Geavanceerd zoeken  

Nieuws:

Pagina's: 1 2 3 [4] 5   Omlaag

Auteur Topic: Lastige soortgroepen & veelgemaakte fouten  (gelezen 21560 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Verbascum - Zwarte toorts x Stalkaars
« Reactie #90 Gepost op: juli 01, 2018, 10:42:09 am »

Zwarte toorts x Stalkaars:
Van alle kruisingen binnen het geslacht Verbascum, is de kruising tussen Zwarte toorts en Stalkaars bij verre de algemeenste. In tegenstelling tot wat velen denken, is een Zwarte toorts met een vertakte bloeiwijze geen indicatie voor de hybride met Stalkaars. De kruising lijkt zelfs meer op Stalkaars dan op Zwarte toorts en valt voornamelijk op door de kleinere bloemen. Zoals met alle Verbascums is een scherpe foto van de meeldraden noodzakelijk om te kunnen determineren (zie tabel en opmerkingen).

Zwarte toortsVerbascum x ambiguumStalkaars
Beharing meeldradenAlle 5 donkerpaars(zie eerste opmerking)Bovenste 3 wit, onderste 2 kaal
Grootte bloemKlein (12-25 mm)IntermediairGroot (30-50 mm)
Lengte meeldradenAlle 5 gelijkOnderste 2 iets langerOnderste 2 duidelijk langer
Onderste 2 helmknoppenDwarsgeplaatstDwarsgeplaatstSchuin langs de meeldraad aflopend
KroonbladenMet duidelijke bruinrood vlekje aan basisMet onduidelijk vlekjeZonder vlekje
StengelbladenWeinig behaard, donkergroen, niet langs stengel aflopendIntermediair qua beharing en kleur, kort aflopendSterk behaard, lichtgroen tot grijsgroen, lang aflopend
ZaadzettingFertielSterielFertiel

Opmerkingen:
  • Meestal zijn bij Verbascum x ambiguum de onderste twee helmdraden lichtpaars behaard en de bovenste 3 meeldraden wit behaard, maar ook kunnen alle 5 de meeldraden lichtpaars, wit of witgeel behaard zijn. De onderste twee meeldraden zijn in ieder geval niet kaal, zoals bij een zuivere Stalkaars.
  • In Nederland zijn wel nog erg slecht bekend met het geslacht Verbascum, terwijl de soorten hier erg algemeen zijn. Er zijn erg veel hybriden beschreven en deze komen hoogst waarschijnlijk ook veel voor in Nederland.
  • De kruising tussen Zwarte toorts en Koningskaars (Verbascum x semialbum) is uiterst zeldzaam en wordt in The Hybrid Flora of the British Isles met slechts één vondst in 1881 benoemd. Deze zal qua beharing van de meeldraden vrij sterk overeenkomen met de kruising met Stalkaars, maar zal nog kleinere bloemen hebben.

Referenties:
  • Hybrid Flora of the British Isles (Stace)
  • New Flora of the British Isles (3rd edition, Stace)
Tekst: Niels Eimers & Sipke Gonggrijp (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 00:15:19 am door Nathalie De Somer »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Limonium - Lamsoor
« Reactie #91 Gepost op: augustus 14, 2018, 20:25:56 pm »

Lamsoor - Limonium:
In Nederland komen twee sterk op Lamsoor (Limonium vulgare) lijkende soorten voor, IJle lamsoor (Limonium humile) en Kliflamsoor (Limonium binervosum). De bladnervatuur is erg belangrijk en kan je het beste in beeld brengen door een blad tegen het zonlicht in te fotograferen. Vervolgens is het noodzakelijk om de lengte van de aartjes op te meten en het aantal bloemen per cm te tellen.

Determinatiesleutel:
1a. Zijnerven ontspringen vanuit de bladvoet, blad meestal klein. Kliflamsoor - Limonium binervosum.
1b. Zijnerven ontspringen op verschillende plekken vanuit de hoofdnerf, blad meestal groot. 2.
2a. Helmhokken geel, langste aartjes 1-2 cm, aartjes met meer dan 4 bloemen per cm, de onderste twee bloemen van de aartjes zitten 1.5-3 mm uit elkaar, buitenste schutblad 1.7-3.0 mm. Lamsoor - Limonium vulgare.
2b. Helmhokjes roodbruin, langste aartjes 2-5 cm, aartjes met minder dan 3 bloemen per cm, de onderste twee bloemen van de aartjes zitten 4-10 mm uit elkaar, buitenste schutblad 3.0-4.0 mm. IJle lamsoor - Limonium humile.

Opmerkingen:
  • Kliflamsoor kan blad tot 10(-15) cm lang hebben, maar heeft over het algemeen veel kleiner blad dan Lamsoor en IJle lamsoor.
  • Kliflamsoor heeft meestal 1 paar zijnerven (soms 2 paar). Lamsoor en IJle lamsoor hebben meer zijnerven.
  • Kliflamsoor heeft aartjes tot 3(-4,5) cm lang, maar de bladnervatuur is een stuk betrouwbaarder en gemakkelijker kenmerk.
  • Kliflamsoor behoort tot een aggregaat met veel moeilijk te onderscheiden soorten (L. parvum, L. britannicum, L. paradoxum, L. recurvum, L. loganicum, L. transwallianum, L. normannicum, L. auriculae-ursifolium & L. binervosum). Limonium binervosum bestaat vervolgens nog uit drie ondersoorten (subsp. procerum, subsp. binervosum & subsp. dodartiforme).
  • Andere soorten als Limonium platyphyllum, Limonium bellidifolium, Limonium sinuatum en Limonium hyblaeum zijn relatief gemakkelijk te onderscheiden van het hier behandelde trio.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 00:32:16 am door Nathalie De Somer »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Chenopodium probstii, C. giganteum & C. album x giganteum
« Reactie #92 Gepost op: september 14, 2018, 17:12:32 pm »

Chenopodium probstii, C. giganteum & C. album x giganteum:
Er is grote onduidelijkheid over het onderscheid tussen deze drie taxa. De beperkte literatuur die iets over de soorten te vermelden heeft, is vaak incompleet en harde kenmerken ontbreken. Vooralsnog gebruiken we de kenmerken uit onderstaande tabel om de taxa te onderscheiden. Het kan zijn dat later nieuwe inzichten verschijnen en dat de diagnostische kenmerken anders blijken.

Chenopodium probstiiChenopodium giganteumChenopodium giganteum x album
GrootteMeestal kleinblijvendZéér fors, tot twee meterMeestal kleinblijvend
BladvormDuidelijk langer dan breed, als Chenopodium albumErg fors en breed (nauwelijks langer dan breed)Duidelijk langer dan breed, als Chenopodium album
BladrandVrij diep gelobdOndiep gelobdVrij diep gelobd
Jong bladAlleen bladrand rood, onderzijde en bovenzijde witgroenMidden van blad roze, onderzijde ook rozeMidden van blad roze, onderzijde ook roze
Oud bladGeheel oranje tot rozerood verkleurend (vanaf bladrand)Volledig witgroenVolledig witgroen
BloeiwijzeWitgroenRozeRoze

Opmerkingen:
  • Chenopodium probstii heeft ook iets vettiger blad dan Chenopodium album.
  • Chenopodium probstii en Chenopodium album x giganteum kunnen ook vrij fors worden, tot zo'n 1,5 meter hoogte, maar blijven meestal kleiner.
  • Chenopodium probstii kan zo sterk op Chenopodium album lijken, dat dit taxon tot nog toe niet als aparte soort opgenomen is in de Nederlandse flora's en dat gaat in de 24e editie van Heukels' Flora ook niet gebeuren.
  • Vooral jonge exemplaren van Chenopodium giganteum zijn lastig te onderscheiden van Chenopodium giganteum x album, maar zo lang de bladvorm niet opvallend breed is, is de kruising waarschijnlijker.
  • Chenopodium giganteum is bij verre de zeldzaamste van de drie taxa en is nog niet verwilderd aangetroffen (alleen aangeplant). Chenopodium giganteum x album en Chenopodium probstii zijn een stuk algemener, maar nog steeds vrij zeldzaam.

Referenties:
  • New Flora of the British Isles (Stace)
  • Gefäßpflanzen Grundband (Rothmaler)
  • The Vegetative Key to the British Flora
Tekst: Niels Eimers (2018), met aanvullingen van Rutger Barendse.
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 12:55:58 pm door nielseimers »
Gelogd

dirder

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 1289
Conyza - Canadese fijnstraal, Hoge fijnstraal & Ruige fijnstraal:
« Reactie #93 Gepost op: oktober 11, 2018, 00:15:32 am »

Conyza canadensis, C. sumatrensis & C. bilbaona:
Hier worden nodeloos veel fouten tegen gemaakt. Er zijn zelfs nog mensen die de lobben van de buisbloemen tellen (is een beetje te vergelijken met mensen die wilgen schillen op zoek naar striae, alhoewel dat laatste onnodig is). Met minimale voorkennis is dit echt heel erg makkelijk (zelfs met het blote oog). (Ik heb het één en het ander ooit eens ergens als twittertrol neergezet, dus ik kopieer enkel mezelf).

Wat je vooraf moet weten:
  • Bloeiende hoofdjes zijn cilindervormig, na de bloei worden ze (doorgaans) peervormig.
  • Dit is de belangrijkste bron voor verwarring: De centrale buisbloemen zijn veel breder (en na de bloei vaak anders gekleurd aan de top) dan de buisbloemen errond, waardoor de randstandige buisbloemen ten onrechte voor lintbloemen worden aanzien (terminologie, zie http://www.soortenbank.nl/afbeelding_venster.php?url=BIS/flora_nl_v2/pictures/asteraceae%20hoofdje.jpg&title=lintbloem). Bij sumatrensis en bilbaoana zijn het wel degelijk allemaal buisbloemen. Meer nog: al die smallere buisbloemen hebben een vierlobbige top (goed te zien als ze verkleurd zijn na de bloei). Aangezien de smalle buisbloemen doorgaans zeer veruit in de meerderheid zijn, hebben de buisbloemen bij alle drie de soorten hoofdzakelijk een vierlobbige top! Onder andere daarom is het tijdverlies om die lobben te tellen, maar het is sowieso onnodig als je op de juiste zaken let. Opletten: zeker op het eind van het seizoen kunnen de stigma's van randstandige buisbloemen (tot ver) boven de bloem uitsteken, waardoor je ook verkeerdelijk de indruk van lintbloemen kunt krijgen.

