Geavanceerd zoeken  

Nieuws:

Pagina's: 1 2 3 [4]   Omlaag

Auteur Topic: Lastige soortgroepen & veelgemaakte fouten  (gelezen 15682 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1576
Viola - Driekleurig viooltje, Akkerviooltje en kruising
« Reactie #90 Gepost op: juni 24, 2018, 15:32:40 pm »

Driekleurig viooltje, Akkerviooltje en hun kruising:
Viooltjes zijn bekend om hun kruisingen en kunnen uiterst lastig op naam te brengen zijn. Er komen geregeld waarnemingen binnen van de kruising tussen Driekleurig viooltje en Akkerviooltje, maar de diagnostische kenmerken zijn vaak slecht zichtbaar. Ook Tuinviooltjes kunnen enorm op Driekleurig viooltje lijken en hier verder mee kruisen. In veel gevallen is het daarmee ondoenlijk om vast te stellen met welke soort je te maken hebt, maar met onderstaande kenmerken op de foto, kunnen we met iets meer waarschijnlijkheid het taxon vaststellen. Probeer altijd de verticale lengte van de bloem op te meten.

Driekleurig viooltjeViola x contemptaAkkerviooltje
BloemPlatPlat tot licht komvormigKomvormig
Bovenste kroonbladenDuidelijk langer dan bovenste kelkbladenGelijk in lengte met bovenste kelkbladenKleiner dan bovenste kelkbladen
BloemkleurBlauwpaars met geelCrèmegeel met blauwpaarsCrèmegeel, soms met blauwpaars
Verticale lengte bloem18-22 mmIntermediair, maar meer als Akkerviooltje8-12 mm
Boog van de bloemsteelNiet opvallend grijsblauwOnduidelijk grijsblauwGrijsblauw

Opmerkingen:
  • Kleinbloemige Tuinviooltjes kunnen sterk op Driekleurig viooltje lijken. Tuinviooltjes zijn ontstaan uit kruisingen tussen Viola tricolor, Viola lutea en Viola altaica. Tuinviooltjes hebben echter over het algemeen net wat grotere kroonbladen, dus als de bloem (verticaal meten) meer dan 22 mm is, is de kans op een zuiver Driekleurig viooltje klein.
  • Akkerviooltje waarbij de top van de bovenste kroonbladen paars is, behoren tot Viola arvensis ssp. megalantha. Deze ondersoort heeft ook iets grotere en vlakkere bloemen.
  • Driekleurig viooltje met gele en witte kroonbladen wordt Viola tricolor subsp. subalpina genoemd. Deze ondersoort komt voor op bergen en wordt hier dus niet verwacht.
  • Driekleurig viooltje in de duinen wordt Duinviooltje (Viola tricolor subsp. curtisii of subsp. maritima) genoemd. Deze vormt lange uitlopers, is lichter paars van kleur en heeft minder geel in de bloemen.
  • Driekleurig viooltje die volledig paars van kleur zijn, worden Viola tricolor var. polychroma genoemd.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 00:12:28 am door Nathalie De Somer »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1576
Verbascum - Zwarte toorts x Stalkaars
« Reactie #91 Gepost op: juli 01, 2018, 10:42:09 am »

Zwarte toorts x Stalkaars:
Van alle kruisingen binnen het geslacht Verbascum, is de kruising tussen Zwarte toorts en Stalkaars bij verre de algemeenste. In tegenstelling tot wat velen denken, is een Zwarte toorts met een vertakte bloeiwijze geen indicatie voor de hybride met Stalkaars. De kruising lijkt zelfs meer op Stalkaars dan op Zwarte toorts en valt voornamelijk op door de kleinere bloemen. Zoals met alle Verbascums is een scherpe foto van de meeldraden noodzakelijk om te kunnen determineren (zie tabel en opmerkingen).

Zwarte toortsVerbascum x ambiguumStalkaars
Beharing meeldradenAlle 5 donkerpaars(zie eerste opmerking)Bovenste 3 wit, onderste 2 kaal
Grootte bloemKlein (12-25 mm)IntermediairGroot (30-50 mm)
Lengte meeldradenAlle 5 gelijkOnderste 2 iets langerOnderste 2 duidelijk langer
Onderste 2 helmknoppenDwarsgeplaatstDwarsgeplaatstSchuin langs de meeldraad aflopend
KroonbladenMet duidelijke bruinrood vlekje aan basisMet onduidelijk vlekjeZonder vlekje
StengelbladenWeinig behaard, donkergroen, niet langs stengel aflopendIntermediair qua beharing en kleur, kort aflopendSterk behaard, lichtgroen tot grijsgroen, lang aflopend
ZaadzettingFertielSterielFertiel

