. Het makkelijkste veldkenmerk is dat Zomprus bijna altijd scheef uit de grond komt, vaak in een beetje platgeslagen pol groeit en meer in open terrein staat. Veldrus staat rechtop, groeit in rijen (door korte uitlopers) en vaak tussen andere begroeiing. Een ander vegetatief verschilkenmerk is de beharing van de binnenkant van de kamertjes in het blad: kaal (Veldrus) dan wel licht viltig behaard (Zomprus). Daarnaast zijn er zijn veel kleine verschillen in blad en bloeiwijze. Er bestaat ook een kruising tussen de twee.
Dit topic gaat alleen over deze twee soorten en de kruising; in de notities staan wat opmerkingen over andere gelijkende soorten.

Zomprus - Juncus articulatus | Juncus x surrejanus | Veldrus (Juncus acutiflorus) | Bron |
GroeivormScheef uit de grondIntermediairRechtop2, 3, 4, 5
BladDof, geribd, afgeplat, soepel, vaak kromMatglans, beetje afgeplat, beetje gekromdGlanzend glad en stijf, ovaal1, 2, 5
Binnenwand kamers in bladSpinnenwebachtig behaard*IntermediairKaalVeldwijsheid
Aantal bloemenGem. 18 (3-55)Gem. 25 (3-65)Gem. 50 (11-102)1
Lengte binnen- tov buitendekbladGelijk Gelijk of iets langer Langer1, 2, 3, 4
Lengte bloemdekbladen2.3-3.5 mmIntermediair1.5-2.7 mm3, 4
Rijpe kapsuleSteekt uit bloemdek, wordt zwartSteekt nauwelijks uit, groen-bruinSteekt uit bloemdek, wordt bruin1, 3
Rijpe kapsuleStomp met topspitsjeIntermediairToegespitst1, 3, 4
Top buitenste bloemdekbladen RechtVaak recht, soms gekromdNaar buiten gekromd1, 4
BloemdekbladenEivormig spits met topspitsjeIntermediairGeleidelijk toegespitst2, 4

Bronnen:

Opmerkingen:
  • * Het spinnenweblaagje van de bladkamertjes van de Zomprus is vooral in jong stadium aanwezig. Dus zie je wel beharing: Zomprus, geen beharing: waarschijnlijk Veldrus
  • Paddenrus (Juncus subnodulosus) en Canadese rus (Juncus canadensis) lijken ook wel wat op deze soorten, maar hebben behalve gekamerd blad ook gekamerde stengels (de stengel is waar de bloeiwijze aan zit, lijkt veel op blad).
  • Veldrus is ook te verwarren met Rechte rus (Juncus alpinoarticulatus); die staan ook rechtop en is ongeveer even groot. Rechte rus heeft stompe bloemdekbladen en de bloeiwijze takken staan allemaal (schuin) omhoog, niet rechtaf of teruggeslagen.
  • De kruising (Juncus x surrejanus) is slecht zaadzettend (bron 4).
Tekst: Willemien Troelstra (2019).
« Laatst bewerkt op: januari 13, 2019, 22:23:44 pm door nielseimers »
Gelogd
groet, Willemien Troelstra

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Agastache - Dropplant & Anijsplant
« Reactie #99 Gepost op: februari 04, 2019, 21:46:18 pm »

Agastache -  Dropplant & Anijsplant:
Anijsplant (Agastache rugosa) en Dropplant (Agastache foeniculum) zijn twee sterk gelijkende soorten die vrij gemakkelijk verwilderen. De bloemkleur is paars tot blauw, maar bij witbloemige exemplaren moet je bewust zijn van andere kandidaten (zie opmerkingen).

  • Agastache foeniculum: Bladonderzijde met fijne, dichte, dicht aanliggende haren. Bladonderzijde wit of grijsgroen. Bladvoet afgerond of afgeknot, die van de onderste bladen zwak hartvormig. Bladsteel 0,5-2 cm lang. Steunblaadjes eivormig. Bloeit juli t/m september.
  • Agastache rugosa: Bladonderzijde kaal, alleen op de nerven behaard of met rechtopstaande of gekromde haren, maar nooit met dicht aanliggende haren. Bladonderzijde lichtgroen of grijsgroen, maar niet wit. Bladvoet meestal hartvormig, soms afgerond. Bladsteel 1-5 cm lang. Steunblaadjes lancetvormig. Bloeit juni t/m september.

Opmerkingen:
  • Let bij witbloemige exemplaren op onderstaande twee soorten:
  • Agastache nepetoides lijkt sterk op deze twee soorten, maar is nog niet verwilderd aangetroffen. Deze soort heeft kleinere bloemen (5-7 mm i.t.t. 5-10 mm) die bovendien wit of geel zijn. Ook zijn de kelktanden kleiner (1 mm i.t.t. 1-2.5 mm) en eivormig met stompe top (niet smal driehoekig en spits).
  • Agastache urticifolia lijkt sterk op deze twee soorten, maar is nog niet verwilderd aangetroffen. Deze soort heeft grotere bloemen (10-14 mm i.t.t. 5-10 mm) die bovendien roze, paars of wit zijn. De kelktandenn zijn ook langer (3.5 mm i.t.t. 2.5 mm). De bladvoet is afgeknot tot bijna hartvormig.
  • Agastache aurantiaca is ook verwilderd aangetroffen, deze soort heeft grote, oranje bloemen en aan de bovenzijde behaard blad.
  • Agastache mexicana is ook verwilderd aangetroffen, deze soort heeft grote, oranje, rode, roze of blauwe bloemen bloemen en heeft onbehaard blad.

Referenties:
  • Krautige Zier und Nutzpflanzen (Rothmaler)
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: februari 19, 2019, 20:46:03 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Clinopodium: Bergsteentijm & Kleine bergsteentijm
« Reactie #100 Gepost op: februari 08, 2019, 22:24:18 pm »

Bergsteentijm & Kleine bergsteentijm:
Zowel Bergsteentijm (Clinopodium menthifolium) als Kleine bergsteentijm (Clinopodium calamintha, syn. Clinopodium nepeta) zijn in Nederland uiterst zeldzame soorten in het wild. Kleine bergsteentijm is echter ook een tuinplant die vrij gemakkelijk verwildert. De twee soorten zijn vrij lastig te onderscheiden en kunnen samen voorkomen. Ze verschillen sterk in grootte van kelk, bloem en blad, maar dit is op basis van foto's lastig te controleren. Er is een verzamelsoort beschikbaar voor de twijfelgevallen. Met uitgebreid documenteren van de diagnostische kenmerken, is het onderscheid niet al te lastig.

Kleine bergsteentijmBergsteentijm
Lengte bloem9-15 mm15-22 mm
Lengte kelk4-6 mm6-11 mm
Lengte blad1-2 cm2,5-7 cm
Aantal bladrandtanden2-5 paar en vrij ondiep6-10 paar en tamelijk diep
Onderste kelktandenIets langer (1-2 mm) dan bovenste kelktanden (0,5-1 mm)Twee keer zo lang (3-4 mm) als bovenste kelktanden (1,5-2 mm)
BloemtrossenTot 20 bloemenTot 9 bloemen
Beharing op kelk<0,1 mm>0,2 mm
Beharing in kelkUit kelk stekendNiet uit kelk stekend

Opmerkingen:
  • Opmeten maakt het valideren voor ons heel veel gemakkelijker.
  • Bekijk altijd de lagere stengelbladen.
  • De lengte van de onderste kelktanden ten opzichte van de bovenste kelktanden is open voor interpretatie, maar dient te allen tijde bij de kelk in vruchtstadium bekeken te worden (niet in knop of bloei).
  • De beharing in de kelk kan alleen in vruchtstadium gebruikt worden.
  • Clinopodium ascendens is een tuinplant die sterk op Bergsteentijm lijkt. Ze verschilt door de meestal witte bloemen, de kortere kelktanden (2-3 mm i.t.t. 3-4 mm), de kortere stengelbladen (zelden >4 cm) en het kleinere aantal bladenrandtanden (3-8 paar i.t.t. 6-10 paar). Ze verschilt ook nog van Kleine bergsteentijm door de langere beharing op de kelk (>0,2 mm i.t.t. <0,1 mm).