Kenmerken waar té veel aandacht aan wordt besteed:
  • Habitus: variabel bij de drie soorten en irrelevant met het oog op een correcte determinatie.
  • Kleur: van dof grijsgroen tot levendig geelgroen bij alle drie de soorten, dus compleet irrelevant.
  • Bladbewimpering en textuur van de plant: irrelevant om tot een correcte determinatie te komen. Bladbewimpering wordt evenwel erg vaak gebruikt. Alhoewel zeker relevant erg gevaarlijk omdat met name sumatrensis en vooral canadensis in dat opzicht variabel zijn (van canadensis bestaat een (algemene) ruige vorm met compleet afwijkende bladbewimpering). Ruige fijnstraal voelt altijd ruig aan met een tamelijk hard blad. Bij de andere twee soorten is er variatie.
  • Grootte van de bloemhoofdjes: opletten voor vormen van sumatrensis met kleine hoofdjes. Gemiddeld heeft sumatrensis de grootste hoofdjes. Planten met zéér kleine hoofdjes zijn zeer vaak bilbaoana.

Tot slot, minimale sleutel die perfect werkt:
1a.   Bloemhoofdjes duidelijk met lintbloemen in de rand, deze na de bloei doorgaans naar binnen buigend en de centrale buisbloemen verbergend.   Conyza canadensis
1b.   Bloemhoofdjes zonder lintbloemen, de centrale buisbloemen ook na de bloei altijd perfect zichtbaar.   2
2a.   Omwindsels behaard.   Conyza sumatrensis
2b.   Omwindsels hoogstens met enkele verspreide haren.  Conyza bilbaoana

Opmerkingen:
  • Een loep met max. 10 x vergroting volstaat, maar het kan ook met het blote oog.
  • Bekijk meerdere hoofdjes verspreid over de bloeiwijze.

Referenties:
  • Usual suspects
  • Eigen observaties
Tekst: Dirk Derdeyn (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 00:58:29 am door Nathalie De Somer »
Gelogd
Groeten, Dirk Derdeyn.

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Euphorbia esula agg.
« Reactie #94 Gepost op: oktober 11, 2018, 17:44:14 pm »

Euphorbia esula aggregaat:
Euphorbia esula is een complex waarbinnen wereldwijd 60 (onder)soorten onderscheiden worden. In Nederland worden hier drie van aangetroffen: Heksenmelk, Cipreswolfsmelk en Roedewolfsmelk. Alle drie deze soorten vormen fertiele kruisingen, wat het op naam brengen niet gemakkelijk maakt. Als je wel eens vastgelopen bent met Heukels' Flora op basis van bladbreedte, dan weet je bij dezen waar dat aan gelegen moet hebben. We gaan de kruisingen echter voorlopig niet onderscheiden op waarneming.nl. Twijfelgevallen mag je Heksenmelk noemen. Alleen de zuivere vormen durven wij op basis van foto's op naam te brengen.

WetenschappelijkNederlandsBladvormBladbreedte
Euphorbia esulaHeksenmelkGrooteste breedte voorbij het midden(3-)5-10 mm
Euphorbia tommasinianaRoedewolfsmelkGrootste breedte vóór het midden3-4 mm
Euphorbia cyperissiasCipreswolfsmelkBladranden evenwijdig aan elkaar<2(-3) mm
Euphorbia x pseudovirgataRoedelwolfsmelk x HeksenmelkGrootste breedte bij of vóór midden4-5 mm
Euphorbia x gayeriRoedelwolfsmelk x CipreswolfsmelkGrootste breedt bij of vóór midden2-3 mm
Euphorbia x pseudoesulaHeksenmelk x CipreswolfsmelkGrootste breedte voorbij midden2.6-4 mm

Opmerkingen:
  • Roedelwolfsmelk is op waarneming.nl te vinden als Euphorbia esula subsp. tommasiniana.
  • In buitenlandse flora's worden synoniemen gebruikt voor Euphorbia tommasiniana, te weten Euphorbia virgata en Euphorbia waldsteinii. Inmiddels is de naam ook al weer twee maal veranderd via Euphorbia virgultosa naar Euphorbia saratoi.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: oktober 12, 2018, 09:15:50 am door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Xanthium - Late stekelnoot & Grote stekelnoot
« Reactie #95 Gepost op: oktober 12, 2018, 00:12:42 am »

Late stekelnoot & Grote stekelnoot:
Recent is hernieuwde aandacht gekomen op Grote stekelnoot (Xanthium orientale). Tot nog toe hebben we in Nederland alles onder Late stekelnoot geplaatst (Xanthium strumarium s.l.). Het onderscheiden van Xanthium orientale is uiteraard mogelijk, maar enkel op basis van vruchtlengte is dit onbetrouwbaar. Een scherpe detailfoto van de beharing op vruchtdoorns is noodzakelijk. Ook is het noodzakelijk om te weten hoe groot de variatie binnen Xanthium orientale is.

1a.   Stengel bij de bladvoet met doorns, stengelbladen lancetvormig.   Xanthium spinosum
1b.   Stengel zonder doorns, stengelbladen breed (nauwelijks langer dan breed).   2.
2a.   Vruchten 12-15 mm lang, doorns op vruchten kaal of met slappe beharing.   Xanthium strumarium.
2b.   Vruchten >15 mm lang, doorns op vruchten met stevige beharing.   3. (Xanthium orientale agg.)
3a.   Doorns op vruchten ver uit elkaar, doorns sterk beklierd.   Xanthium orientale.
3b.   Doorns op vruchten dicht op elkaar, doorns niet beklierd.   4.
4a.   Stengel met onduidelijke punten en strepen.   Xanthium saccharatum.
4b.   Stengel met duidelijke punten en strepen.   5.
5a.   90-100% van de doorns op de vruchten haakvormig. Doorns 0.8-1.1 keer zo lang als de breedte van de vrucht.   Xanthium italicum.
5b.   20-50% van de doorns op de vruchten haakvormig. Doorns 0.5-0.6 keer zo lang als de breedte van de vrucht.  6. (Xanthium albinium)
6a.   Stengelbladen met hartvormige bladvoet, rijpe vruchten dik, eivormig, 2.5 keer zo lang als breed. Xanthium albinum subsp. albinum.
6b.   Stengelbladen met wigvormige bladvoet, rijpe vruchten slank, ovaal, 3.5 keer zo lang als breed.  Xanthium albinum subsp. riparium.

Opmerkingen:
  • Wij onderscheiden binnen het Xanthium orientale complex alleen Xanthium orientale, maar dit is simpelweg omdat hier nog niet eerder kritisch naar gekeken is.
  • Materiaal verzamelen wordt erg gewaardeerd.

Opmerkingen:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 00:12:09 am door Nathalie De Somer »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Nepeta - N. racemosa & N. x faassenii
« Reactie #96 Gepost op: oktober 12, 2018, 11:00:04 am »

Nepeta racemosa & Nepeta x faassenii:
Misschien wel een van de meest lastig te onderscheiden taxa, Blauw kattenkruid (Nepeta racemosa) en Grijs kattenkruid (Nepeta x faassenii). In alle beschikbare literatuur staan tegenstrijdige kenmerken. Bij dezen een eerste poging (eigenlijk mijn 4e, de vorige keren heb ik opgegeven) om dit te bundelen. Op basis van eigen ervaring heb ik een kolom met betrouwbaarheid toegevoegd. Laat het me vooral weten als jouw ervaring anders is en gebruik een fotowaarneming om dit te ondersteunen.

Nepeta racemosaNepeta x faasseniiBetrouwbaarheid
HelmdradenBuiten bloem stekendBinnen bloem blijvendBetrouwbaar
Breedte/lengte ratio blad2/31/3Betrouwbaar
BladvoetHartvormigWigvormigBetrouwbaar
Bloemlengte9-13 mm6-12 mmOverlappend
Bovenzijde bladNauwelijks viltig behaardGrijsviltig behaardOnbetrouwbaar
BloemkleurBlauwpaarsRoodpaarsOnbetrouwbaar
Bovenste bladenZittendGesteeldOnbetrouwbaar
SchijnkransenKort gesteeldLang gesteeldOnbetrouwbaar
KroonbuisLanger dan kelkEven lang als kelkOnbetrouwbaar
VruchtbaarheidFertielSterielOnbekend

Opmerkingen:
  • Jonge bladen zijn altijd grijsviltig, alleen de lagere stengelbladen zijn groenig bij Blauw kattenkruid.
  • Alleen bij vegetatieve spruiten zijn de bovenste stengelbladen zittend bij Blauw kattenkruid.
  • Bloemkleur is hoogst variabel, vaak is de onderlip nog wel blauwpaars, maar de rest van de bloem niet.
  • In tegenstelling tot wat men voorheen aannam, lijkt Blauw kattenkruid aanzienlijk algemener te zijn dan Grijs kattenkruid.
  • Nepeta x faassenii is de kruising tussen Nepeta racemosa en Nepeta nepetella, een witbloemige soort.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 01:32:37 am door Nathalie De Somer »
Gelogd

dirder

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 1289
Salix - S. euxina en S. x fragilis.
« Reactie #97 Gepost op: oktober 16, 2018, 21:48:12 pm »

Salix euxina (en Salix x fragilis).
Salix euxina wordt en werd sporadisch aangeplant, als iemand dat doet/deed langs stromend water mag je er donder op zeggen dat die daar verwildert. Salix euxina is nauw verwant aan Salix pentandra en dat levert een aantal keiharde kenmerken op voor de determinatie.