Opmerkingen:
  • Meestal zijn bij Verbascum x ambiguum de onderste twee helmdraden lichtpaars behaard en de bovenste 3 meeldraden wit behaard, maar ook kunnen alle 5 de meeldraden lichtpaars, wit of witgeel behaard zijn. De onderste twee meeldraden zijn in ieder geval niet kaal, zoals bij een zuivere Stalkaars.
  • In Nederland zijn wel nog erg slecht bekend met het geslacht Verbascum, terwijl de soorten hier erg algemeen zijn. Er zijn erg veel hybriden beschreven en deze komen hoogst waarschijnlijk ook veel voor in Nederland.
  • De kruising tussen Zwarte toorts en Koningskaars (Verbascum x semialbum) is uiterst zeldzaam en wordt in The Hybrid Flora of the British Isles met slechts één vondst in 1881 benoemd. Deze zal qua beharing van de meeldraden vrij sterk overeenkomen met de kruising met Stalkaars, maar zal nog kleinere bloemen hebben.

Referenties:
  • Hybrid Flora of the British Isles (Stace)
  • New Flora of the British Isles (3rd edition, Stace)
Tekst: Niels Eimers & Sipke Gonggrijp (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 00:15:19 am door Nathalie De Somer »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1576
Limonium - Lamsoor
« Reactie #92 Gepost op: augustus 14, 2018, 20:25:56 pm »

Lamsoor - Limonium:
In Nederland komen twee sterk op Lamsoor (Limonium vulgare) lijkende soorten voor, IJle lamsoor (Limonium humile) en Kliflamsoor (Limonium binervosum). De bladnervatuur is erg belangrijk en kan je het beste in beeld brengen door een blad tegen het zonlicht in te fotograferen. Vervolgens is het noodzakelijk om de lengte van de aartjes op te meten en het aantal bloemen per cm te tellen.

Determinatiesleutel:
1a. Zijnerven ontspringen vanuit de bladvoet, blad meestal klein. Kliflamsoor - Limonium binervosum.
1b. Zijnerven ontspringen op verschillende plekken vanuit de hoofdnerf, blad meestal groot. 2.
2a. Helmhokken geel, langste aartjes 1-2 cm, aartjes met meer dan 4 bloemen per cm, de onderste twee bloemen van de aartjes zitten 1.5-3 mm uit elkaar, buitenste schutblad 1.7-3.0 mm. Lamsoor - Limonium vulgare.
2b. Helmhokjes roodbruin, langste aartjes 2-5 cm, aartjes met minder dan 3 bloemen per cm, de onderste twee bloemen van de aartjes zitten 4-10 mm uit elkaar, buitenste schutblad 3.0-4.0 mm. IJle lamsoor - Limonium humile.

Opmerkingen:
  • Kliflamsoor kan blad tot 10(-15) cm lang hebben, maar heeft over het algemeen veel kleiner blad dan Lamsoor en IJle lamsoor.
  • Kliflamsoor heeft meestal 1 paar zijnerven (soms 2 paar). Lamsoor en IJle lamsoor hebben meer zijnerven.
  • Kliflamsoor heeft aartjes tot 3(-4,5) cm lang, maar de bladnervatuur is een stuk betrouwbaarder en gemakkelijker kenmerk.
  • Kliflamsoor behoort tot een aggregaat met veel moeilijk te onderscheiden soorten (L. parvum, L. britannicum, L. paradoxum, L. recurvum, L. loganicum, L. transwallianum, L. normannicum, L. auriculae-ursifolium & L. binervosum). Limonium binervosum bestaat vervolgens nog uit drie ondersoorten (subsp. procerum, subsp. binervosum & subsp. dodartiforme).
  • Andere soorten als Limonium platyphyllum, Limonium bellidifolium, Limonium sinuatum en Limonium hyblaeum zijn relatief gemakkelijk te onderscheiden van het hier behandelde trio.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 00:32:16 am door Nathalie De Somer »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1576
Chenopodium probstii, C. giganteum & C. album x giganteum
« Reactie #93 Gepost op: september 14, 2018, 17:12:32 pm »

Chenopodium probstii, C. giganteum & C. album x giganteum:
Er is grote onduidelijkheid over het onderscheid tussen deze drie taxa. De beperkte literatuur die iets over de soorten te vermelden heeft, is vaak incompleet en harde kenmerken ontbreken. Vooralsnog gebruiken we de kenmerken uit onderstaande tabel om de taxa te onderscheiden. Het kan zijn dat later nieuwe inzichten verschijnen en dat de diagnostische kenmerken anders blijken.