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: februari 08, 2019, 22:38:32 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Draba/Erophila - Vroegeling
« Reactie #101 Gepost op: februari 11, 2019, 21:29:31 pm »

Draba/Erophila - Vroegeling:
We weten al enige tijd dat wat wij Vroegeling (Erophila verna) noemen, in werkelijkheid een groter aantal soorten is. Recent is ook met Nederlands materiaal morfologisch en genetisch onderzoek gedaan, waaruit bleek we in Nederland minstens 4 soorten (en nog 2 vormen) hebben. Ook zullen de soorten niet langer in het geslacht Erophila geplaatst worden, maar in het geslacht Draba. In de volgende editie van Heukels' Flora gaan deze soorten opgenomen worden. Het bloeiseizoen van de Vroegelingen is aangebroken, dus bij deze de oproep om op zoek te gaan naar deze soorten en de verspreiding van deze soorten in beeld te brengen.



Draba verna s.s.Draba boerhaaviiDraba praecoxDraba glabrescens
Beharing op bladDicht behaardDicht behaardWeinig behaardWeinig behaard
Type beharingSter-, gaffel & gewone harenSter-, gaffel & gewone harenMerendeel gewone haren, enkele gaffelharenMinstens de helft gaffelharen, de rest gewone haren
Vruchtlengte(3,7-)4-8(-10) mm3-4(-5) mm2,5-6 mm4-6 mm
Lengte/breedte vrucht(1,9-)2-4±21,3-1,8(1,8-)2-2,5
Beharing steelWel of niet voorbij eerste bloemsteel reikendWel of niet voorbij eerste bloemsteel reikendNiet voorbij eerste bloemsteel reikendNiet voorbij eerste bloemsteel reikend
BladsteelMatig kort tot matig langMatig kort tot matig langMatig kort tot matig langLang
BladGeleidelijk tot abrupt versmald in bladsteelGeleidelijk tot abrupt versmald in bladsteelGeleidelijk tot abrupt versmald in bladsteelNauwelijks versmald in bladsteel
Grootte plant4-15 cm3-8 cm2-7 cmtot 18 cm

Opmerkingen:
  • Vroegeling is een autogame soort, dat houdt in dat de soort kan voortplanten zonder uitwisseling van genetisch materiaal met een soortgenoot. Daarom kunnen lokaal vrij gemakkelijk vormen ontstaan die morfologisch identiek zijn. Deze lokale vormen zijn in het verleden vaak als soort, ondersoort of variëteit beschreven. Met genetisch onderzoek is iets meer zekerheid te krijgen of we in dergelijke gevallen met soorten te maken hebben. Voorzichtigheid is echter geboden. Daarom hebben we gezamenlijk afgesproken om voorlopig alleen soorten beschikbaar te maken van Nederlands materiaal dat morfologisch en genetisch onderzocht is.
  • Draba majuscula is nog niet aangetoond (mogelijk door te kleine steekproef). Draba majuscula onderscheidt zich morfologisch van Draba verna door een dichte bladbeharing van fijne sterharen en kroonbladen die ten hoogste tot de helft ingesneden zijn (t.o.v. meestal meer dan de helft ingesneden). Ook heeft Draba majuscula een korte bladsteel met een abrupte overgang naar het blad.
  • Draba spathulata is synoniem voor Draba boerhaavii.
  • Het onderzoek van Naturalis komt niet in alle opzichten overeen met de Duitse en Engelse literatuur. Dit is dan ook een voorlopig overzicht, wellicht dat toekomstige vondsten en onderzoeken hier meer helderheid in gaan geven.
  • Uit het onderzoek van Naturalis lijkt dat Draba praecox twee vormen heeft, waarbij de ene vorm dubbel zo veel kern-DNA heeft en dat lijkt gekoppeld te zijn aan vruchtgrootte.
  • In het artikel van Bomble (referentie 2) wordt nog Draba acutidentata genoemd. Deze soort is in Duitsland alleen bekend uit het stedelijk gebied en zit qua kenmerken tussen Draba glabrescens en Draba verna s.s. in. Net als Draba glabrescens heeft deze soort smalle blaadjes met lange bladsteel. Net als Draba verna s.s. zijn de blaadjes wezenlijk sterker behaard. Ook is de bladbasis zwart gekleurd.
  • New Flora of the British Isles (referentie 4) beschrijft twee variëteiten van Draba verna; Draba verna var. praecox (vruchten breed elliptisch tot ± rond) & Draba verna var. verna (vruchten omgekeerd eivormig met spitse basis tot rechthoekig of elliptisch). De laatste wordt ook wel Draba verna subsp. verna genoemd. Deze variëteiten gaan we voorlopig niet onderscheiden.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers & Leni Duistermaat (2019).


« Laatst bewerkt op: maart 28, 2019, 16:16:00 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Utricularia - Groot, Loos & Klein blaasjeskruid:
« Reactie #102 Gepost op: februari 15, 2019, 22:09:27 pm »

Utricularia - Groot, Loos & Klein blaasjeskruid:
Blaasjeskruiden zijn in volle bloei soms al erg lastig op naam te brengen, maar bij het ontbreken van verse bloemen, wordt de determinatie helemaal lastig. Er zijn talloze aanvullende kenmerken, maar die zijn op foto's vaak niet goed te zien. Onderstaande tabel geeft een overzicht van alle kenmerken die gebruikt kunnen worden om onderscheid te maken.

Groot blaasjeskruidLoos blaasjeskruidKlein blaasjeskruidBetrouwbaarheid
BloemkleurDonkergeelDonkergeelBleekgeelHoog
OnderlipMet teruggeslagen randenMin of meer vlakMet teruggeslagen randenMatig
GehemelteBolBolHolHoog
BladenAlleen groene waterloten (lang vertaktAlleen groene waterloten (lang vertakt)Bleke grondloten (kort handvormig) en groene waterloten (lang vertakt)Vrij hoog
VruchtsteelNaar benden gebogenAfstaand of tegen as aangedrukt?Hoog
VangblaasjesAlleen op de waterlotenAlleen op de waterlotenOp grondloten en waterlotenVrij hoog
BladslippenGetand, met stekelharenGetand, met stekelharenGaafrandig, aan top met één stekelhaarHoog
BladtandenMet >2borstelharenMet 1-2 borstelharenZonder borstelharenLaag
Boeiwijze3-12 bloemen3-5 bloemen2-4 mmMatig
Bloemlengte15-18 mm15-18 mm6-7 mmHoog
VangblaasjesTot 2 mm1 mm?Laag
Vorm spoorSchuin naar voren, vrij langSchuin naar voren, vrij langNaar beneden, kortHoog
Hoek bovenste en onderste kroonbladMinder dan 90 graden90 graden of meerMinder dan 90 gradenMatig
Bloemsteel15 mm, 2-3 x zo lang als schutblad18-20 mm, 3-5 x zo lang als schutbladTot 25 mmHoog
Bovenlip t.o.v. gehemelteEven lang1,5-2 x zo langKorterMatig
Klieren in spoorAlleen de bovenkantDe gehele binnenzijdeBovenkant en topHoog
Vangharen in blaasjeX-vormig met 2 kortereX-vormig met 2 kortereWaaiervormig, 2 korter of allen gelijkHoog
Stengel0,5-0,8 mm, 12 holtes0,5-0,7 mm, 12 holtes0,4-0,8 mm, 7 holtesMatig