Algemeen: te zoeken tussen 'breedbladige' S. x fragilis en S. pentandra - achtige wilgen, breed blad in vergelijking met een doorsnee Schietwilg. Het is nog steeds een 'smalbladige wilg', maar blad is breder dan 2 cm. Bij oudere, onbeschadigde wilgen is de tak - en twijgkleur typisch, zeker in het tweede deel van de winter (eerder op het jaar ook lichtjes olijfgroen aangelopen). Knopschubben sterven zeer snel af en velen worden dan zwart, wat in combinatie met de takkleur een typisch beeld oplevert, zie https://www.naturespot.org.uk/species/salix-euxina. Kraakt zeer goed, enkel geëvenaard door struikvormen van Amandelwilg: probeer een blad af te trekken en je hebt zonder de minste weerstand een hele tak mee. Let wel op dat dit bij sterk groeiende takken (jong, gekapt, waterloten enz...) een volstrekt irrelevant kenmerk wordt. Blad is variabel en aan kortloten en het onderste deel van langloten vind je blad dat qua vorm zeer sterk doet denken aan blad van Salix x meyeriana. x meyeriana en pentandra hebben evenwel een veel donkerder bladkleur en veel fijner gezaagde bladrand. In tegenstelling tot wat vaak vermeld wordt is S. euxina niet volledig glad, maar is het jonge blad wel degelijk wat behaard (net zoals onderdelen van de katjes). Evenwel verdwijnt de beharing snel en krijg je een wilg met kaal blad, kale knopschubben en kale twijgen, bij S. x fragilis is er doorgaans nog wat beharing te vinden op knopschubben en twijgen, zelfs doorheen de winter. Euxina heeft nogal brede twijgen en de knoppen staan op een grote, zijdelings uitstekende bult (daar bestaat ongetwijfeld een botanische term voor).
Salix euxina versus Salix x fragilis:
Kenmerken waar niet te veel aandacht moet worden aan besteed: kleur bladonderzijde en bladvertanding.
Keiharde kenmerken: Gebruik een loupe (x 10 volstaat) en bekijk uiteraard meerdere takken, bladeren enz.. verspreid over de boom.
Salix euxina: Bladbovenzijde (ongeveer midden van blad) met stomata die duidelijk meer geconcentreerd zijn langs de nerven of afwezig, Salix x fragilis: stomata uniform verdeeld over de bladbovenzijde.

Voor het onderzoeken van knoppen (kan vanaf de herfst), trek eerst een knop eraf (neem grotere knoppen, dat werkt makkelijker) en gebruik dan een speld om de knopschub eraf te werken (prik niet in de delen die zich eronder bevinden).
Salix euxina: eerste blaadje onder de knopschub aan de basis rond half tot drie vierde van de volledige omtrek van de knop, randen ervan sterk overlappend (over meer dan de bovenste helft van de lengte van de knop). Met drie tot vijf evenwijdige nerven op ongeveer gelijke afstand ontspringend. Kan zeer goed zonder gepruts gezien worden tijdens het schieten van het blad en uitkomen van de katjes, eventueel versneld door een twijg tijdens de winter binnen op water te zetten. (Salix pentandra en x meyeriana horen hier ook thuis)
Salix x fragilis: eerste blaadje onder de knopschub aan de basis rond minder dan de helft van de volledige omtrek van de knop, randen ervan bovenaan niet of nauwelijks overlappend (kan door de sterke beharing moeilijk te zien zijn, druk zachtjes onderaan op de knop, zodat die zich wat opent). Nervatuur meestal met een duidelijke hoofdnerf en daaruit ontspringende zijnerven.

Het één en het ander wordt hier https://core.ac.uk/download/pdf/14527217.pdf geïllustreerd op bladzijde 143 en 144, let wel op dat daar Salix euxina = Salix fragilis en Salix x fragilis = Salix x rubens. Zie ook nog eens https://www.naturespot.org.uk/species/salix-euxina en foto's op waarnemingen.be.

Bronnen:
Belyaeva  Nomenclature of Salix fragilis L. and a New species, Salix euxina (Salicaceae)
Lautenschalger Die weiden von Mittel - und Nordeuropa.
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 01:48:23 am door Nathalie De Somer »
Gelogd
Groeten, Dirk Derdeyn.

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Chenopodium - Ganzenvoet
« Reactie #98 Gepost op: november 16, 2018, 17:53:34 pm »

Ganzenvoet - Chenopodium:
Chenopodium is een uiterst complex geslacht met veel sterk gelijkende soorten. In het verleden werden in Nederland meer soorten gevonden/onderscheiden dan in Heukels' Flora opgenomen staan. Recent zijn een hoop van deze soorten beschikbaar gemaakt voor invoer op waarneming.nl. Sindsdien zijn er al enkele waarnemingen van binnengekomen, maar zowel voor de waarnemers als voor de validatoren is het eigenlijk niet duidelijk wat kenmerkend is voor de betreffende soorten. Probeer dus de diagnostische kenmerken goed in beeld te brengen.

Wetenschappelijke naamNederlandse naamNaam op waarneming.nl
Chenopodium album x giganteum
Chenopodium aristatum
Chenopodium berlandieri
Chenopodium borbasioides
Chenopodium bushianumTexaanse ganzenvoetChenopodium berlandieri var. bushianum
Chenopodium desiccatum
Chenopodium giganteumBoomspinazie
Chenopodium hircinum
Chenopodium leptophyllum
Chenopodium nitrariaceum
Chenopodium opulifoliumSneeuwbalganzenvoet
Chenopodium pratericolaChenopodium desiccatum var. leptophylloides
Chenopodium probstii
Chenopodium quinoaQuinoa
Chenopodium simplex
Chenopodium strictumChenopodium album subsp. striatum
Chenopodium suecicum
Chenopodium urbicumTrosganzenvoet



Korte beschrijving van de soorten:
  • Chenopodium album x giganteum: De kruising tussen Melganzenvoet en Boomganzenvoet. Als Chenopodium album, maar melig roze in bloeiwijze, centrum van blad en onderzijde van blad. Verschilt van Boomspinazie door het kleinere blad dat duidelijk langer dan breed is en sterk gelobd.
  • Chenopodium aristatum: Kleine potplantadventief met gaafrandige, zeer smalle stengelbladen. Bloeiwijze lang gesteeld, sterk vertakt en deelbloeiwijzes in duidelijke kluwens.
  • Chenopodium berlandieri: Plant witmelig, stengel rechtopstaand, tot 1.5 meter. Stengelbladen rond tot omgekeerd vliegervormig, bladrand variabel getand en gelobd. De lagere stengelbladen soms min of meer drielobbig. Bloemdekbladen vleugelachtig gekield. Zaden met doepe, duidelijke, honingraad-achtige putjes.
  • Chenopodium borbasioides: Als Chenopodium album, maar met lange bladsteel. Bladvorm ovaal en vaak licht drielobbig met grote tanden bij of voorbij midden. Tanden vaak licht inwaarts gebogen.
  • Chenopodium bushianum: Als Chenopodium album, maar minder melig, stengelbladen driehoekig tot omgekeerd vliegervormig, bladrand meestal erg ondiep getand. Bloemdekbladen zwak gekield.
  • Chenopodium desiccatum: Deze plant wordt tot 35 cm hoog en is sterk melig, vooral op de stengelbladen en in de bloeiwijze. De vlezige stengelbladen zijn minder dan 3 cm lang en zijn ovaal en gaafrandig.
  • Chenopodium giganteum: Als Chenopodium album, maar veel plant en stengelbladen veel groter. Plant bovenin melig roze. Bladeren rond tot omgekeerd vliegervormig (nauwelijks langer dan breed). Bladrand onregelmatig getand en nauwelijks gelobd.
  • Chenopodium hircinum: Plant ruikt sterk naar rottende vis, melig, stengel rechtopstaand tot opstijgend, tot 1 meter. Stengbladen duidelijk drielobbig, waarvan de middelste lob het breedst, maar slechts weinig langer dan de zijdelingse lobben. Bloemdekbladen gekield, vooral aan het uiteinde. Zaad met rijen van diepe, duidelijke gaatjes die duidelijk langer dan breed zijn.
  • Chenopodium leptophyllum: Deze plant wordt tot 40 à 60 cm hoog, is grijs van kleur en is sterk melig aan de onderzijde van het blad. Het blad is slechts 2.5 cm lang, is lijnvormig tot lancetvormig en gaafrandig.
  • Chenopodium nitrariaceum: Deze soort behoort niet tot de Chenopodium album sectie en dat zie je meteen. Het is een struikvormende soort tot 1 meter hoog. De stengelbladen zijn gaafrandig en lijnvormig tot smal ovaal.
  • Chenopodium opulifolium: Als Chenopodium album, maar sterk melig, stengel nooit roodpaars, bladvorm ovaal tot omgekeerd vliegervormig, gaafrandig tot licht gelobd of getand, bloemdekbladen licht gekield.
  • Chenopodium pratericola: Plant melig, stengel sterk vertakt, opstijgend tot rechtopstaand, tot 1 meter hoog, stengelbladen lijnvormig tot enigszins ovaal, gaafrandig, bloemdekbladen sterk gekield, zaad met netwerk van groeven.
  • Chenopodium probstii: Als Chenopodium album, maar vaak tot 2 meter hoog, stengel en bladen meestal roodpaars aangelopen, lagere stengelbladen meestal met duidelijk bladlob aan weerszijden van basis, scherp getand, bloemdekbladen licht gekield.
  • Chenopodium quinoa: Als Chenopodium album, maar vruchten geel, oranje of rood gekleurd, bloeiwijze erg compact en voornamelijk aan de top aanwezig. Bloemdekbladen licht gekield.
  • Chenopodium simplex: Lijkt zeer sterk op Esdoornganzenvoet, maar de bloeiwijze is veel minder compact. Dit komt doordat de deelbloeiwijzes lang gesteeld zijn, waardoor de vruchtkluwens ver uit elkaar staan.
  • Chenopodium strictum: Als Chenopodium album x giganteum, plant melig roze in bloeiwijze, midden van bovenzijde blad en onderzijde blad. Verschilt door bladvorm die smal ovaal is met min of meer parallelle bladranden, ondiep getand en niet gelobd. Bloemdekbladen nauwelijks gekield.
  • Chenopodium suecicum: Als Chenopodium album, maar stengel zelden paarsrood aangelopen, bladen ovaal tot omgekeerd vlieger-vormig, meestal scherp getand, bloemdekbladen gemiddeld tot sterk gekield. Zaden met vrij diepe groeven en stompe hoek.
  • Chenopodium urbicum: Plant min of meer onbehaard, stengel rechtopstaand, tot 1 meter. Stengelbladen rond tot omgekeerd vliegervormig tot driehoekig, bladrand met variabele, meestal scherpe bladlobben. Bloemdekbladen afgerond (zonder kiel). Zaad met onduidelijk netwerk van groeven.