Chenopodium probstiiChenopodium giganteumChenopodium giganteum x album
GrootteMeestal kleinblijvendZéér fors, tot twee meterMeestal kleinblijvend
BladvormDuidelijk langer dan breed, als Chenopodium albumErg fors en breed (nauwelijks langer dan breed)Duidelijk langer dan breed, als Chenopodium album
BladrandVrij diep gelobdOndiep gelobdVrij diep gelobd
Jong bladAlleen bladrand rood, onderzijde en bovenzijde witgroenMidden van blad roze, onderzijde ook rozeMidden van blad roze, onderzijde ook roze
Oud bladGeheel oranje tot rozerood verkleurend (vanaf bladrand)Volledig witgroenVolledig witgroen
BloeiwijzeWitgroenRozeRoze

Opmerkingen:
  • Chenopodium probstii heeft ook iets vettiger blad dan Chenopodium album.
  • Chenopodium probstii en Chenopodium album x giganteum kunnen ook vrij fors worden, tot zo'n 1,5 meter hoogte, maar blijven meestal kleiner.
  • Chenopodium probstii kan zo sterk op Chenopodium album lijken, dat dit taxon tot nog toe niet als aparte soort opgenomen is in de Nederlandse flora's en dat gaat in de 24e editie van Heukels' Flora ook niet gebeuren.
  • Vooral jonge exemplaren van Chenopodium giganteum zijn lastig te onderscheiden van Chenopodium giganteum x album, maar zo lang de bladvorm niet opvallend breed is, is de kruising waarschijnlijker.
  • Chenopodium giganteum is bij verre de zeldzaamste van de drie taxa en is nog niet verwilderd aangetroffen (alleen aangeplant). Chenopodium giganteum x album en Chenopodium probstii zijn een stuk algemener, maar nog steeds vrij zeldzaam.

Referenties:
  • New Flora of the British Isles (Stace)
  • Gefäßpflanzen Grundband (Rothmaler)
  • The Vegetative Key to the British Flora
Tekst: Niels Eimers (2018), met aanvullingen van Rutger Barendse.
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 12:55:58 pm door nielseimers »
Gelogd

dirder

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 1214
Conyza - Canadese fijnstraal, Hoge fijnstraal & Ruige fijnstraal:
« Reactie #94 Gepost op: oktober 11, 2018, 00:15:32 am »

Conyza canadensis, C. sumatrensis & C. bilbaona:
Hier worden nodeloos veel fouten tegen gemaakt. Er zijn zelfs nog mensen die de lobben van de buisbloemen tellen (is een beetje te vergelijken met mensen die wilgen schillen op zoek naar striae, alhoewel dat laatste onnodig is). Met minimale voorkennis is dit echt heel erg makkelijk (zelfs met het blote oog). (Ik heb het één en het ander ooit eens ergens als twittertrol neergezet, dus ik kopieer enkel mezelf).

Wat je vooraf moet weten:
  • Bloeiende hoofdjes zijn cilindervormig, na de bloei worden ze (doorgaans) peervormig.
  • Dit is de belangrijkste bron voor verwarring: De centrale buisbloemen zijn veel breder (en na de bloei vaak anders gekleurd aan de top) dan de buisbloemen errond, waardoor de randstandige buisbloemen ten onrechte voor lintbloemen worden aanzien (terminologie, zie http://www.soortenbank.nl/afbeelding_venster.php?url=BIS/flora_nl_v2/pictures/asteraceae%20hoofdje.jpg&title=lintbloem). Bij sumatrensis en bilbaoana zijn het wel degelijk allemaal buisbloemen. Meer nog: al die smallere buisbloemen hebben een vierlobbige top (goed te zien als ze verkleurd zijn na de bloei). Aangezien de smalle buisbloemen doorgaans zeer veruit in de meerderheid zijn, hebben de buisbloemen bij alle drie de soorten hoofdzakelijk een vierlobbige top! Onder andere daarom is het tijdverlies om die lobben te tellen, maar het is sowieso onnodig als je op de juiste zaken let. Opletten: zeker op het eind van het seizoen kunnen de stigma's van randstandige buisbloemen (tot ver) boven de bloem uitsteken, waardoor je ook verkeerdelijk de indruk van lintbloemen kunt krijgen.