Opmerkingen:
  • Het gehemelte is een uitstulping aan de basis van de onderliip.
  • De bloemkenmerken gelden alleen voor verse bloemen, bij het verwelken van de bloemen zetten deze je op het verkeerde spoor.
  • Om de hoek tussen het bovenste en onderste kroonblad te meten, teken je twee lijnen van de uiteinden van de kroonbladen naar de aanhechting van de bloem.
  • Plat blaasjeskruid (Utricularia intermedia) lijkt sterk op Klein blaasjeskruid, maar heeft geen vangblaasjes op de waterloten.
  • Vroeger kwam Bleekgeel blaasjeskruid (Utricularia ochroleuca) voor. Deze heeft net als Plat blaasjeskruid alleen vangblaasjes op de waterloten, maar heeft spitse bladslippen. De soort lijkt in vegetatief stadium sterk op Klein blaasjeskruid. De soort is in Nederland slechts twee maal in bloei gezien en komt mogelijk nog steeds voor, maar wordt niet herkend.
  • Utricularia stygia heeft net als Utricularia ochroleuca spitse bladslippen, maar heeft geen vangblaasjes en heeft 3-6 stekels op de laatste bladslip (Utricularia ochroleuca heeft 0-3 stekels).
  • Utricularia bremii lijkt sterk op Klein blaasjeskruid, maar heeft een rondere onderlip van 8-9 mm breed (niet 5-8 mm breed).
  • Er zijn geen kenmerken om Groot blaasjeskruid en Loos blaasjeskruid in vegetatief stadium betrouwbaar te kunnen onderscheiden. Op basis van watertype is er met waarschijnlijkheid een naam aan te geven (Groot staat meer in hard en voedselrijk water en Loos blaasjeskruid meer in zuur en voedselarm water). Zowel de stand van de tandjes langs de bladslippen als het aantal haartjes bovenop die tanden is niet betrouwbaar gebleken om de soort mee vast te stellen.

Referenties:
  • The Vegetative Key to the British Flora
  • New Flora of the British Isles (Stace)
  • Gefaßpflanzen Grundband (Rothmaler)
  • Heukels' Flora (23e druk, 2005)
  • Bestimmungsschlüssel für die aquatischen Makrophyten in Deutchland (Bestimmungsschlüssel & Abbildungen)
  • Blumen in Schwaben
  • Flora van België (3e druk, 2012)
  • BSBI: Utricularia (PDF)
  • Veldgids water- en oeverplanten (Pot, 2003)
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: februari 28, 2019, 12:58:22 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Eranthis - Winterakoniet: Eranthis hyemalis & Eranthis cilicica
« Reactie #103 Gepost op: maart 14, 2019, 15:32:20 pm »

Eranthis hyemalis & Eranthis cilicica:
De meeste verwilderde planten betreffen Eranthis hyemalis (Winterakoniet), maar ook Eranthis cilicica is in omloop en hun kruising is ook al aangetroffen. Eranthis cilicica lijkt sterk op Eranthis hyemalis, maar is op enkele kenmerken te onderscheiden.

Eranthis hyemalisEranthis cilicica
BloemkleurLichtgeelGoudgeel
StengelbladenBredere slippenFijne slippen
Jonge bladenGroenBronsgroen
WortelstokOneven en knobbeligRond en glad

Opmerkingen:
  • Eranthis x tubergenii is de kruising tussen Eranthis hyemalis en Eranthis cilicica en is steriel. Recentelijk is ook een schijnbaar fertiele kruising op de markt gekomen (referentie 1).
  • Er zijn zeer veel cultivars. Voor de namen en kenmerken, zie pagina 11 t/m 24 (referentie 1).
  • Er is recent genetisch onderzoek gedaan naar het geslacht Eranthis. Het artikel zal binnenkort gepubliceerd worden (referentie 2).
  • Eranthis longistipitata wordt voor zover bekend niet in Nederland aangetroffen. Deze soort verschilt door de meer oranjegele bloemen (referentie 1).
  • Een andere gele soort die beschreven is, heet Eranthis isaurica. Deze zou verschillen van Eranthis cilicica door de vorm van de zaden en het aantal zaden per vrucht (referentie 3).
  • Opmerking Ben Zonneveld: "Eranthis cilicica heeft 18.4 picogram (pg) DNA per kern, Eranthis hyemalis heeft 22.6 pg DNA per kern en Eranthis x tubergiana heeft 21.4 pg DNA per kern. Gevoegd bij het feit dat de hybride steriel is gaat het m.i. duidelijk om twee verschillende soorten. Bovendien ben ik triploide Eranthis hyemalis en de tetraploide (fertiel) Eranthis x tubergeniana tegengekomen."

Referenties:
Tekst: Niels Eimers & Erik Slootweg (2019).
« Laatst bewerkt op: maart 28, 2019, 16:17:36 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Atriplex - Spiesmelde & Uitstaande melde
« Reactie #104 Gepost op: maart 15, 2019, 16:52:35 pm »

Atriplex - Spiesmelde & Uitstaande melde:
Spiesmelde (Atriplex prostrata) is in Nederland en België zeer algemeen, maar wordt vaak voor Uitstaande melde (Atriplex patula) uitgemaakt, omdat de bovenste bladen vaak erg smal en gaafrandig zijn. De bovenste stengelbladen zijn echter weinig betrouwbaar voor determinatie. Uitstaande melde is vrij algemeen, maar een heel stuk zeldzamer dan Spiesmelde.

SpiesmeldeUitstaande melde
Bladvoet onderste stengelbladenStomp wigvormig tot afgeknot (>160 graden)Scherp tot stomp wigvormig (<145 graden)
Bladlobben onderste stengelbladenNaar voren gerichtNaar achteren of opzij gericht
Bladrand onderste stengelbladenMeestal gaafrandigLicht gegolfd/getand tot gaafrandig
Bovenste stengelbladenLijnvormig (l/b > 5:1)Lancetvormig (l/b 5:1 tot 3:1)
Vruchtkleppen>1/3e vergroeid<1/4e vergroeid
Vruchtlengte3-7(-20) mm2-6(-8) mm
VruchtvormDriehoekig tot omgekeerd vliegervormigDriehoekig

Opmerkingen:
  • Voor zekere determinatie zijn de onderste stengelbladen noodzakelijk.
  • Wanneer de onderste stengelbladen niet langer aanwezig zijn, zijn rijpe vruchten noodzakelijk.
  • Om vruchtvorm te beoordelen, zullen deze losgepeuterd moeten worden.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: maart 15, 2019, 17:16:27 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Chionodoxa - C. lochiae & C. luciliae
« Reactie #105 Gepost op: maart 18, 2019, 22:21:46 pm »

Chionodoxa - C. lochiae & C. luciliae:
Chionodoxa lochiae en Chionodoxa luciliae zijn sterk gelijkende soorten met armbloemige bloeiwijzes met rechtopstaande, grote bloemen.