Opmerkingen:
  • De volgende kruisingen staan benoemd in Stace: Chenopodium x zahnii (Chenopodium album x ficifolium), Chenopodium x variabile (Chenopodium album x berlandieri), Chenopodium x preissmannii (Chenopodium album x opulifolium) & Chenopodium x fursajewii (Chenopodium album x suecicum)
  • Op waarnemingen.be zijn nog de volgende taxa beschikbaar: Chenopodium album subsp. borbasii, Chenopodium aristatum, Chenopodium auricomiforme, Chenopodium macrospermum, Chenopodium missouriense, Chenopodium multifidum & Chenopodium album var. reticulatum.

Referenties:
  • New Flora of the British Isles (Stace)
  • Heukels' Flora (23e editie, 2005)
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: november 16, 2018, 21:52:23 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Ononis - Kattendoorn/Stalkruid
« Reactie #99 Gepost op: november 23, 2018, 13:31:13 pm »

Ononis - Kattendoorn/Stalkruid:
In Heukels' Flora worden twee ondersoorten van Ononis repens onderscheiden. Het onderscheid is meestal niet gemakkelijk, de diagnostische kenmerken zijn vaak slecht bekend en niet goed zichtbaar op de aangeleverde foto's. Om de zaak nog complexer te maken, zijn er geen twee, maar vier ondersoorten. Dit kan verklaren waarom sommige exemplaren voorheen niet goed op ondersoort gebracht konden worden, maar het kan ook voor nog meer verwarring zorgen. Doe jezelf in dat geval een plezier en benoem de ondersoort lekker niet  B)

subsp. arvensissubsp. repenssubsp. spinosasubsp. foetens
DoornsAfwezigAfwezig of weinig en slapVeel en stevigAfwezig of weinig en slap
Eindstandige bloeiwijzeDichte trosLosse trosLosse trosLosse tros
Okselstandige bloeiwijzes(1-)2(-3) bloemen1(-2) bloemen1(-2) bloemen1(-2) bloemen
Deelblaadjes15-30 mm3-20 mm5-15 mm10-30 mm
VruchtenKorter dan kelkKorter dan kelkEven lang of langer dan kelkKorter dan kelk
StengelErect of opstijgendLiggend tot opstijgendErect of opstijgendErect tot opstijgend
BladbeharingBeklierdSterk beklierdWeinig beklierdWeinig beklierd
BladtopAfgerondAfgerond, stomp of licht uitgerandSpitsSpits

Opmerkingen:
  • Wij beschouwen de taxa als ondersoorten, maar in het buitenland worden ze vaak als soorten binnen een complex beschouwd.
  • subsp. procurrens is synoniem voor subsp. repens
  • Ononis x pseudohircina is de kruising tussen subsp. repens en subps. spinosa

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 01:38:50 am door Nathalie De Somer »
Gelogd

Willemien Troelstra

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 3767
  • Admingroep: Planten
    • Floron
Hypericum: Sint-Janskruid, Kantig hertshooi en Frans hertshooi
« Reactie #100 Gepost op: december 29, 2018, 15:48:50 pm »

Sint Janskruid - Frans Hertshooi (de kruising van Sint Janskruid en Kantig hertshooi) - Kantig hertshooi

Frans hertshooi (Hypericum x desetangii) is de algemeen voorkomende kruising tussen Sint Janskruid (Hypericum perforatum) en Kantig hertshooi (Hypericum maculatum). Het is lastig de kruising te onderscheiden van de stamouders, mede omdat ze terug kan kruisen met de ouders en dan bastaardzwermen vormt.
Advies: kijk naar het aantal lijsten, de kelkbladen (spitsheid en aanwezigheid tandjes) en de bladeren (veel/weinig doorzichtige puntjes). Komen die overeen met een oudersoort kies dan daarvoor. Zie je eigenschappen die er tussenin zitten, kijk dan of het overeen komt met Frans hertshooi. Kom je er niet uit dan kun je de combinatiesoort kiezen.  Hieronder staan nog wat meer verschilkenmerken, die niet door alle bronnen genoemd worden en waarschijnlijk minder hard zijn.

Sint Janskruid - H. perforatum | Frans hertshooi - H. x desetangii | Kantig hertshooi - H. maculatum | Bron |
Gaatjes in bladVeel Meestal weinigGeen tot weinig1 t/m 4
Kelk open bloemenLancetvormig spitsEivormig/ovaal met spitsjeEivormig stomp1 t/m 4
KelktoppenOngetandDeels met tandjes (loep)(on)Getand1 t/m 4
Aantal lijstenTwee Twee tot vier Vier (tot twee) 1 t/m 4
Klieren op lijstenWeinigIntermediairRegelmatig1
BladrandklierenOnder (en boven)Boven en onderBoven en onder1
Zwart in kroonbladenWeinig (punten)IntermediairVaak (strepen of punten)2 & 4
BladnervenLicht netvormigTusseninSterk netvormig3

Bronnen:

Opmerkingen:
  • Bron (2) en (4) zeggen dat St-Janskruid op de kroonbladeren alleen zwarte punten heeft, geen strepen, over Frans Hertshooi worden geen uitspraken gedaan.
  • Bekijk de vorm van de kelk bij open bloemen. In bloemknop is de kelk vrijwel altijd afgerond en breed.
  • Houd ook rekening met Gevleugeld hertshooi. Deze soort heeft net als Kantig hertshooi vier stengellijsten die lagerin de plant erg breed worden, maar in tegenstelling tot Kantig hertshooi zijn de kelkslippen spits en smal. Net als bij Sint-Janskruid, heeft Gevleugeld hertshooi vele doorzichtige puntjes in het blad zitten. En tot slot zijn de bloemen van Gevleugeld duidelijk kleiner en het bloeischerm compacter dan van Sint-Janskruid en Kantig hertshooi.
Tekst: Willemien Troelstra (2018).
« Laatst bewerkt op: januari 01, 2019, 22:31:58 pm door Willemien Troelstra »
Gelogd
groet, Willemien Troelstra

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Mentha: Watermunt, Kransmunt, Akkermunt en Polei
« Reactie #101 Gepost op: december 31, 2018, 11:57:41 am »

Mentha: Watermunt, Kransmunt, Akkermunt en Polei
Mentha is een berucht geslacht, de vele soorten lijken sterk op elkaar en kruisingen zijn veel voorkomend. De hier behandelde soorten kunnen alle vier door elkaar groeien en zijn niet altijd gemakkelijk van elkaar te onderscheiden. Fotografeer daarom altijd de onderste stengelbladen, de kelktanden in bloei- of vruchtstadium en de aan/afwezigheid van beharing binnenin de kelk in vruchtstadium.

WatermuntKransmuntAkkermuntPolei
Breedte onderste stengelbladen1,5-4 cm breed1,5-4 cm breed1-2 cm breedTot 1(-1.2) cm breed
Bladrand onderste stengelbladen7-15 tanden, vrij diep getand5-13 tanden, vrij diep getand7-9 tanden, vrij diep getand1-4(-6) tanden, erg ondiep getand
Kelktanden (bloei- of vruchtstadium)Veel langer dan breedIntermediair, langer dan breedOngeveer gelijkzijdig driehoekigOnderste 2 langer en smaller dan bovenste 3
Beharing binnenzijde kelk (vruchtstadium)KaalSpaarzaam behaardSpaarzaam behaardDichte krans van haren
Geur bladPepermuntigNaaldboom/viesZoet/fruitig muntigVies
Deelbloeiwijzes naar de top toeSteeds groter, eindigend in de topGelijk blijvend, altijd in de bladokselsSteeds kleiner, altijd in de bladokselsGelijk blijvend, eindigend in de top
Bovenste deelbloeiwijzeAan de top van de stengel, grootIn de bladoksels en soms enkele bloemen aan de topIn bladoksels van 2-4 na bovenste stengelbladenAan de top van de stengel

Opmerkingen:
  • Alle vier de soorten maken bovengrondse uitlopers, maar Polei is de enige soort die geen ondergrondse uitlopers maakt.
  • De vorm van de bladeren van de bovengrondse uitlopers zijn niet bruikbaar voor determinatie.
  • De lengte van de bloemen en kelk verschilt ook tussen de soorten, maar dit is vanaf foto's niet goed in te schatten.
  • De bloemkleur is ook enigszins verschillend, maar is te variabel.
  • De bladsteel is ook verschillend tussen de vier soorten, maar hier zit te veel overlap in.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: december 31, 2018, 17:59:37 pm door Willemien Troelstra »
Gelogd

Willemien Troelstra

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 3767
  • Admingroep: Planten
    • Floron
Bidens: Smal, Veerdelig, Knikkend, Zwart & Riviertandzaad
« Reactie #102 Gepost op: januari 02, 2019, 21:18:55 pm »

Bidens/Tandzaad: Smal, Veerdelig, Knikkend, Zwart, Rivier & 'Afrikaantjes'
Tandzaad bloeit laat en het is daarom handig om ze ook vegetatief uit elkaar te kunnen houden. Knikkend en Zwart tandzaad zijn makkelijk vegetatief van de anderen te onderscheiden aan de bladsteel. En Riviertandzaad is te onderscheiden aan de onregelmatig geveerde bladvorm. Veerdelig tandzaad lijkt veel op Smal tandzaad en is vegetatief vaak niet met zekerheid te onderscheiden. Maar, als ze hebben gebloeid zijn er genoeg verschillen zoals blijkt uit onderstaande tabel.

Als je een foto maakt zorg dan dat behalve de bladschijf ook de bladsteel goed te zien is en de omwindselblaadjes. Als er rijpe nootjes zijn haal die dan uit het hoofdje en fotografeer ze los zodat het oppervlak en het aantal 'pappusnaalden' dat er bovenop staat te zien is.