Kenmerken waar té veel aandacht aan wordt besteed:
  • Habitus: variabel bij de drie soorten en irrelevant met het oog op een correcte determinatie.
  • Kleur: van dof grijsgroen tot levendig geelgroen bij alle drie de soorten, dus compleet irrelevant.
  • Bladbewimpering en textuur van de plant: irrelevant om tot een correcte determinatie te komen. Bladbewimpering wordt evenwel erg vaak gebruikt. Alhoewel zeker relevant erg gevaarlijk omdat met name sumatrensis en vooral canadensis in dat opzicht variabel zijn (van canadensis bestaat een (algemene) ruige vorm met compleet afwijkende bladbewimpering). Ruige fijnstraal voelt altijd ruig aan met een tamelijk hard blad. Bij de andere twee soorten is er variatie.
  • Grootte van de bloemhoofdjes: opletten voor vormen van sumatrensis met kleine hoofdjes. Gemiddeld heeft sumatrensis de grootste hoofdjes. Planten met zéér kleine hoofdjes zijn zeer vaak bilbaoana.

Tot slot, minimale sleutel die perfect werkt:
1a.   Bloemhoofdjes duidelijk met lintbloemen in de rand, deze na de bloei doorgaans naar binnen buigend en de centrale buisbloemen verbergend.   Conyza canadensis
1b.   Bloemhoofdjes zonder lintbloemen, de centrale buisbloemen ook na de bloei altijd perfect zichtbaar.   2
2a.   Omwindsels behaard.   Conyza sumatrensis
2b.   Omwindsels hoogstens met enkele verspreide haren.  Conyza bilbaoana

Opmerkingen:
  • Een loep met max. 10 x vergroting volstaat, maar het kan ook met het blote oog.
  • Bekijk meerdere hoofdjes verspreid over de bloeiwijze.

Referenties:
  • Usual suspects
  • Eigen observaties
Tekst: Dirk Derdeyn (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 00:58:29 am door Nathalie De Somer »
Gelogd
Groeten, Dirk Derdeyn.

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1576
Euphorbia esula agg.
« Reactie #95 Gepost op: oktober 11, 2018, 17:44:14 pm »

Euphorbia esula aggregaat:
Euphorbia esula is een complex waarbinnen wereldwijd 60 (onder)soorten onderscheiden worden. In Nederland worden hier drie van aangetroffen: Heksenmelk, Cipreswolfsmelk en Roedewolfsmelk. Alle drie deze soorten vormen fertiele kruisingen, wat het op naam brengen niet gemakkelijk maakt. Als je wel eens vastgelopen bent met Heukels' Flora op basis van bladbreedte, dan weet je bij dezen waar dat aan gelegen moet hebben. We gaan de kruisingen echter voorlopig niet onderscheiden op waarneming.nl. Twijfelgevallen mag je Heksenmelk noemen. Alleen de zuivere vormen durven wij op basis van foto's op naam te brengen.

WetenschappelijkNederlandsBladvormBladbreedte
Euphorbia esulaHeksenmelkGrooteste breedte voorbij het midden(3-)5-10 mm
Euphorbia tommasinianaRoedewolfsmelkGrootste breedte vóór het midden3-4 mm
Euphorbia cyperissiasCipreswolfsmelkBladranden evenwijdig aan elkaar<2(-3) mm
Euphorbia x pseudovirgataRoedelwolfsmelk x HeksenmelkGrootste breedte bij of vóór midden4-5 mm
Euphorbia x gayeriRoedelwolfsmelk x CipreswolfsmelkGrootste breedt bij of vóór midden2-3 mm
Euphorbia x pseudoesulaHeksenmelk x CipreswolfsmelkGrootste breedte voorbij midden2.6-4 mm

Opmerkingen:
  • Roedelwolfsmelk is op waarneming.nl te vinden als Euphorbia esula subsp. tommasiniana.
  • In buitenlandse flora's worden synoniemen gebruikt voor Euphorbia tommasiniana, te weten Euphorbia virgata en Euphorbia waldsteinii. Inmiddels is de naam ook al weer twee maal veranderd via Euphorbia virgultosa naar Euphorbia saratoi.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: oktober 12, 2018, 09:15:50 am door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1576
Xanthium - Late stekelnoot & Grote stekelnoot
« Reactie #96 Gepost op: oktober 12, 2018, 00:12:42 am »

Late stekelnoot & Grote stekelnoot:
Recent is hernieuwde aandacht gekomen op Grote stekelnoot (Xanthium orientale). Tot nog toe hebben we in Nederland alles onder Late stekelnoot geplaatst (Xanthium strumarium s.l.). Het onderscheiden van Xanthium orientale is uiteraard mogelijk, maar enkel op basis van vruchtlengte is dit onbetrouwbaar. Een scherpe detailfoto van de beharing op vruchtdoorns is noodzakelijk. Ook is het noodzakelijk om te weten hoe groot de variatie binnen Xanthium orientale is.