Chionodoxa luciliaeChionodoxa lochiae
BloemkleurDiversLicht blauwpaars
Basis kroonslippenDuidelijk witWeinig tot niet wit
Bloeiwijze1-2 bloemen2-4 bloemen
Kroonbuis2,5-4 mm5-7 mm
Kroonslippen12-20 x 3-8 mm12-13 x 4-6 mm
Meeldraden2,5 en 3 mm3 en 4 mm

Referenties:
  • The European Garden Flora
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: maart 24, 2019, 09:52:24 am door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Allium - Look (witbloeiende tuinplanten)
« Reactie #106 Gepost op: maart 18, 2019, 23:26:32 pm »

Allium - Look (enkele witbloeiende tuinplanten):
Er wordt een groot aantal Allium (Look) soorten als tuinplant toegepast. Enkelen daarvan zijn vrij gemakkelijk te onderscheiden, maar onderstaande acht soorten zijn een stuk lastiger te onderscheiden. Bladbreedte is in de meeste geval noodzakelijk om de soort vast te stellen. De hier behandelde soorten hebben witte tot lichtroze bloemen, een half-bolvormige bloeiwijze, een ronde stengel en vlak tot gekield blad.

A. subhirsutumA. trifoliatumA. ramosumA. tuberosumA. roseumA. nigrumA. neapolitanumA. zebdanense
Bladbreedte2-10 mm2-10 mm1,5-8 mm1,5-8 mm4-12 mmtot 80 mm5-20 mm5-20 mm
BladLicht gekield, behaardLicht gekield, behaardGekield, hol, kaalVlak, kaalLicht gekield, kaalGekield, kaalVlak, kaalVlak, kaal
Aantal bladen3-62-34-94-92-43-61-21-2
Aantal bloemen5-205-206-306-305-3075-1006-204-10
Bloemsteel3-5 keer zo lang als bloem1,5-3 keer zo lang als bloemTot 6 cmTot 6 cm2-4 keer zo lang als bloem2,5-4,5 cm1,5-3 keer zo lang als bloemNauwelijks langer dan bloem
BloemkleurWitWit tot lichtrozeWitWitLichtroze tot witWit of rozeWitWit
Kroonbladen7-9 mm7-9 mm4-7 mm4-7 mm7-12 mm6-9 mm7-12 mm7-12 mm
MiddenstreepWit of rozeWit of rozeRozeGroenRozeGroen of rozeWitWit
StengelRondRondRondRondRondRondLicht driehoekigRond

Opmerkingen:
  • Zonder blad is het op naam brengen nagenoeg onmogelijk.
  • Allium roseum heeft soms ongesteelde broedknolletjes in de bloeiwijze.
  • Allium subhirsutum heeft bruine helmknoppen, Allium trifoliatum heeft geelachtige helmknoppen.

Referenties:
  • New Flora of the British Isles (Stace, 4e editie, 2019)
  • Rothmaler - Exkursionsflora von Deutschland 5 Krautige Zier- und Nutzpflanzen
  • Blumen in Schwaben
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: oktober 21, 2019, 11:04:06 am door Rutger Barendse »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Apium, Berula & Sium - Grote watereppe, Kleine watereppe & Groot moerasscherm
« Reactie #107 Gepost op: maart 29, 2019, 21:32:50 pm »

Apium, Berula & Sium - Grote watereppe, Kleine watereppe & Groot moerasscherm:
Kleine watereppe, Grote watereppe en Groot moerasscherm lijken vegetatief zeer veel op elkaar. Er zijn echter enkele kenmerken waarmee dit trio te onderscheiden is. Vooral het aantal dwarsschotten in de bladsteel (onder de deelblaadjes) is een erg nuttig kenmerk. Het ezelsbruggetje hierbij is A (Apium): 0 dwarsschotten, B (Berula): 1 dwarsschot & C (Sium): >1 dwarsschotten.

Groot moerasschermKleine watereppeGrote watereppe
WetenschappelijkApium nodiflorumBerula erectaSium latifolium
Dwarsschotten in bladsteel01>1
EinddeelblaadjeEen- of drielobbigDrielobbigEenlobbig
Ondergedoken bladenEnkel geveerd3-4 voudig geveerd2-3 voudig geveerd
Basis deelblaadjesVaak met zwarte vlekjesOngevlektOngevlekt
Omwindselbladen0(-2)Talrijk (vaar driedelig)2-6
Omwindselblaadjes5-6Talrijk (vaak driedelig)2-6
Scherm3-1510-20 stralen20-30 stralen
Schermpjes3-1510-2020-30
Deelblaadjes(2-)3-6 paar5-10 paar3-7 paar


Opmerkingen:
  • De dwarsschotten in de bladsteel zitten onder de deelblaadjes en zijn van de buitenzijde zichtbaar als cirkels rondom de bladsteel. Soms zitten hier kleine, rudimentaire deelblaadjes aan.
  • Vooral bij jonge planten moet je soms goed zoeken naar een goed blad met dwarsschot. Later in het seizoen is dit makkelijker.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: juni 29, 2019, 08:16:44 am door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Anethum & Foeniculum - Dille & Venkel
« Reactie #108 Gepost op: maart 30, 2019, 12:04:48 pm »

Anethum & Foeniculum - Dille & Venkel:
Dille (Anethum graveolens) en Venkel (Foeniculum vulgare) zijn voedselgewassen die qua geur en smaak sterk verschillen, maar erg sterk op elkaar kunnen lijken. Beide soorten hebben grote schermen van gele bloemen en 3-4 maal geveerde bladen met haarfijne bladslippen. Omwindselbladen en omwindselblaadjes zijn meestal afwezig en het aantal schermen en schermpjes zijn ook min of meer gelijk.

DilleVenkel
GrootteTot 60(-90) cm80-200 cm
Stengel onderaanNooit verdiktVaak verdikt
StengelMet opvallende, witte lengtestrepenMet onopvallende, witte lengtestrepen
Bladslippen10-20 mm bij 1 mm5-50 mm bij 0,5 mm
BladschedeTweetoppigStomp
Vruchten3-5 mm lang, sterk afgeplat4-5 mm lang, halfrond
VruchtenDriehoekige ribben, gevleugeldAfgeronde ribben, niet gevleugeld


Opmerkingen:
  • Vruchtkenmerken zijn pas bruikbaar wanneer de vruchten bruin beginnen te worden.
  • De bladscheden zijn bij Dille korter dan bij Venkel.
  • De bladschede zouden geoord (auriculate) moeten zijn bij Venkel en niet bij Dille.
  • Bij beide soorten zijn de stengel en bladsteel in eerste instantie gevuld, maar later hol.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: maart 30, 2019, 12:53:11 pm door nielseimers »
Gelogd

Rutger Barendse

  • Moderator
  • *
  • Offline Offline
  • Berichten: 6663
  • Admingroep: Planten BE, NL en Observation
Cardamine graeca
« Reactie #109 Gepost op: april 03, 2019, 13:43:01 pm »

Cardamine graeca:
Cardamine graeca is een nieuwkomer voor Nederland en België en valt op door de grote bloemen en de diep ingesneden deelblaadjes. De soort wordt net als Aziatische veldkers (C. occulta) via potgrond in plantenpotten aangevoerd. Cardamine graeca verschilt van het trio Kleine veldkers, Aziatische veldkers en Bosveldkers door de grotere kroonbladen, de diep ingesneden deelblaadjes, de stengelomvattende bladvoet en de afgeplatte, gevleugelde vruchten. Op de grotere kroonbladen na, deelt Cardamine graeca al deze kenmerken met Springzaadveldkers (Cardamine impatiens). Onderstaande tabel ligt de onderscheidende kenmerken verder toe.

Cardamine graecaCardamine impatiens
Kroonbladen(3-)4-6 mm lang, zuiver wit2-3 mm lang, bleekwit tot gelig
Stengelomvattende bladvoetKaalLang gewimperd
Aantal deelblaadjesOnderste bladen met 4-5 paar, bovenste met 2-3 paarOnderste bladen met 5-9 paar, bovenste met 5-9 paar
Deelblaadjes van stengelbladNauwelijks langer dan breedDuidelijk langer dan breed
Vruchten35-50 mm lang, (2,5-)3-4 mm breed20-30 mm lang, 1 mm breed
VruchtenWeinig (5-10)Veel (10-50)

Opmerkingen:
  • De deelblaadjes zijn bij Cardamine graeca meer afgerond en iets dieper ingesneden dan bij Springzaadveldkers.
  • Net als bij Aziatische veldkers, zijn bij Cardamine graeca en Springzaadveldkers het bladoppervlak kaal, maar kunnen er langs de bladrand wel enkele haren zitten.