Smal (connata)Veerdelig (tripartita)Knikkend (cernua)Zwart (frondosa)Rivier (radiata)'Afrikaantjes'* (pilosa)
Wimpers omwindselsNauwelijksGewimperdGewimperdGewimperdKort gewimperdbehaard
Omwindselblaadjes2-6 lang t.o.v. hoofdje5-8 gemengde lengtes5-8?-910-12(-14) smalle gelijkeschatting: 8-12
BladsteelGevleugeldGevleugeldZittend bladOngevleugeldGevleugeldOngevleugeld, behaard
BladvormMeestal ongedeeldMeestal gedeeldOngedeeldGedeeldOnregelmatig geveerdGeveerd met driedelige top
BladtandenGrove onregelmatige tandenNaar voren wijzende tandenStompe tandenGelijkmatige scherpe tandenGrof naar binnen gekromde tanden  Regelmatige zaagtanden
Oppervlak nootjesKnobbeligGeen knobbelsGeen knobbelsKnobbelharigGladknobbels
Pappusnaalden4-53-43-4224

Opmerkingen:
  • Knikkend tandzaad heeft bloemhoofdjes met en zonder lintbloemen en het knikken van de hoofdjes is niet altijd duidelijk zichtbaar.
  • Zwart tandzaad heeft incidenteel ook lintbloemen.
  • De bloemhoofdjes van Knikkend (cernua) en Rivier (radiata) zijn gemiddeld groter dan van de andere.
  • Smal en Zwart tandzaad hebben heel vaak donkerpaarse stengels, maar dit is niet zo'n harde regel dat ik hem in de tabel wilde opnemen.
  • * In 2017 is er een nieuwe soort opgedoken in velden met Afrikaantjes: Bidens pilosa. Deze wijkt flink af van de andere soorten: Indien aanwezig zijn de lintbloemen wit, de stengels is behaard en hele smalle nootjes. Ik heb hem op basis van de foto's van de waarnemingen toegevoegd aan de tabel. Verbeteringen welkom.

Referenties:
  • Heukels 23ste druk
  • Diverse andere bronnen, maar ik had al ergens een tabel gemaakt en daarbij niet genoteerd welke bronnen ik daarvoor heb gebruikt.
Tekst: Willemien Troelstra (2019).
« Laatst bewerkt op: januari 09, 2019, 16:07:17 pm door Willemien Troelstra »
Gelogd
groet, Willemien Troelstra

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Mentha: Witte munt, Wollige munt, Hertsmunt, Aarmunt, Aar x Hertsmunt & Aar x Wi
« Reactie #103 Gepost op: januari 03, 2019, 13:20:05 pm »

Mentha: Witte munt, Wollige munt, Hertsmunt, Aarmunt, Aar x Hertsmunt & Aar x Witte munt
Mentha is een van de lastigste geslachten uit de plantenwereld. Er zijn meer kruisingen dan soorten bekend en met de vele cultivars wordt het verhaal er niet gemakkelijker op. Witte munt (Mentha suaveolens) en Hertsmunt (M. longifolia) kunnen hybridiseren en vormen de kruising Wollige munt (M. x villosa). Wollige munt is uiterst variabel en kan sterk op beide oudersoorten lijken. Om het geheel nóg complexer te maken, kan Hertsmunt tevens hybridiseren met Aarmunt (M. spicata) en vormt de kruising Mentha x villosonervata. Aarmunt lijkt vervolgens weer sterk op Pepermunt (M. x piperta). Het verhaal wordt nog veel complexer, maar daarvoor kan je beter naar de algemene Mentha determinatiesleutel kijken die Rutger Barendse geschreven heeft. Om de uiteenzetting overzichtelijk te houden, beperk ik mij hier tot de behaarde soorten.

Witte muntWollige munt (Hertsmunt x Witte munt)HertsmuntHertsmunt x AarmuntAarmuntAarmunt x Witte munt
WetenschappelijkMentha suaveolensMentha x rotundifoliaMentha longifoliaMentha x villosonervataMentha spicataMentha x villosa
Beharing op bladSterk wolligWollig tot spaarzaam wolligSpaarzaam behaardSpaarzaam behaardKaal tot spaarzaam behaard op nervenBehaard tot spaarzaam behaard
Nervatuur bladErg diepliggendIntermediairNiet diepliggendIntermediairDiep liggendDiep liggend
BladvormRond tot breed eivormigEirond tot ovaalLancetvormigLancetvormig tot ovaalLancetvormig tot breed ovaalLancetvormig tot ovaal
BladtopAfgerond tot stompStomp tot iets spitsSpitsSpitsSpits tot stompSpits tot stomp
Bladrand tandenNaar onder gebogenIntermediairToegespitstToegespitstSpitsSpits
FertiliteitFertielFertielFertielSterielFertielSteriel
BloemkleurWitWit of rozeLilaRozeWit tot roze of lilaRoze

Opmerkingen:
  • Andere kruisingen met deze soorten zijn Mentha x cartinthiaca (Akker x Witte munt), Mentha x smithiana (Akker x Water x Aar), Mentha x gracilis (Akker x Aar), Mentha x suavis (Water x Witte), Mentha x piperta (Water x Aar) & Mentha x dumetorum (Water x Herts).
  • Op basis van foto's is het op naam brengen van Mentha kruising nagenoeg onmogelijk. Meen je een kruising gevonden te hebben, fotografeer dit dan erg zorgvuldig. Anders is het voor ons niet te beoordelen. Je kan in dat geval beter materiaal verzamelen voor Naturalis.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: januari 03, 2019, 13:38:50 pm door nielseimers »
Gelogd

Willemien Troelstra

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 3767
  • Admingroep: Planten
    • Floron
Zomprus - Juncus × surrejanus - Veldrus
« Reactie #104 Gepost op: januari 07, 2019, 23:19:22 pm »

Zomprus - Juncus × surrejanus  - Veldrus

Zomprus (Juncus articulatus) en Veldrus (Juncus acutiflorus) lijken redelijk wat op elkaar. Het makkelijkste veldkenmerk is dat Zomprus bijna altijd scheef uit de grond komt, vaak in een beetje platgeslagen pol groeit en meer in open terrein staat. Veldrus staat rechtop, groeit in rijen (door korte uitlopers) en vaak tussen andere begroeiing. Een ander vegetatief verschilkenmerk is de beharing van de binnenkant van de kamertjes in het blad: kaal (Veldrus) dan wel licht viltig behaard (Zomprus). Daarnaast zijn er zijn veel kleine verschillen in blad en bloeiwijze. Er bestaat ook een kruising tussen de twee.
Dit topic gaat alleen over deze twee soorten en de kruising; in de notities staan wat opmerkingen over andere gelijkende soorten.

Zomprus - Juncus articulatus | Juncus x surrejanus | Veldrus (Juncus acutiflorus) | Bron |
GroeivormScheef uit de grondIntermediairRechtop2, 3, 4, 5
BladDof, geribd, afgeplat, soepel, vaak kromMatglans, beetje afgeplat, beetje gekromdGlanzend glad en stijf, ovaal1, 2, 5
Binnenwand kamers in bladSpinnenwebachtig behaard*IntermediairKaalVeldwijsheid
Aantal bloemenGem. 18 (3-55)Gem. 25 (3-65)Gem. 50 (11-102)1
Lengte binnen- tov buitendekbladGelijk Gelijk of iets langer Langer1, 2, 3, 4
Lengte bloemdekbladen2.3-3.5 mmIntermediair1.5-2.7 mm3, 4
Rijpe kapsuleSteekt uit bloemdek, wordt zwartSteekt nauwelijks uit, groen-bruinSteekt uit bloemdek, wordt bruin1, 3
Rijpe kapsuleStomp met topspitsjeIntermediairToegespitst1, 3, 4
Top buitenste bloemdekbladen RechtVaak recht, soms gekromdNaar buiten gekromd1, 4
BloemdekbladenEivormig spits met topspitsjeIntermediairGeleidelijk toegespitst2, 4

Bronnen:

Opmerkingen:
  • * Het spinnenweblaagje van de bladkamertjes van de Zomprus is vooral in jong stadium aanwezig. Dus zie je wel beharing: Zomprus, geen beharing: waarschijnlijk Veldrus
  • Paddenrus (Juncus subnodulosus) en Canadese rus (Juncus canadensis) lijken ook wel wat op deze soorten, maar hebben behalve gekamerd blad ook gekamerde stengels (de stengel is waar de bloeiwijze aan zit, lijkt veel op blad).
  • Veldrus is ook te verwarren met Rechte rus (Juncus alpinoarticulatus); die staan ook rechtop en is ongeveer even groot. Rechte rus heeft stompe bloemdekbladen en de bloeiwijze takken staan allemaal (schuin) omhoog, niet rechtaf of teruggeslagen.
  • De kruising (Juncus x surrejanus) is slecht zaadzettend (bron 4).
Tekst: Willemien Troelstra (2019).
« Laatst bewerkt op: januari 13, 2019, 22:23:44 pm door nielseimers »
Gelogd
groet, Willemien Troelstra

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Agastache - Dropplant & Anijsplant
« Reactie #105 Gepost op: februari 04, 2019, 21:46:18 pm »

Agastache -  Dropplant & Anijsplant:
Anijsplant (Agastache rugosa) en Dropplant (Agastache foeniculum) zijn twee sterk gelijkende soorten die vrij gemakkelijk verwilderen. De bloemkleur is paars tot blauw, maar bij witbloemige exemplaren moet je bewust zijn van andere kandidaten (zie opmerkingen).

  • Agastache foeniculum: Bladonderzijde met fijne, dichte, dicht aanliggende haren. Bladonderzijde wit of grijsgroen. Bladvoet afgerond of afgeknot, die van de onderste bladen zwak hartvormig. Bladsteel 0,5-2 cm lang. Steunblaadjes eivormig. Bloeit juli t/m september.
  • Agastache rugosa: Bladonderzijde kaal, alleen op de nerven behaard of met rechtopstaande of gekromde haren, maar nooit met dicht aanliggende haren. Bladonderzijde lichtgroen of grijsgroen, maar niet wit. Bladvoet meestal hartvormig, soms afgerond. Bladsteel 1-5 cm lang. Steunblaadjes lancetvormig. Bloeit juni t/m september.

Opmerkingen:
  • Let bij witbloemige exemplaren op onderstaande twee soorten:
  • Agastache nepetoides lijkt sterk op deze twee soorten, maar is nog niet verwilderd aangetroffen. Deze soort heeft kleinere bloemen (5-7 mm i.t.t. 5-10 mm) die bovendien wit of geel zijn. Ook zijn de kelktanden kleiner (1 mm i.t.t. 1-2.5 mm) en eivormig met stompe top (niet smal driehoekig en spits).
  • Agastache urticifolia lijkt sterk op deze twee soorten, maar is nog niet verwilderd aangetroffen. Deze soort heeft grotere bloemen (10-14 mm i.t.t. 5-10 mm) die bovendien roze, paars of wit zijn. De kelktandenn zijn ook langer (3.5 mm i.t.t. 2.5 mm). De bladvoet is afgeknot tot bijna hartvormig.
  • Agastache aurantiaca is ook verwilderd aangetroffen, deze soort heeft grote, oranje bloemen en aan de bovenzijde behaard blad.
  • Agastache mexicana is ook verwilderd aangetroffen, deze soort heeft grote, oranje, rode, roze of blauwe bloemen bloemen en heeft onbehaard blad.