1a.   Stengel bij de bladvoet met doorns, stengelbladen lancetvormig.   Xanthium spinosum
1b.   Stengel zonder doorns, stengelbladen breed (nauwelijks langer dan breed).   2.
2a.   Vruchten 12-15 mm lang, doorns op vruchten kaal of met slappe beharing.   Xanthium strumarium.
2b.   Vruchten >15 mm lang, doorns op vruchten met stevige beharing.   3. (Xanthium orientale agg.)
3a.   Doorns op vruchten ver uit elkaar, doorns sterk beklierd.   Xanthium orientale.
3b.   Doorns op vruchten dicht op elkaar, doorns niet beklierd.   4.
4a.   Stengel met onduidelijke punten en strepen.   Xanthium saccharatum.
4b.   Stengel met duidelijke punten en strepen.   5.
5a.   90-100% van de doorns op de vruchten haakvormig. Doorns 0.8-1.1 keer zo lang als de breedte van de vrucht.   Xanthium italicum.
5b.   20-50% van de doorns op de vruchten haakvormig. Doorns 0.5-0.6 keer zo lang als de breedte van de vrucht.  6. (Xanthium albinium)
6a.   Stengelbladen met hartvormige bladvoet, rijpe vruchten dik, eivormig, 2.5 keer zo lang als breed. Xanthium albinum subsp. albinum.
6b.   Stengelbladen met wigvormige bladvoet, rijpe vruchten slank, ovaal, 3.5 keer zo lang als breed.  Xanthium albinum subsp. riparium.

Opmerkingen:
  • Wij onderscheiden binnen het Xanthium orientale complex alleen Xanthium orientale, maar dit is simpelweg omdat hier nog niet eerder kritisch naar gekeken is.
  • Materiaal verzamelen wordt erg gewaardeerd.

Opmerkingen:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 00:12:09 am door Nathalie De Somer »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1576
Nepeta - N. racemosa & N. x faassenii
« Reactie #97 Gepost op: oktober 12, 2018, 11:00:04 am »

Nepeta racemosa & Nepeta x faassenii:
Misschien wel een van de meest lastig te onderscheiden taxa, Blauw kattenkruid (Nepeta racemosa) en Grijs kattenkruid (Nepeta x faassenii). In alle beschikbare literatuur staan tegenstrijdige kenmerken. Bij dezen een eerste poging (eigenlijk mijn 4e, de vorige keren heb ik opgegeven) om dit te bundelen. Op basis van eigen ervaring heb ik een kolom met betrouwbaarheid toegevoegd. Laat het me vooral weten als jouw ervaring anders is en gebruik een fotowaarneming om dit te ondersteunen.

Nepeta racemosaNepeta x faasseniiBetrouwbaarheid
HelmdradenBuiten bloem stekendBinnen bloem blijvendBetrouwbaar
Breedte/lengte ratio blad2/31/3Betrouwbaar
BladvoetHartvormigWigvormigBetrouwbaar
Bloemlengte9-13 mm6-12 mmOverlappend
Bovenzijde bladNauwelijks viltig behaardGrijsviltig behaardOnbetrouwbaar
BloemkleurBlauwpaarsRoodpaarsOnbetrouwbaar
Bovenste bladenZittendGesteeldOnbetrouwbaar
SchijnkransenKort gesteeldLang gesteeldOnbetrouwbaar
KroonbuisLanger dan kelkEven lang als kelkOnbetrouwbaar
VruchtbaarheidFertielSterielOnbekend

Opmerkingen:
  • Jonge bladen zijn altijd grijsviltig, alleen de lagere stengelbladen zijn groenig bij Blauw kattenkruid.
  • Alleen bij vegetatieve spruiten zijn de bovenste stengelbladen zittend bij Blauw kattenkruid.
  • Bloemkleur is hoogst variabel, vaak is de onderlip nog wel blauwpaars, maar de rest van de bloem niet.
  • In tegenstelling tot wat men voorheen aannam, lijkt Blauw kattenkruid aanzienlijk algemener te zijn dan Grijs kattenkruid.
  • Nepeta x faassenii is de kruising tussen Nepeta racemosa en Nepeta nepetella, een witbloemige soort.

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 01:32:37 am door Nathalie De Somer »
Gelogd

dirder

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 1214
Salix - S. euxina en S. x fragilis.
« Reactie #98 Gepost op: oktober 16, 2018, 21:48:12 pm »

Salix euxina (en Salix x fragilis).
Salix euxina wordt en werd sporadisch aangeplant, als iemand dat doet/deed langs stromend water mag je er donder op zeggen dat die daar verwildert. Salix euxina is nauw verwant aan Salix pentandra en dat levert een aantal keiharde kenmerken op voor de determinatie.