Referenties:
Tekst: Rutger Barendse & Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: april 05, 2019, 11:51:56 am door nielseimers »
Gelogd
Groeten,
Rutger Barendse

Planten in C6   
Botanical Journeys  
Planten in C6 op Youtube


tra il dire e il fare c'è di mezzo il mare

timvdv

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 148
  • Admingroep: Planten
Carex - Oeverzegge, Moeraszegge, Scherpe zegge & Stijve zegge
« Reactie #110 Gepost op: april 06, 2019, 23:42:21 pm »

Carex  - Oeverzegge, Moeraszegge, Scherpe zegge & Stijve zegge:
Nu het zeggeseizoen weer bijna aanbreekt wil ik enkele algemene grote zeggen onder de aandacht brengen. Er wordt in veel gevallen weinig aandacht besteed aan de documentatie van detailkenmerken, waardoor veel waarnemingen door admins moeilijk of niet zijn te beoordelen. Onderstaande tabel geeft een overzicht van enkele handige kenmerken die meestal gemakkelijk zijn te controleren.

OeverzeggeMoeraszeggeScherpe zeggeStijve zegge
GroeiwijzeZodenZodenZodenPol
Aantal stempels33 (soms 2)22
Mannelijke aren3-62-3(1-)2-41-3
Vrouwelijke aren1-52-42-42-3
Onderste schutbladLanger dan bloeiwijzeLanger dan bloeiwijzeLanger dan bloeiwijzeTot half zo lang als bloeiwijze
TongetjeBoogvormig, even lang als breedSpits toelopend, langer dan breedKort en afgerondSpits en even lang als breed
Dwarsnerven in bladeschedeZeer opvallend ("bakstenen")OnopvallendOnopvallendOnopvallend
Bladescheden onderaan stengelLichtbruinLichtbruin, vaak paarsrood aangelopenLichtbruinGeelbruin
Bladescheden onderaan stengelVrijwel niet rafelendRafelendNiet rafelendRafelend

Opmerkingen:
  • Bij de documentatie van zegge-waarneming is het belangrijk dat bovenstaande kenmerken zoveel mogelijk op de foto's zijn terug te zien.
  • Probeer bij de determinatie altijd op meerdere kenmerken te letten.
  • Bladschede kenmerken dienen gecontroleerd te worden van de onderste bladschede bij een volgroeid exemplaar. Dit geldt in mindere mate ook voor het beoordelen van de tong.
  • Bij het fotograferen van stempels kan het best enkele urntjes los getrokken worden zodat het aantal per bloem beter zichtbaar is (urntjes zitten dicht op elkaar).

Referenties:
  • Sedges of the British Isles (Jeremy, 2007)
  • Heukels' Flora (23e druk, 2005)
Tekst: Tim van de Vondervoort (2019).
« Laatst bewerkt op: april 07, 2019, 18:02:33 pm door timvdv »
Gelogd
Groeten,

Tim van de Vondervoort

dirder

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 1523
Re: Lastige soortgroepen & veelgemaakte fouten
« Reactie #111 Gepost op: april 13, 2019, 22:24:56 pm »

Zoete kers (Prunus avium) versus Zure kers (Prunus cerasus).
Bloeitijd:

Het is duidelijk dat Zure kers toeneemt (een erg leuk plantje) en dat hier erg veel fouten tegen gemaakt worden. Zoals gewoonlijk wordt dit niet goed beschreven in de flora's (alhoewel de Heukels dat prima doet). Er zijn veel misverstanden over die 'blaadjes, 'bladachtige aanhangsels' die aan sommige knopschubben hangen. In tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt, doet dit fenomeen zich voor bij beide soorten (weliswaar meer frequent bij Zure kers, maar ook erg vaak bij jonge Zoete kers en het is net daarmee dat Zure kers verward wordt, ook al omdat die vaak kleinere bloemen hebben), zie bijvoorbeeld Zoete kers .

Een belangrijke bron voor verwarring in België en Nederland zijn de wel zeer slecht gekozen namen. Wilde vormen van Zoete kers hebben zuur smakende kersen. De meest algemene vorm van Zure kers heeft bitter smakende kersen (smaak pompelmoesachtig).

Eerst moet je zeker zijn dat je het onderscheid kent tussen vegetatieve en bloemknoppen: Bij een exemplaar zonder bloemen zijn het allemaal vegetatieve knoppen, indien er bloemen zijn, volg gewoon de bloemstelen tot de basis. Vaak zitten die twee soorten knoppen zeer dicht bij elkaar gepropt, dus goed opletten is de boodschap. In tegenstelling tot wat in de flora's beweerd wordt zijn het juist de vegetatieve knoppen en niet de bloemknoppen die een nuttig kenmerk leveren.

Negeer knopschubben met (bladachtige) aanhangsels, die hebben de neiging altijd teruggeslagen te zijn! En kijk naar geïsoleerde vegetatieve knoppen, die dus niet omringd zijn door bloemknoppen. Ook mogen er nog geen scheuten uit de vegetatieve knoppen groeien, enkel blaadjes.
Uiteraard moeten, zoals altijd, verspreid meerdere knoppen/bloemen bekeken worden en een gemiddelde gemaakt worden
1a. Teruggeslagen kelkslippen met duidelijk gekartelde rand met 3 - 7 (-8) tanden per zijde (dus 6 - 14 (-15) in totaal) --> Zure kers

1b. Teruggeslagen kelkslippen niet met duidelijk gekartelde rand --> 2.
2. a. Knopschubben van vegetatieve knoppen snel teruggeslagen. Rand van teruggeslagen kelkslippen min of meer recht met maximaal 2 kleine tanden per zijde (dus max. 4 in totaal) --> Zoete kers.
 
  


2.b. Knopschubben van vegetatieve knoppen rechtopstaand tot afstaand  --> Zure kers.




Bij de meeste (maar niet alle!) Zoete kersen is het merendeel van de klieren te vinden op de bladsteel, bij de meeste (maar niet alle!) Zure kersen is het merendeel van de klieren te vinden op de bladrand nabij de bladbasis en zijn deze klieren minder opvallender en ronder dan vaak het geval bij Zoete kers.

Bij Zoete kers is het jong blad vaak rood aangelopen, bij Zure kers is dit veel minder het geval.

Bij Zure kers zijn de bladaanhangsels aan knopschubben van bloemknoppen indien aanwezig meestal (maar niet altijd!) eerder rond, bij Zoete kers zijn ze dan eerder langwerpig.

Knopschubben van Zoete kers zijn groter dan die van Zure kers (je moet dat niet beginnen meten, kijk gewoon een paar Zoete kersen na) en ook de bloemen (kroonbladen) van Zoete kers zijn doorgaans groter dan bij Zure kers.

Bij Zure kers is de calyx van de bloemen doorgaans minder ingesnoerd aan de top dan bij Zoete kers (er zit daar wel wat variatie op), dit is het best te zien bij bloemen die nog moeten opengaan.

Zure kers maakt van zeer jongsaf duidelijk wortelopslag en ouder is dat dan vaak een heus haagje. Maar Zoete kers slaat niet zelden massaal als zaailing op, dus opletten met dit kenmerk.