Referenties:
  • Krautige Zier und Nutzpflanzen (Rothmaler)
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: februari 19, 2019, 20:46:03 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Clinopodium: Bergsteentijm & Kleine bergsteentijm
« Reactie #106 Gepost op: februari 08, 2019, 22:24:18 pm »

Bergsteentijm & Kleine bergsteentijm:
Zowel Bergsteentijm (Clinopodium menthifolium) als Kleine bergsteentijm (Clinopodium calamintha, syn. Clinopodium nepeta) zijn in Nederland uiterst zeldzame soorten in het wild. Kleine bergsteentijm is echter ook een tuinplant die vrij gemakkelijk verwildert. De twee soorten zijn vrij lastig te onderscheiden en kunnen samen voorkomen. Ze verschillen sterk in grootte van kelk, bloem en blad, maar dit is op basis van foto's lastig te controleren. Er is een verzamelsoort beschikbaar voor de twijfelgevallen. Met uitgebreid documenteren van de diagnostische kenmerken, is het onderscheid niet al te lastig.

Kleine bergsteentijmBergsteentijm
Lengte bloem9-15 mm15-22 mm
Lengte kelk4-6 mm6-11 mm
Lengte blad1-2 cm2,5-7 cm
Aantal bladrandtanden2-5 paar en vrij ondiep6-10 paar en tamelijk diep
Onderste kelktandenIets langer (1-2 mm) dan bovenste kelktanden (0,5-1 mm)Twee keer zo lang (3-4 mm) als bovenste kelktanden (1,5-2 mm)
BloemtrossenTot 20 bloemenTot 9 bloemen
Beharing op kelk<0,1 mm>0,2 mm
Beharing in kelkUit kelk stekendNiet uit kelk stekend

Opmerkingen:
  • Opmeten maakt het valideren voor ons heel veel gemakkelijker.
  • Bekijk altijd de lagere stengelbladen.
  • De lengte van de onderste kelktanden ten opzichte van de bovenste kelktanden is open voor interpretatie, maar dient te allen tijde bij de kelk in vruchtstadium bekeken te worden (niet in knop of bloei).
  • De beharing in de kelk kan alleen in vruchtstadium gebruikt worden.
  • Clinopodium ascendens is een tuinplant die sterk op Bergsteentijm lijkt. Ze verschilt door de meestal witte bloemen, de kortere kelktanden (2-3 mm i.t.t. 3-4 mm), de kortere stengelbladen (zelden >4 cm) en het kleinere aantal bladenrandtanden (3-8 paar i.t.t. 6-10 paar). Ze verschilt ook nog van Kleine bergsteentijm door de langere beharing op de kelk (>0,2 mm i.t.t. <0,1 mm).

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: februari 08, 2019, 22:38:32 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Draba/Erophila - Vroegeling
« Reactie #107 Gepost op: februari 11, 2019, 21:29:31 pm »

Draba/Erophila - Vroegeling:
We weten al enige tijd dat wat wij Vroegeling (Erophila verna) noemen, in werkelijkheid een groter aantal soorten is. Recent is ook met Nederlands materiaal morfologisch en genetisch onderzoek gedaan, waaruit bleek we in Nederland minstens 4 soorten (en nog 2 vormen) hebben. Ook zullen de soorten niet langer in het geslacht Erophila geplaatst worden, maar in het geslacht Draba. In de volgende editie van Heukels' Flora gaan deze soorten opgenomen worden. Het bloeiseizoen van de Vroegelingen is aangebroken, dus bij deze de oproep om op zoek te gaan naar deze soorten en de verspreiding van deze soorten in beeld te brengen.



Draba verna s.s.Draba boerhaaviiDraba praecoxDraba glabrescens
Beharing op bladDicht behaardDicht behaardWeinig behaardWeinig behaard
Type beharingSter-, gaffel & gewone harenSter-, gaffel & gewone harenMerendeel gewone haren, enkele gaffelharenMinstens de helft gaffelharen, de rest gewone haren
Vruchtlengte(3,7-)4-8(-10) mm3-4(-5) mm2,5-6 mm4-6 mm
Lengte/breedte vrucht(1,9-)2-4±21,3-1,8(1,8-)2-2,5
Beharing steelWel of niet voorbij eerste bloemsteel reikendWel of niet voorbij eerste bloemsteel reikendNiet voorbij eerste bloemsteel reikendNiet voorbij eerste bloemsteel reikend
BladsteelMatig kort tot matig langMatig kort tot matig langMatig kort tot matig langLang
BladGeleidelijk tot abrupt versmald in bladsteelGeleidelijk tot abrupt versmald in bladsteelGeleidelijk tot abrupt versmald in bladsteelNauwelijks versmald in bladsteel
Grootte plant4-15 cm3-8 cm2-7 cmtot 18 cm

Opmerkingen:
  • Vroegeling is een autogame soort, dat houdt in dat de soort kan voortplanten zonder uitwisseling van genetisch materiaal met een soortgenoot. Daarom kunnen lokaal vrij gemakkelijk vormen ontstaan die morfologisch identiek zijn. Deze lokale vormen zijn in het verleden vaak als soort, ondersoort of variëteit beschreven. Met genetisch onderzoek is iets meer zekerheid te krijgen of we in dergelijke gevallen met soorten te maken hebben. Voorzichtigheid is echter geboden. Daarom hebben we gezamenlijk afgesproken om voorlopig alleen soorten beschikbaar te maken van Nederlands materiaal dat morfologisch en genetisch onderzocht is.
  • Draba majuscula is nog niet aangetoond (mogelijk door te kleine steekproef). Draba majuscula onderscheidt zich morfologisch van Draba verna door een dichte bladbeharing van fijne sterharen en kroonbladen die ten hoogste tot de helft ingesneden zijn (t.o.v. meestal meer dan de helft ingesneden). Ook heeft Draba majuscula een korte bladsteel met een abrupte overgang naar het blad.
  • Draba spathulata is synoniem voor Draba boerhaavii.
  • Het onderzoek van Naturalis komt niet in alle opzichten overeen met de Duitse en Engelse literatuur. Dit is dan ook een voorlopig overzicht, wellicht dat toekomstige vondsten en onderzoeken hier meer helderheid in gaan geven.
  • Uit het onderzoek van Naturalis lijkt dat Draba praecox twee vormen heeft, waarbij de ene vorm dubbel zo veel kern-DNA heeft en dat lijkt gekoppeld te zijn aan vruchtgrootte.
  • In het artikel van Bomble (referentie 2) wordt nog Draba acutidentata genoemd. Deze soort is in Duitsland alleen bekend uit het stedelijk gebied en zit qua kenmerken tussen Draba glabrescens en Draba verna s.s. in. Net als Draba glabrescens heeft deze soort smalle blaadjes met lange bladsteel. Net als Draba verna s.s. zijn de blaadjes wezenlijk sterker behaard. Ook is de bladbasis zwart gekleurd.
  • New Flora of the British Isles (referentie 4) beschrijft twee variëteiten van Draba verna; Draba verna var. praecox (vruchten breed elliptisch tot ± rond) & Draba verna var. verna (vruchten omgekeerd eivormig met spitse basis tot rechthoekig of elliptisch). De laatste wordt ook wel Draba verna subsp. verna genoemd. Deze variëteiten gaan we voorlopig niet onderscheiden.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers & Leni Duistermaat (2019).


« Laatst bewerkt op: maart 28, 2019, 16:16:00 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Utricularia - Groot, Loos & Klein blaasjeskruid:
« Reactie #108 Gepost op: februari 15, 2019, 22:09:27 pm »

Utricularia - Groot, Loos & Klein blaasjeskruid:
Blaasjeskruiden zijn in volle bloei soms al erg lastig op naam te brengen, maar bij het ontbreken van verse bloemen, wordt de determinatie helemaal lastig. Er zijn talloze aanvullende kenmerken, maar die zijn op foto's vaak niet goed te zien. Onderstaande tabel geeft een overzicht van alle kenmerken die gebruikt kunnen worden om onderscheid te maken.

Groot blaasjeskruidLoos blaasjeskruidKlein blaasjeskruidBetrouwbaarheid
BloemkleurDonkergeelDonkergeelBleekgeelHoog
OnderlipMet teruggeslagen randenMin of meer vlakMet teruggeslagen randenMatig
GehemelteBolBolHolHoog
BladenAlleen groene waterloten (lang vertaktAlleen groene waterloten (lang vertakt)Bleke grondloten (kort handvormig) en groene waterloten (lang vertakt)Vrij hoog
VruchtsteelNaar benden gebogenAfstaand of tegen as aangedrukt?Hoog
VangblaasjesAlleen op de waterlotenAlleen op de waterlotenOp grondloten en waterlotenVrij hoog
BladslippenGetand, met stekelharenGetand, met stekelharenGaafrandig, aan top met één stekelhaarHoog
BladtandenMet >2borstelharenMet 1-2 borstelharenZonder borstelharenLaag
Boeiwijze3-12 bloemen3-5 bloemen2-4 mmMatig
Bloemlengte15-18 mm15-18 mm6-7 mmHoog
VangblaasjesTot 2 mm1 mm?Laag
Vorm spoorSchuin naar voren, vrij langSchuin naar voren, vrij langNaar beneden, kortHoog
Hoek bovenste en onderste kroonbladMinder dan 90 graden90 graden of meerMinder dan 90 gradenMatig
Bloemsteel15 mm, 2-3 x zo lang als schutblad18-20 mm, 3-5 x zo lang als schutbladTot 25 mmHoog
Bovenlip t.o.v. gehemelteEven lang1,5-2 x zo langKorterMatig
Klieren in spoorAlleen de bovenkantDe gehele binnenzijdeBovenkant en topHoog
Vangharen in blaasjeX-vormig met 2 kortereX-vormig met 2 kortereWaaiervormig, 2 korter of allen gelijkHoog
Stengel0,5-0,8 mm, 12 holtes0,5-0,7 mm, 12 holtes0,4-0,8 mm, 7 holtesMatig