Algemeen: te zoeken tussen 'breedbladige' S. x fragilis en S. pentandra - achtige wilgen, breed blad in vergelijking met een doorsnee Schietwilg. Het is nog steeds een 'smalbladige wilg', maar blad is breder dan 2 cm. Bij oudere, onbeschadigde wilgen is de tak - en twijgkleur typisch, zeker in het tweede deel van de winter (eerder op het jaar ook lichtjes olijfgroen aangelopen). Knopschubben sterven zeer snel af en velen worden dan zwart, wat in combinatie met de takkleur een typisch beeld oplevert, zie https://www.naturespot.org.uk/species/salix-euxina. Kraakt zeer goed, enkel geëvenaard door struikvormen van Amandelwilg: probeer een blad af te trekken en je hebt zonder de minste weerstand een hele tak mee. Let wel op dat dit bij sterk groeiende takken (jong, gekapt, waterloten enz...) een volstrekt irrelevant kenmerk wordt. Blad is variabel en aan kortloten en het onderste deel van langloten vind je blad dat qua vorm zeer sterk doet denken aan blad van Salix x meyeriana. x meyeriana en pentandra hebben evenwel een veel donkerder bladkleur en veel fijner gezaagde bladrand. In tegenstelling tot wat vaak vermeld wordt is S. euxina niet volledig glad, maar is het jonge blad wel degelijk wat behaard (net zoals onderdelen van de katjes). Evenwel verdwijnt de beharing snel en krijg je een wilg met kaal blad, kale knopschubben en kale twijgen, bij S. x fragilis is er doorgaans nog wat beharing te vinden op knopschubben en twijgen, zelfs doorheen de winter. Euxina heeft nogal brede twijgen en de knoppen staan op een grote, zijdelings uitstekende bult (daar bestaat ongetwijfeld een botanische term voor).
Salix euxina versus Salix x fragilis:
Kenmerken waar niet te veel aandacht moet worden aan besteed: kleur bladonderzijde en bladvertanding.
Keiharde kenmerken: Gebruik een loupe (x 10 volstaat) en bekijk uiteraard meerdere takken, bladeren enz.. verspreid over de boom.
Salix euxina: Bladbovenzijde (ongeveer midden van blad) met stomata die duidelijk meer geconcentreerd zijn langs de nerven of afwezig, Salix x fragilis: stomata uniform verdeeld over de bladbovenzijde.

Voor het onderzoeken van knoppen (kan vanaf de herfst), trek eerst een knop eraf (neem grotere knoppen, dat werkt makkelijker) en gebruik dan een speld om de knopschub eraf te werken (prik niet in de delen die zich eronder bevinden).
Salix euxina: eerste blaadje onder de knopschub aan de basis rond half tot drie vierde van de volledige omtrek van de knop, randen ervan sterk overlappend (over meer dan de bovenste helft van de lengte van de knop). Met drie tot vijf evenwijdige nerven op ongeveer gelijke afstand ontspringend. Kan zeer goed zonder gepruts gezien worden tijdens het schieten van het blad en uitkomen van de katjes, eventueel versneld door een twijg tijdens de winter binnen op water te zetten. (Salix pentandra en x meyeriana horen hier ook thuis)
Salix x fragilis: eerste blaadje onder de knopschub aan de basis rond minder dan de helft van de volledige omtrek van de knop, randen ervan bovenaan niet of nauwelijks overlappend (kan door de sterke beharing moeilijk te zien zijn, druk zachtjes onderaan op de knop, zodat die zich wat opent). Nervatuur meestal met een duidelijke hoofdnerf en daaruit ontspringende zijnerven.

Het één en het ander wordt hier https://core.ac.uk/download/pdf/14527217.pdf geïllustreerd op bladzijde 143 en 144, let wel op dat daar Salix euxina = Salix fragilis en Salix x fragilis = Salix x rubens. Zie ook nog eens https://www.naturespot.org.uk/species/salix-euxina en foto's op waarnemingen.be.

Bronnen:
Belyaeva  Nomenclature of Salix fragilis L. and a New species, Salix euxina (Salicaceae)
Lautenschalger Die weiden von Mittel - und Nordeuropa.
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 01:48:23 am door Nathalie De Somer »
Gelogd
Groeten, Dirk Derdeyn.

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1576
Chenopodium - Ganzenvoet
« Reactie #99 Gepost op: november 16, 2018, 17:53:34 pm »

Ganzenvoet - Chenopodium:
Chenopodium is een uiterst complex geslacht met veel sterk gelijkende soorten. In het verleden werden in Nederland meer soorten gevonden/onderscheiden dan in Heukels' Flora opgenomen staan. Recent zijn een hoop van deze soorten beschikbaar gemaakt voor invoer op waarneming.nl. Sindsdien zijn er al enkele waarnemingen van binnengekomen, maar zowel voor de waarnemers als voor de validatoren is het eigenlijk niet duidelijk wat kenmerkend is voor de betreffende soorten. Probeer dus de diagnostische kenmerken goed in beeld te brengen.