Vegetatief: Bladrand gezaagd eerder dan getand , tanden min of meer rond aan de top, grotendeels max. 1 mm lang -----> Zure kers.
Bladrand getand eerder dan gezaagd, vele tanden driehoekig en minstens 2 mm lang --------> Zoete kers.
Bij Zure kers heeft blad (zowel bovenzijde als onderzijde) een duidelijk neiging om te glanzend (enkel relevant tijdens de zomer bij volgroeid blad).

bronnen: alle grote flora's voor Europa + eigen observaties.
« Laatst bewerkt op: augustus 20, 2019, 22:13:22 pm door dirder »
Gelogd
Groeten, Dirk Derdeyn.

wetzels

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 50
Vereenvoudigde vegetatieve grassentabel voor algemene soorten
« Reactie #112 Gepost op: mei 08, 2019, 22:32:48 pm »

Vegetatieve grassensleutel algemene soorten:
Deze determinatiesleutel is voornamelijk opgesteld op basis van algemene soorten in Amsterdam en omgeving. Tussen haakjes staat het aantal km-hokken vanaf 1990 in Groot-Amsterdam (van 815 hokken totaal). In de tekst zijn enkele symbolen gebruikt: (S) Bladspruit samengevouwen; (P) Plant polvormig; (Z) Plant zodevormend.

1  In water of aan oever; tongetje vliezig en accoladevormig --> Liesgras - Glyceria maxima (331)
1  In water of aan oever; tongetje uit haren bestaand --> Riet – Phragmitis australis (788)
1  Niet aan water gebonden --> 2
  2  Schede met dwarsnerven; blad van voorgaand jaar lang aanwezig --> Rietgras - Phalaris arundinacea (691)
  2  Spruiten omringd door verweerde bladscheden; blad ruw --> Duinriet - Calamagrostis epigejos (395)
  2  Niet aldus --> 3
    3  Blad borstelvormig --> 4
    3  Blad vlak of V-vormig --> 6
      4  Schede gesloten; blad op doorsnede rond (P/Z) --> Rood zwenkgras - Festuca rubra (758)
      4  Schede gespleten --> 5
        5 Blad op doorsnede afgeplat tot ovaal (Z) --> Hard zwenkgras - Festuca brevipala (128)
        5 Blad op doorsnede rond; niet op klei/veen (P) --> Fijn schapengras - Festuca filiformis (218)
      6  Tongetje ontbreekt --> Hanenpoot - Echinochloa crus-galii (359)
      6  Tongetje uit haren bestaand --> 7
      6  Tongetje vliezig --> 10
        7  Blad smaller dan 2,5 mm --> 8
        7  Blad breder dan 2,5 mm; middennerf extra breed --> 9
        . 8  Bladschede behaard; bladrand met klierputjes --> Klein liefdegras - Eragrostis minor (77)
        . 8  Bladschede kaal; bladrand gaaf--> Straatliefdegras - Eragrostis pilosa (237)
        . 9  Bladschederand bovenaan gewimperd--> Groene naaldaar - Setaria viridis (164)
        . 9  Bladschederand kaal--> Geelrode naaldaar - Setaria pumila (108)
        10 Bladen met oortjes --> 11
        10 Bladen met kleine oortjes niet bij elke blad aanwezig (S) --> Engels raaigras - Lolium perenne (787)
        10 Bladen zonder oortjes --> 16
          11 Oortjes gewimperd --> 12
          11 Oortjes kaal --> 13
          . 12 Tongetje 0,5 mm (P) --> Rietzwenkgras - Festuca arundinacea (558)
          . 12 Tongetje groter dan 1,5 mm; blad 6-15 mm breed (Z) --> Reuzenzwenkgras - Festuca gigantea (62)
          . 12 Tongetje groter dan 1,5 mm; blad tot 6 breed (Z) --> Reukgras - Anthoxanthum odoratum (522)
          .   13 Plant in een pol --> 14
          .   13 Plant niet in een pol; oortjes lang en kruisend --> 15
          .     14 Oortjes korter dan 2 mm --> Beemdlangbloem - Festuca pratensis (329)
          .     14 Oortjes lang en kruisend --> Italiaans raaigras – Lolium multiflorum (212)
          .     15 Bladbovenkant met verspreide lange haren --> Kruipertje - Hordeum murinum (504)
          .     15 Bladbovenkant kaal --> Kweek - Elytrigia repens (413)
          16 Blad met een skispoor --> 17
          16 Blad zonder skispoor --> 19
          . 17 Plant eenjarig --> Straatgras - Poa annua (783)
        .   17 Plant meerjarig --> 18
      .     18 Tongetje korter dan 2 mm aflopend --> Veldbeemdgras - Poa pratensis (694)
    .       18 Tongetje langer dan 5 mm--> Ruw beemdgras - Poa trivialis (767)
  19 Blad in knop samengevouwen --> 20
  19 Blad in knop ineengerold --> 23
  . 20 Spruiten rond --> 21
  . 20 Spruiten afgeplat --> 22
  .   21 Blad breder dan 3 mm; bladbovenkant en bladranden zeer ruw (S)(P) --> Deschampsia cespitosa (288)
  .   21 Blad tot 3 mm breed; niet ruw (S) --> Kamgras - Cynosurus cristatus (258)
  .   22 Blad breder dan 5 mm tong gerafeld (S) --> Kropaar - Dactylus glomerata (779)
  .   22 Blad smaller dan 5 mm tong lang en spits (S) (Z) --> Mannagras – Glyceria fluitans (668)
  23 Onderste stengelleden knolvormig (S)--> Timoteegras - Phleum pratense (755)
  23 Geen knollen --> 24
      24 Stengel alleen op de knopen behaard --> Gladde witbol - Holcus mollis (188)
      24 Bladscheden behaard --> 25
      24 Bladschede kaal --> 29
      . 25 Bladschede met rode strepen --> Gestreepte witbol - Holcus lanatus (374)
      . 25 Bladschede ongestreept --> 26
      .   26 Bladschede dicht behaard met korte en lange haren --> 27
      .   26 Bladschede met weinig maar lange haren; soms alleen op de schederand --> 28
      .     27 Jong blad stijf rechtop; schede en bladtoppen vaak rood --> IJle dravik - Anisantha sterilis (532)
      .     27 Jong bladtop gedraaid; hoofdwortels vertakt --> Zachte dravik - Bromus hordeaceus (778)
      .     28 Alleen haren op de schederand --> Glad vingergras - Digitaria ischaemum (166)
      .     28 Haren op schede en bladbovenkant --> Harig vingergras - Digitaria sanguinalis (191)
      29 Bladbovenkant met verspreide lange haren (P)--> Glanshaver - Arrhenatherum elatius (773)
      29 Blad merendeels ingerold --> Gewoon langbaardgras - Vulpia myuros (309)
      29 Blad vlak --> 30
          29 Liggende spruiten aanwezig --> 31
          29 Spruiten rechtopstaand --> 32
            31 Tongetje stomp; bladtop vaak roodachtig; liggend blad --> Fioringras - Agrostis stolonifera (758)
            31 Tongetjes spits; knopen rood- -> Geknikte vossenstaart - Alopecurus geniculatus (615)
            32 Tongetje korter dan 3 mm --> Hoog struisgras - Agrostis gigantea (200)
            32 Tongetje korter dan 3 mm --> 33
              33 Blad smaller dan 3 mm--> Gewoon struisgras - Agrostis capillaris (548)
              33 Blad breder dan 3 mm; al in april bloeiend --> Grote vossenstaart - Alopecurus pratensis (540)

Opmerkingen:
  • Dit is een dynamische sleutel die mogelijk over de tijd aangepast wordt.
  • Enkele grassen die buiten Amsterdam en omgeving voorkomen, zijn hier niet in opgenomen.