Opmerkingen:
  • Het gehemelte is een uitstulping aan de basis van de onderliip.
  • De bloemkenmerken gelden alleen voor verse bloemen, bij het verwelken van de bloemen zetten deze je op het verkeerde spoor.
  • Om de hoek tussen het bovenste en onderste kroonblad te meten, teken je twee lijnen van de uiteinden van de kroonbladen naar de aanhechting van de bloem.
  • Plat blaasjeskruid (Utricularia intermedia) lijkt sterk op Klein blaasjeskruid, maar heeft geen vangblaasjes op de waterloten.
  • Vroeger kwam Bleekgeel blaasjeskruid (Utricularia ochroleuca) voor. Deze heeft net als Plat blaasjeskruid alleen vangblaasjes op de waterloten, maar heeft spitse bladslippen. De soort lijkt in vegetatief stadium sterk op Klein blaasjeskruid. De soort is in Nederland slechts twee maal in bloei gezien en komt mogelijk nog steeds voor, maar wordt niet herkend.
  • Utricularia stygia heeft net als Utricularia ochroleuca spitse bladslippen, maar heeft geen vangblaasjes en heeft 3-6 stekels op de laatste bladslip (Utricularia ochroleuca heeft 0-3 stekels).
  • Utricularia bremii lijkt sterk op Klein blaasjeskruid, maar heeft een rondere onderlip van 8-9 mm breed (niet 5-8 mm breed).
  • Er zijn geen kenmerken om Groot blaasjeskruid en Loos blaasjeskruid in vegetatief stadium betrouwbaar te kunnen onderscheiden. Op basis van watertype is er met waarschijnlijkheid een naam aan te geven (Groot staat meer in hard en voedselrijk water en Loos blaasjeskruid meer in zuur en voedselarm water). Zowel de stand van de tandjes langs de bladslippen als het aantal haartjes bovenop die tanden is niet betrouwbaar gebleken om de soort mee vast te stellen.

Referenties:
  • The Vegetative Key to the British Flora
  • New Flora of the British Isles (Stace)
  • Gefaßpflanzen Grundband (Rothmaler)
  • Heukels' Flora (23e druk, 2005)
  • Bestimmungsschlüssel für die aquatischen Makrophyten in Deutchland (Bestimmungsschlüssel & Abbildungen)
  • Blumen in Schwaben
  • Flora van België (3e druk, 2012)
  • BSBI: Utricularia (PDF)
  • Veldgids water- en oeverplanten (Pot, 2003)
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: februari 28, 2019, 12:58:22 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Eranthis - Winterakoniet: Eranthis hyemalis & Eranthis cilicica
« Reactie #109 Gepost op: maart 14, 2019, 15:32:20 pm »

Eranthis hyemalis & Eranthis cilicica:
De meeste verwilderde planten betreffen Eranthis hyemalis (Winterakoniet), maar ook Eranthis cilicica is in omloop en hun kruising is ook al aangetroffen. Eranthis cilicica lijkt sterk op Eranthis hyemalis, maar is op enkele kenmerken te onderscheiden.

Eranthis hyemalisEranthis cilicica
BloemkleurLichtgeelGoudgeel
StengelbladenBredere slippenFijne slippen
Jonge bladenGroenBronsgroen
WortelstokOneven en knobbeligRond en glad

Opmerkingen:
  • Eranthis x tubergenii is de kruising tussen Eranthis hyemalis en Eranthis cilicica en is steriel. Recentelijk is ook een schijnbaar fertiele kruising op de markt gekomen (referentie 1).
  • Er zijn zeer veel cultivars. Voor de namen en kenmerken, zie pagina 11 t/m 24 (referentie 1).
  • Er is recent genetisch onderzoek gedaan naar het geslacht Eranthis. Het artikel zal binnenkort gepubliceerd worden (referentie 2).
  • Eranthis longistipitata wordt voor zover bekend niet in Nederland aangetroffen. Deze soort verschilt door de meer oranjegele bloemen (referentie 1).
  • Een andere gele soort die beschreven is, heet Eranthis isaurica. Deze zou verschillen van Eranthis cilicica door de vorm van de zaden en het aantal zaden per vrucht (referentie 3).
  • Opmerking Ben Zonneveld: "Eranthis cilicica heeft 18.4 picogram (pg) DNA per kern, Eranthis hyemalis heeft 22.6 pg DNA per kern en Eranthis x tubergiana heeft 21.4 pg DNA per kern. Gevoegd bij het feit dat de hybride steriel is gaat het m.i. duidelijk om twee verschillende soorten. Bovendien ben ik triploide Eranthis hyemalis en de tetraploide (fertiel) Eranthis x tubergeniana tegengekomen."

Referenties:
Tekst: Niels Eimers & Erik Slootweg (2019).
« Laatst bewerkt op: maart 28, 2019, 16:17:36 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Atriplex - Spiesmelde & Uitstaande melde
« Reactie #110 Gepost op: maart 15, 2019, 16:52:35 pm »

Atriplex - Spiesmelde & Uitstaande melde:
Spiesmelde (Atriplex prostrata) is in Nederland en België zeer algemeen, maar wordt vaak voor Uitstaande melde (Atriplex patula) uitgemaakt, omdat de bovenste bladen vaak erg smal en gaafrandig zijn. De bovenste stengelbladen zijn echter weinig betrouwbaar voor determinatie. Uitstaande melde is vrij algemeen, maar een heel stuk zeldzamer dan Spiesmelde.

SpiesmeldeUitstaande melde
Bladvoet onderste stengelbladenStomp wigvormig tot afgeknot (>160 graden)Scherp tot stomp wigvormig (<145 graden)
Bladlobben onderste stengelbladenNaar voren gerichtNaar achteren of opzij gericht
Bladrand onderste stengelbladenMeestal gaafrandigLicht gegolfd/getand tot gaafrandig
Bovenste stengelbladenLijnvormig (l/b > 5:1)Lancetvormig (l/b 5:1 tot 3:1)
Vruchtkleppen>1/3e vergroeid<1/4e vergroeid
Vruchtlengte3-7(-20) mm2-6(-8) mm
VruchtvormDriehoekig tot omgekeerd vliegervormigDriehoekig

Opmerkingen:
  • Voor zekere determinatie zijn de onderste stengelbladen noodzakelijk.
  • Wanneer de onderste stengelbladen niet langer aanwezig zijn, zijn rijpe vruchten noodzakelijk.
  • Om vruchtvorm te beoordelen, zullen deze losgepeuterd moeten worden.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: maart 15, 2019, 17:16:27 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Chionodoxa - C. lochiae & C. luciliae
« Reactie #111 Gepost op: maart 18, 2019, 22:21:46 pm »

Chionodoxa - C. lochiae & C. luciliae:
Chionodoxa lochiae en Chionodoxa luciliae zijn sterk gelijkende soorten met armbloemige bloeiwijzes met rechtopstaande, grote bloemen.

Chionodoxa luciliaeChionodoxa lochiae
BloemkleurDiversLicht blauwpaars
Basis kroonslippenDuidelijk witWeinig tot niet wit
Bloeiwijze1-2 bloemen2-4 bloemen
Kroonbuis2,5-4 mm5-7 mm
Kroonslippen12-20 x 3-8 mm12-13 x 4-6 mm
Meeldraden2,5 en 3 mm3 en 4 mm

Referenties:
  • The European Garden Flora
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: maart 24, 2019, 09:52:24 am door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Allium - Look (witbloeiende tuinplanten)
« Reactie #112 Gepost op: maart 18, 2019, 23:26:32 pm »

Allium - Look (enkele witbloeiende tuinplanten):
Er wordt een groot aantal Allium (Look) soorten als tuinplant toegepast. Enkelen daarvan zijn vrij gemakkelijk te onderscheiden, maar onderstaande acht soorten zijn een stuk lastiger te onderscheiden. Bladbreedte is in de meeste geval noodzakelijk om de soort vast te stellen. De hier behandelde soorten hebben witte tot lichtroze bloemen, een half-bolvormige bloeiwijze, een ronde stengel en vlak tot gekield blad.

A. subhirsutumA. trifoliatumA. ramosumA. tuberosumA. roseumA. nigrumA. neapolitanumA. zebdanense
Bladbreedte2-10 mm2-10 mm1,5-8 mm1,5-8 mm4-12 mm80 mm5-20 mm5-20 mm
BladLicht gekield, behaardLicht gekield, behaardGekield, hol, kaalVlak, kaalLicht gekield, kaalGekield, kaalVlak, kaalVlak, kaal
Aantal bladen3-62-34-94-92-43-61-21-2
Aantal bloemen5-205-206-306-305-3075-1006-204-10
Bloemsteel3-5 keer zo lang als bloem3-5 keer zo lang als bloemTot 6 cmTot 6 cm2-4 keer zo lang als bloem2,5-4,5 cm1,5-3 keer zo lang als bloemNauwelijks langer dan bloem
BloemkleurWitWit tot lichtrozeWitWitLichtroze tot witWit of rozeWitWit
Kroonbladen7-9 mm7-9 mm4-7 mm4-7 mm7-12 mm6-9 mm7-12 mm7-12 mm
MiddenstreepWit of rozeWit of rozeRozeGroenRozeGroen of rozeWitWit
StengelRondRondRondRondRondRondLicht driehoekigRond

Opmerkingen:
  • Zonder blad is het op naam brengen nagenoeg onmogelijk.
  • Allium roseum heeft soms ongesteelde broedknolletjes in de bloeiwijze.
  • Allium subhirsutum heeft bruin helmknoppen, Allium trifoliatum heeft geelachtige helmknoppen.

Referenties:
  • New Flora of the British Isles (Stace, 4e editie, 2019)
  • Rothmaler - Exkursionsflora von Deutschland 5 Krautige Zier- und Nutzpflanzen
  • Blumen in Schwaben
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: maart 25, 2019, 09:58:02 am door nielseimers »
Gelogd

dirder

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 1289
Re: Lastige soortgroepen & veelgemaakte fouten
« Reactie #113 Gepost op: maart 23, 2019, 14:42:14 pm »

Veel gemaakte fout (ook na validatie). Trompetnarcis = gele divisie 1, dus trompet langer dan de kroonslippen. Heel veel divisie 2 Narcissen worden onterecht als dusdanig goedgekeurd.
Gelogd
Groeten, Dirk Derdeyn.