Wetenschappelijke naamNederlandse naamNaam op waarneming.nl
Chenopodium album x giganteum
Chenopodium aristatum
Chenopodium berlandieri
Chenopodium borbasioides
Chenopodium bushianumTexaanse ganzenvoetChenopodium berlandieri var. bushianum
Chenopodium desiccatum
Chenopodium giganteumBoomspinazie
Chenopodium hircinum
Chenopodium leptophyllum
Chenopodium nitrariaceum
Chenopodium opulifoliumSneeuwbalganzenvoet
Chenopodium pratericolaChenopodium desiccatum var. leptophylloides
Chenopodium probstii
Chenopodium quinoaQuinoa
Chenopodium simplex
Chenopodium strictumChenopodium album subsp. striatum
Chenopodium suecicum
Chenopodium urbicumTrosganzenvoet



Korte beschrijving van de soorten:
  • Chenopodium album x giganteum: De kruising tussen Melganzenvoet en Boomganzenvoet. Als Chenopodium album, maar melig roze in bloeiwijze, centrum van blad en onderzijde van blad. Verschilt van Boomspinazie door het kleinere blad dat duidelijk langer dan breed is en sterk gelobd.
  • Chenopodium aristatum: Kleine potplantadventief met gaafrandige, zeer smalle stengelbladen. Bloeiwijze lang gesteeld, sterk vertakt en deelbloeiwijzes in duidelijke kluwens.
  • Chenopodium berlandieri: Plant witmelig, stengel rechtopstaand, tot 1.5 meter. Stengelbladen rond tot omgekeerd vliegervormig, bladrand variabel getand en gelobd. De lagere stengelbladen soms min of meer drielobbig. Bloemdekbladen vleugelachtig gekield. Zaden met doepe, duidelijke, honingraad-achtige putjes.
  • Chenopodium borbasioides: Als Chenopodium album, maar met lange bladsteel. Bladvorm ovaal en vaak licht drielobbig met grote tanden bij of voorbij midden. Tanden vaak licht inwaarts gebogen.
  • Chenopodium bushianum: Als Chenopodium album, maar minder melig, stengelbladen driehoekig tot omgekeerd vliegervormig, bladrand meestal erg ondiep getand. Bloemdekbladen zwak gekield.
  • Chenopodium desiccatum: Deze plant wordt tot 35 cm hoog en is sterk melig, vooral op de stengelbladen en in de bloeiwijze. De vlezige stengelbladen zijn minder dan 3 cm lang en zijn ovaal en gaafrandig.
  • Chenopodium giganteum: Als Chenopodium album, maar veel plant en stengelbladen veel groter. Plant bovenin melig roze. Bladeren rond tot omgekeerd vliegervormig (nauwelijks langer dan breed). Bladrand onregelmatig getand en nauwelijks gelobd.
  • Chenopodium hircinum: Plant ruikt sterk naar rottende vis, melig, stengel rechtopstaand tot opstijgend, tot 1 meter. Stengbladen duidelijk drielobbig, waarvan de middelste lob het breedst, maar slechts weinig langer dan de zijdelingse lobben. Bloemdekbladen gekield, vooral aan het uiteinde. Zaad met rijen van diepe, duidelijke gaatjes die duidelijk langer dan breed zijn.
  • Chenopodium leptophyllum: Deze plant wordt tot 40 à 60 cm hoog, is grijs van kleur en is sterk melig aan de onderzijde van het blad. Het blad is slechts 2.5 cm lang, is lijnvormig tot lancetvormig en gaafrandig.
  • Chenopodium nitrariaceum: Deze soort behoort niet tot de Chenopodium album sectie en dat zie je meteen. Het is een struikvormende soort tot 1 meter hoog. De stengelbladen zijn gaafrandig en lijnvormig tot smal ovaal.
  • Chenopodium opulifolium: Als Chenopodium album, maar sterk melig, stengel nooit roodpaars, bladvorm ovaal tot omgekeerd vliegervormig, gaafrandig tot licht gelobd of getand, bloemdekbladen licht gekield.
  • Chenopodium pratericola: Plant melig, stengel sterk vertakt, opstijgend tot rechtopstaand, tot 1 meter hoog, stengelbladen lijnvormig tot enigszins ovaal, gaafrandig, bloemdekbladen sterk gekield, zaad met netwerk van groeven.
  • Chenopodium probstii: Als Chenopodium album, maar vaak tot 2 meter hoog, stengel en bladen meestal roodpaars aangelopen, lagere stengelbladen meestal met duidelijk bladlob aan weerszijden van basis, scherp getand, bloemdekbladen licht gekield.
  • Chenopodium quinoa: Als Chenopodium album, maar vruchten geel, oranje of rood gekleurd, bloeiwijze erg compact en voornamelijk aan de top aanwezig. Bloemdekbladen licht gekield.
  • Chenopodium simplex: Lijkt zeer sterk op Esdoornganzenvoet, maar de bloeiwijze is veel minder compact. Dit komt doordat de deelbloeiwijzes lang gesteeld zijn, waardoor de vruchtkluwens ver uit elkaar staan.
  • Chenopodium strictum: Als Chenopodium album x giganteum, plant melig roze in bloeiwijze, midden van bovenzijde blad en onderzijde blad. Verschilt door bladvorm die smal ovaal is met min of meer parallelle bladranden, ondiep getand en niet gelobd. Bloemdekbladen nauwelijks gekield.
  • Chenopodium suecicum: Als Chenopodium album, maar stengel zelden paarsrood aangelopen, bladen ovaal tot omgekeerd vlieger-vormig, meestal scherp getand, bloemdekbladen gemiddeld tot sterk gekield. Zaden met vrij diepe groeven en stompe hoek.
  • Chenopodium urbicum: Plant min of meer onbehaard, stengel rechtopstaand, tot 1 meter. Stengelbladen rond tot omgekeerd vliegervormig tot driehoekig, bladrand met variabele, meestal scherpe bladlobben. Bloemdekbladen afgerond (zonder kiel). Zaad met onduidelijk netwerk van groeven.