Referenties:
  • Heukels' Flora (23e druk, 2005)
Tekst: Peter Wetzels (2019).
« Laatst bewerkt op: mei 08, 2019, 23:01:16 pm door nielseimers »
Gelogd
Met vriendelijke groet,
Peter Wetzels

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Lamiastrum galeobdolon subspecies - Gele dovenetel ondersoorten
« Reactie #113 Gepost op: mei 16, 2019, 22:23:36 pm »

Lamiastrum galeobdolon subspecies - Gele dovenetel ondersoorten:
In Heukels' Flora (23e druk) staan twee ondersoorten van Gele dovenetel beschreven, Bonte gele dovenetel (subsp. argentatum) en Gele dovenetel s.s. (subsp. galeobdolon). Er zijn echter vier ondersoorten in Nederland te vinden.

subsp. argentatumsubsp. flavidumsubsp. montanumsubsp. galeobdolon
IndeginiteitTuinplantTuinplant?InheemsInheems
BladkleurGroen met zilverwitte tekeningenGroenGroenGroen
BovenlipGeelBleekgeelGeelGeel
Bovenste stengelbladenBreed eirondLancetvormig, toegespitstLancetvormig, toegespitstBreed eirond
Bladrand tandenStompSpitsSpitsStomp
Beharing onderaan stengelVerspreid behaardKaal of behaardVerspreid behaardAlleen op hoeken behaard
Aantal bloemen4-8 bloemen10-16 bloemen<8(-9) bloemen (1e t/m 3e krans)>(7-)10 bloemen (vanaf 4e krans of hoger)
Kelk in vruchttijd>12 mm?<12 mm<12 mm
Bovenlip>12 mm breed?<8 mm breed<8 mm breed
Lengte bloemkroon20-26 mm14-17 mm8-23 mm17-21 mm
UitlopersAanwezigAfwezigAanwezigAanwezig

Referenties:

Opmerkingen:
  • Controleer de stengelbeharing onderaan de bloeiende stengels.
  • Bij subsp. flavidum is het niet duidelijk bij welke bloemkrans de bloemen geteld dienen te worden.
  • Vooral de vorm van de bovenste stengelbladen die direct onder de bloemkransen zitten (de draagbladen) is typerend.
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: mei 19, 2019, 08:05:03 am door nielseimers »
Gelogd

dirder

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 1523
Crepis - Paardenbloemstreepzaad & Groot streepzaad
« Reactie #114 Gepost op: mei 20, 2019, 20:46:43 pm »

Crepis - Paardenbloemstreepzaad & Groot streepzaad:
Ik denk niet dat jullie hier al iets over schreven, een tip om Paardembloemstreepzaad (Crepis vesicaria) en Groot streepzaad (Crepis biennis) uit elkaar te houden zonder nootjes (beide soorten hebben erg variabel blad). Bij Groot streepzaad zijn de zwarte borstelharen op de kiel van de omwindsels doorgaans erg opvallend en grof en vooral onbeklierd. Bij Paardenbloemstreepzaad zijn diezelfde borstelharen veel minder opvallend, fijner en vooral, ze dragen gele klieren aan de top.

PaardenbloemstreepzaadGroot streepzaad
NootjesLang gesnaveldNiet tot kort gesnaveld
Zwarte borstelharen op kiel omwindselbladenGrof, onbeklierdFijn, met gele klierharen aan top
Onderzijde randstandige lintbloemenMet rode middenstreepGeheel geel
Binnenste en buitenste lintbloemenNagenoeg gelijk van grootteBuitenste duidelijk langer dan binnenste
Kleur stijlGeelVuilgeel
Hoogte plantTot 0,8 mTot 1,2 m


Opmerkingen:
  • Op het omwindsel zelf kan Groot streepzaad wél klierharen hebben. Het hier benadrukte kenmerk gaat om de klierharen op de zwarte borstelharen.

Referenties:
Tekst: Dirk Derdeyn (2019) met aanvullingen van Rutger Barendse en Nathalie de Somer.
« Laatst bewerkt op: juli 23, 2019, 21:03:51 pm door nielseimers »
Gelogd
Groeten, Dirk Derdeyn.

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Gehoornde klaverzuring - Oxalis corniculata variëteiten
« Reactie #115 Gepost op: juni 02, 2019, 21:22:23 pm »

Gehoornde klaverzuring - Oxalis corniculata variëteiten:
Binnen Gehoornde klaverzuring (Oxalis corniculata) worden drie variëteiten beschreven. Deze variëteiten verschillen morfologisch, ecologisch en genetisch en betreffen vermoedelijk aparte soorten.

var. atropurpureavar. corniculatavar. microphylla (Oxalis exilis)
BladPaars, groot (7,5 mm diameter)Groen, groot (7,5 mm diameter)Groen, klein (4,5 mm diameter)
Bloeiwijze2-8-(12) bloemig2-8-(12) bloemig1-bloemig
KroonbladenGeel met oranje vlek bij basisGeel zonder oranje vlek bij basisGeel zonder oranje vlek bij basis
Vrucht(4-)8-20 mm, >4 per vruchthok(4-)8-20 mm, >4 per vruchthok3-4,5 mm, 2-4 zaden per vruchthok
Meeldraden10 met helmknoppen10 met helmknoppen5 met helmknoppen, 5 zonder helmknoppen

Opmerkingen:
  • De groenbladige variëteiten kunnen sterk lijken op Stijve klaverzuring (Oxalis stricta), maar Stijve klaverzuring heeft een erecte groeivorm (niet kruipend) en heeft geen steunblaadjes aan de basis van de bladsteel.
  • De groenbladige variëteiten kunnen sterk lijken op Knobbelklaverzuring (Oxalis dillenii), maar Knobbelklaverzuring heeft een erecte groeivorm (niet kruipend) en heeft onregelmatige richels op de zaden).

Referenties:
Tekst: Niels Eimers & Rutger Barendse (2019)
« Laatst bewerkt op: juni 02, 2019, 22:58:12 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Rosa - Egelantier, Schijnegelantier & Kleinbloemige roos
« Reactie #116 Gepost op: juni 10, 2019, 09:46:32 am »

Egelantier, Schijnegelantier & Kleinbloemige roos:
Egelantier (Rosa rubiginosa) wordt door de meeste floristen gemakkelijk herkend door de typerende zoete appelgeur. Dit kenmerk is echter niet uniek voor Egelantier. Ook Kleinbloemige roos (Rosa micrantha) en hun kruising Schijnegelantier (Rosa x gremlii, synoniem: Rosa henkeri-schulzei) hebben deze geur. Het belangrijkste onderscheid zit in de diameter van de stijlopening, een opening aan de bovenzijde van de bottel waar de stijl door heen steekt.

EgelantierSchijnegelantierKleinbloemige roos
Diameter stijlopening1,2-2 mm±1 mm0,5-0,8 mm
BottelschijfZwak concaaf, vlak of zwak convexIntermediairDuidelijk convex
StempelsHoedvormigIntermediairBoeketvormig
StijlWollig tot viltig behaardIntermediairKaal tot zwak ruwharig
Kelkbladen (rijpende bottels)OpgerichtAfstaandTeruggeslagen
Kelkbladen (rijpe bottels)Nog steeds aanwezigLater afvallendAfgevallen
Vorm rijpe bottelsEllipsoidisch tot kogelvormigIntermediairEllipsoidisch, eivormig of flesvormig
Kleur rijpe bottelsOranjeroodIntermediairDonkerrood
Stekels op tweejarig houtGrof en fijnGrof en fijnGrof

Opmerkingen:
  • Er is een verzamelsoort beschikbaar: Kleinbloemige roos + Egelantier + Schijnegelantier.
  • Er zijn nog enkele minimale verschillen die veel overlap laten zien en zijn daarom niet opgenomen in deze tabel. Dit zijn o.a. de mate van beharing op de bladonderzijde, de vorm van de deelblaadjes, de mate van aanwezigheid van klierharen op de vrucht en vruchtsteel & kleur van de kroonbladen (wit tot lichtroze bij Kleinbloemige roos, dieproze bij Egelantier).