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Apium, Berula & Sium - Grote watereppe, Kleine watereppe & Groot moerascherm
« Reactie #114 Gepost op: maart 29, 2019, 21:32:50 pm »

Apium, Berula & Sium - Grote watereppe, Kleine watereppe & Groot moerascherm:
Kleine watereppe, Grote watereppe en Groot moerasscherm lijken vegetatief zeer veel op elkaar. Er zijn echter enkele kenmerken waarmee dit trio te onderscheiden is. Vooral het aantal dwarsschotten in de bladsteel (onder de deelblaadjes) is een erg nuttig kenmerk. Het ezelsbruggetje hierbij is A (Apium): 0 dwarsschotten, B (Berula): 1 dwarsschot & C (Sium): >1 dwarsschotten.

Groot moerasschermKleine watereppeGrote watereppe
WetenschappelijkApium nodiflorumBerula erectaSium latifolium
Dwarsschotten in stengel01>1
EinddeelblaadjeEenlobbigDrielobbigEenlobbig
Ondergedoken bladenEnkel geveerd3-4 voudig geveerd2-3 voudig geveerd
Basis deelblaadjesVaak met zwarte vlekjesOngevlektOngevlekt
Omwindselbladen0(-2)Talrijk (vaar driedelig)2-6
Omwindselblaadjes5-6Talrijk (vaak driedelig)2-6
Scherm3-1510-20 stralen20-30 stralen
Schermpjes3-1510-2020-30
Deelblaadjes(2-)3-6 paar5-10 paar3-7 paar


Opmerkingen:
  • De dwarsschotten in de bladsteel zitten onder de deelblaadjes en zijn van de buitenzijde zichtbaar als cirkels rondom de bladsteel. Soms zitten hier kleine, rudimentaire deelblaadjes aan.
  • Vooral bij jonge planten moet je soms goed zoeken naar een goed blad met dwarsschot. Later in het seizoen is dit makkelijker.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: april 02, 2019, 15:47:19 pm door nielseimers »
Gelogd

Rutger Barendse

  • Observado Admin
  • *
  • Offline Offline
  • Berichten: 6478
  • Admingroep: Planten BE, NL en Observation
Re: Lastige soortgroepen & veelgemaakte fouten
« Reactie #115 Gepost op: maart 30, 2019, 09:29:14 am »

Veel gemaakte fout (ook na validatie). Trompetnarcis = gele divisie 1, dus trompet langer dan de kroonslippen. Heel veel divisie 2 Narcissen worden onterecht als dusdanig goedgekeurd.
Wil je dit iets verder uitschrijven?  Misschien aangevuld met bladkenmerken. Dan zet ik dat tekstje bij de info.
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1779
Anethum & Foeniculum - Dille & Venkel
« Reactie #116 Gepost op: maart 30, 2019, 12:04:48 pm »

Anethum & Foeniculum - Dille & Venkel:
Dille (Anethum graveolens) en Venkel (Foeniculum vulgare) zijn voedselgewassen die qua geur en smaak sterk verschillen, maar erg sterk op elkaar kunnen lijken. Beide soorten hebben grote schermen van gele bloemen en 3-4 maal geveerde bladen met haarfijne bladslippen. Omwindselbladen en omwindselblaadjes zijn meestal afwezig en het aantal schermen en schermpjes zijn ook min of meer gelijk.

DilleVenkel
GrootteTot 60(-90) cm80-200 cm
Stengel onderaanNooit verdiktVaak verdikt
StengelMet opvallende, witte lengtestrepenMet onopvallende, witte lengtestrepen
Bladslippen10-20 mm bij 1 mm5-50 mm bij 0,5 mm
BladschedeTweetoppigStomp
Vruchten3-5 mm lang, sterk afgeplat4-5 mm lang, halfrond
VruchtenDriehoekige ribben, gevleugeldAfgeronde ribben, niet gevleugeld


Opmerkingen:
  • Vruchtkenmerken zijn pas bruikbaar wanneer de vruchten bruin beginnen te worden.
  • De bladscheden zijn bij Dille korter dan bij Venkel.
  • De bladschede zouden geoord (auriculate) moeten zijn bij Venkel en niet bij Dille.
  • Bij beide soorten zijn de stengel en bladsteel in eerste instantie gevuld, maar later hol.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: maart 30, 2019, 12:53:11 pm door nielseimers »
Gelogd

dirder

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 1289
Re: Lastige soortgroepen & veelgemaakte fouten
« Reactie #117 Gepost op: april 01, 2019, 00:43:24 am »

Veel gemaakte fout (ook na validatie). Trompetnarcis = gele divisie 1, dus trompet langer dan de kroonslippen. Heel veel divisie 2 Narcissen worden onterecht als dusdanig goedgekeurd.
Wil je dit iets verder uitschrijven?  Misschien aangevuld met bladkenmerken. Dan zet ik dat tekstje bij de info.

Omdat er geen uniformiteit is in de taxonomie ga ik me daar niet aan wagen. Maar, grote geel geel Divisie 1 narcissen mogen op Trompetnarcis, geel geel Divisie 2 zeker niet (dat zijn doorgaans hybriden met een erg ingewikkelde stamboom). Overigens is ook wat op beide waarneming. - sites als incomparabilis doorgaat helemaal geen incomparabilis (moet zelf ook nog kuis houden in m'n waarnemingen wat dat betreft). Bij dergelijke narcissen zou je feitelijk moeten de cultivar proberen te achterhalen (zonder hulp uit de tuinierssector is dat vaak onmogelijk) en indien de stamboom bekend kan je er eventueel een botanische naam op plakken.
Gelogd
Groeten, Dirk Derdeyn.

Rutger Barendse

  • Observado Admin
  • *
  • Offline Offline
  • Berichten: 6478
  • Admingroep: Planten BE, NL en Observation
Cardamine graeca
« Reactie #118 Gepost op: april 03, 2019, 13:43:01 pm »

Cardamine graeca:
Cardamine graeca is een nieuwkomer voor Nederland en België en valt op door de grote bloemen en de diep ingesneden deelblaadjes. De soort wordt net als Aziatische veldkers (C. occulta) via potgrond in plantenpotten aangevoerd. Cardamine graeca verschilt van het trio Kleine veldkers, Aziatische veldkers en Bosveldkers door de grotere kroonbladen, de diep ingesneden deelblaadjes, de stengelomvattende bladvoet en de afgeplatte, gevleugelde vruchten. Op de grotere kroonbladen na, deelt Cardamine graeca al deze kenmerken met Springzaadveldkers (Cardamine impatiens). Onderstaande tabel ligt de onderscheidende kenmerken verder toe.

Cardamine graecaCardamine impatiens
Kroonbladen(3-)4-6 mm lang, zuiver wit2-3 mm lang, bleekwit tot gelig
Stengelomvattende bladvoetKaalLang gewimperd
Aantal deelblaadjesOnderste bladen met 4-5 paar, bovenste met 2-3 paarOnderste bladen met 5-9 paar, bovenste met 5-9 paar
Deelblaadjes van stengelbladNauwelijks langer dan breedDuidelijk langer dan breed
Vruchten35-50 mm lang, (2,5-)3-4 mm breed20-30 mm lang, 1 mm breed
VruchtenWeinig (5-10)Veel (10-50)

Opmerkingen:
  • De deelblaadjes zijn bij Cardamine graeca meer afgerond en iets dieper ingesneden dan bij Springzaadveldkers.
  • Net als bij Aziatische veldkers, zijn bij Cardamine graeca en Springzaadveldkers het bladoppervlak kaal, maar kunnen er langs de bladrand wel enkele haren zitten.

Referenties:
Tekst: Rutger Barendse & Niels Eimers (2019).
« Laatst bewerkt op: april 05, 2019, 11:51:56 am door nielseimers »
Gelogd

timvdv

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 141
  • Admingroep: Planten
Carex - Oeverzegge, Moeraszegge, Scherpe zegge & Stijve zegge
« Reactie #119 Gepost op: april 06, 2019, 23:42:21 pm »

Carex  - Oeverzegge, Moeraszegge, Scherpe zegge & Stijve zegge:
Nu het zeggeseizoen weer bijna aanbreekt wil ik enkele algemene grote zeggen onder de aandacht brengen. Er wordt in veel gevallen weinig aandacht besteed aan de documentatie van detailkenmerken, waardoor veel waarnemingen door admins moeilijk of niet zijn te beoordelen. Onderstaande tabel geeft een overzicht van enkele handige kenmerken die meestal gemakkelijk zijn te controleren.

OeverzeggeMoeraszeggeScherpe zeggeStijve zegge
GroeiwijzeZodenZodenZodenPol
Aantal stempels33 (soms 2)22
Mannelijke aren3-62-3(1-)2-41-3
Vrouwelijke aren1-52-42-42-3
Onderste schutbladLanger dan bloeiwijzeLanger dan bloeiwijzeLanger dan bloeiwijzeTot half zo lang als bloeiwijze
TongetjeBoogvormig, even lang als breedSpits toelopend, langer dan breedKort en afgerondSpits en even lang als breed
Dwarsnerven in bladeschedeZeer opvallend ("bakstenen")OnopvallendOnopvallendOnopvallend
Bladescheden onderaan stengelLichtbruinLichtbruin, vaak paarsrood aangelopenLichtbruinGeelbruin
Bladescheden onderaan stengelVrijwel niet rafelendRafelendNiet rafelendRafelend

Opmerkingen:
  • Bij de documentatie van zegge-waarneming is het belangrijk dat bovenstaande kenmerken zoveel mogelijk op de foto's zijn terug te zien.
  • Probeer bij de determinatie altijd op meerdere kenmerken te letten.
  • Bladschede kenmerken dienen gecontroleerd te worden van de onderste bladschede bij een volgroeid exemplaar. Dit geldt in mindere mate ook voor het beoordelen van de tong.
  • Bij het fotograferen van stempels kan het best enkele urntjes los getrokken worden zodat het aantal per bloem beter zichtbaar is (urntjes zitten dicht op elkaar).

Referenties:
  • Sedges of the British Isles (Jeremy, 2007)
  • Heukels' Flora (23e druk, 2005)
Tekst: Tim van de Vondervoort (2019).
« Laatst bewerkt op: april 07, 2019, 18:02:33 pm door timvdv »
Gelogd
Groeten,

Tim van de Vondervoort
Pagina's: 1 2 3 [4] 5   Omhoog
 

Pagina opgebouwd in 0.082 seconden met 21 queries.