Opmerkingen:
  • De volgende kruisingen staan benoemd in Stace: Chenopodium x zahnii (Chenopodium album x ficifolium), Chenopodium x variabile (Chenopodium album x berlandieri), Chenopodium x preissmannii (Chenopodium album x opulifolium) & Chenopodium x fursajewii (Chenopodium album x suecicum)
  • Op waarnemingen.be zijn nog de volgende taxa beschikbaar: Chenopodium album subsp. borbasii, Chenopodium aristatum, Chenopodium auricomiforme, Chenopodium macrospermum, Chenopodium missouriense, Chenopodium multifidum & Chenopodium album var. reticulatum.

Referenties:
  • New Flora of the British Isles (Stace)
  • Heukels' Flora (23e editie, 2005)
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: november 16, 2018, 21:52:23 pm door nielseimers »
Gelogd

nielseimers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1576
Ononis - Kattendoorn/Stalkruid
« Reactie #100 Gepost op: november 23, 2018, 13:31:13 pm »

Ononis - Kattendoorn/Stalkruid:
In Heukels' Flora worden twee ondersoorten van Ononis repens onderscheiden. Het onderscheid is meestal niet gemakkelijk, de diagnostische kenmerken zijn vaak slecht bekend en niet goed zichtbaar op de aangeleverde foto's. Om de zaak nog complexer te maken, zijn er geen twee, maar vier ondersoorten. Dit kan verklaren waarom sommige exemplaren voorheen niet goed op ondersoort gebracht konden worden, maar het kan ook voor nog meer verwarring zorgen. Doe jezelf in dat geval een plezier en benoem de ondersoort lekker niet  B)

subsp. arvensissubsp. repenssubsp. spinosasubsp. foetens
DoornsAfwezigAfwezig of weinig en slapVeel en stevigAfwezig of weinig en slap
Eindstandige bloeiwijzeDichte trosLosse trosLosse trosLosse tros
Okselstandige bloeiwijzes(1-)2(-3) bloemen1(-2) bloemen1(-2) bloemen1(-2) bloemen
Deelblaadjes15-30 mm3-20 mm5-15 mm10-30 mm
VruchtenKorter dan kelkKorter dan kelkEven lang of langer dan kelkKorter dan kelk
StengelErect of opstijgendLiggend tot opstijgendErect of opstijgendErect tot opstijgend
BladbeharingBeklierdSterk beklierdWeinig beklierdWeinig beklierd
BladtopAfgerondAfgerond, stomp of licht uitgerandSpitsSpits

Opmerkingen:
  • Wij beschouwen de taxa als ondersoorten, maar in het buitenland worden ze vaak als soorten binnen een complex beschouwd.
  • subsp. procurrens is synoniem voor subsp. repens
  • Ononis x pseudohircina is de kruising tussen subsp. repens en subps. spinosa

Referenties:
Tekst: Niels Eimers (2018).
« Laatst bewerkt op: december 06, 2018, 01:38:50 am door Nathalie De Somer »
Gelogd
Pagina's: 1 2 3 [4]   Omhoog
 

Pagina opgebouwd in 0.052 seconden met 20 queries.