Referenties:
  • Exkursionflora van Deutchland, gefäßpflazen (Rothmaler, 2013)
  • New Flora of the British Isles (Stace, 2019)
Tekst: Niels Eimers & Sipke Gonggrijp (2019).
« Laatst bewerkt op: juni 12, 2019, 15:41:59 pm door nielseimers »
Gelogd

dirder

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 1523
Vicia villosa - Bonte wikke ondersoorten
« Reactie #117 Gepost op: juni 12, 2019, 16:53:33 pm »

Vicia villosa - Bonte wikke ondersoorten:
Ik zie dat in Nederland nu ook de ondersoorten van Vicia villosa beschikbaar zijn (in Frankrijk worden Vicia varia en Vicia villosa als verschillende soorten beschouwd), dus misschien tijd om er eens werk van te maken. Moet ook minstens met Vicia cracca vergeleken worden (daar worden bizar veel fouten tegen gemaakt, er is dus een goede afbeelding nodig om het verschil te tonen ipv. een woordelijke beschrijving) en wellicht ook met Vicia tenuifolia (die laatste is kennelijk nogal mysterieus). Tip voor de ondersoorten van Vicia villosa: probeer de bloeiwijzen van voldoende dichtbij in beeld te brengen (zodat de beharing goed zichtbaar is) en trek bij enkele bloemen de kroon uit, daardoor zie je beter de lengteverhouding tussen de kelkbuis en de onderste kelktanden.

Zachte wikke (subsp. villosa)Bonte wikke s.s. (subsp. varia)
Onderste kelktandenEven lang of langer dan kelkbuisKorter dan kelkbuis
Stengel, bladeren en bloeiwijzeSterk behaardKaal of spaarzaam behaard

Opmerkingen:
  • Bonte wikke s.s. (subsp. varia) heeft als synoniem subsp. dasycarpa.
  • Zachte wikke is meestal donker paarsblauw van kleur. Bonte wikke s.s. is vaak meer roodpaars. Dit is echter geen betrouwbaar onderscheid.
  • Stace beschrijft dat er in Engels een vijftal ondersoorten/variëteiten gevonden worden, maar dat deze van twijfelachtige, taxonomische status zijn.
  • In Nederland is eenmalig Vicia villosa subsp. ambigua aangetroffen. In België komt mogelijk ook Vicia villosa subsp. eriocarpa voor.

Referenties:
Tekst: Dirk Derdeyn (2019).
« Laatst bewerkt op: juli 22, 2019, 23:36:05 pm door nielseimers »
Gelogd
Groeten, Dirk Derdeyn.

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Odontites vernus subspecies - Rode ogentroost ondersoorten
« Reactie #118 Gepost op: juni 26, 2019, 17:25:42 pm »

Odontites vernus subspecies -  Rode ogentroost ondersoorten:
In Heukels' Flora (23e druk, 2005) staan twee ondersoorten van Rode ogentroost opgenomen: Late ogentroost (subsp. serotinus) en Akkerogentroost (subsp. vernus). In onze buurlanden wordt echter een derde ondersoort onderscheiden: Vroege ogentroost (subsp. litoralis). Recent zijn hier diverse fotowaarnemingen van binnengekomen, maar men lijkt niet goed te weten wat de verschillen nu eigenlijk zijn.

Late ogentroostVroege ogentroostAkkerogentroost
VerspreidingBinnenland, open graslandenKust, open graslanden en kweldersBinnenland, akkers
GrootteKlein, tot 25 cmKlein, tot 20 cmGroot, tot 50 cm
Zijtakken(0-)2-8 paar(0-)1-4 paar(0-)1-4 paar
Hoek van zijtakken t.o.v. stengel>50°<50°<50°
Laagste bloemen8e-14e knoop4e-9e knoop4e-9e knoop
Kelktandenn.v.t.Smal driehoekig, scherp, even lang als kelkbuisDriehoekig, minder scherp tot stomp, korter dan kelkbuis
StijlBuiten bloem stekend tijdens bloeiIn bovenlip blijvend tijdens bloeiBuiten bloem stekend tijdens bloei
Intercalary leaves2-7 paar0-1 paar0-1 paar

Opmerkingen:
  • De Intercalary leaves zijn hier vermoedelijk het aantal bladen tussen bloeiwijze en de bovenste vertakking.
  • Heukels benoemt dat de taxonomische status van Vroege ogentroost zeer omstreden is en dat het onzeker is of deze ondersoort voorkomt in Nederland.
  • Heukels benoemt als onderscheidend kenmerk tussen Rode en Akkerogentroost dat de steunblaadjes gewoonlijk korter tot even lang zijn als de bloemen bij Late ogentroost en langer bij Akkerogentroost. Dit kenmerk is matig betrouwbaar gebleken, binnen één bloeiwijzetak kom je schutbladen tegen van alle lengtes. Gebruik dit als ondersteunend kenmerk, niet als leidend kenmerk.

Referenties:
  • New Flora of the British Isles (Stace, 2019)
  • Blumen in Schwaben
  • Heukels' Flora (23e druk, 2005)
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: juli 22, 2019, 16:31:34 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 2295
Eupatorium - Gevlekt leverkruid & Purper leverkruid
« Reactie #119 Gepost op: juni 30, 2019, 18:39:30 pm »

Eupatorium - Gevlekt leverkruid & Purper leverkruid:
Koninginnekruid (Eupatorium cannibinum) heeft als enige soort binnen het geslacht handvormig blad. Alle andere soorten hebben ongedeeld blad. In onze buurlanden worden 10 soorten uit het geslacht aangetroffen, al worden deze vaak in andere geslachten geplaatst (Eutrochium, Conoclinium & Ageratina). Drie van deze soorten zijn ook al in Nederland aangetroffen, waarvan Eupatorium rugosum zich onderscheidt door de tegenoverstaande stengelbladen en de witte bloemen. Gevlekt leverkruid (Eupatorium maculatum) en Purper leverkruid (Eupatorium purpureum) onderscheiden zich door de in kransen staande stengelbladen. Dit duo is echter een stuk lastiger te onderscheiden.

Gevlekt leverkruidPurper leverkruid
Bloemhoofdjes8-22 bloemen4-7 bloemen
BloeiwijzeVlak schermGewelfd scherm
Bladkransen3-6 bladen3-4(-5) bladen
StengelPaars gevlekt (of geheel paars)Ongevlekt (groen of paars)
BloemenPaars tot licht blauwpaarsLichtroze tot paars
BladvormEilancetvormig tot lancetvormig, 6-20 cmLancetvormig tot eivormig, 5-15 cm
Bladsteel0,5-2 cmTot 2 cm

Opmerkingen:
  • Net als Eupatorium rugosum hebben alle overige soorten hebben tegenoverstaand blad: Eupatorium coelestinum, E. album, E. sessifolium, E. altissimum, E. perfoliatum & E. aromaticum
  • Beide soorten kennen nog variëteiten/ondersoorten.

Referenties:
  • Exkursionsflora von Deutschland: Krautige Zier- und Nutzpflanzen (Rothmaler).
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: juli 06, 2019, 16:03:54 pm door nielseimers »
Gelogd
Pagina's: 1 2 3 [4] 5   Omhoog
 

Pagina opgebouwd in 0.059 seconden met 20 queries.