Andrena scotica (voorheen A.carantonica) 2e generatie?

Gestart door Pietsje, oktober 20, 2023, 16:35:06 PM

Vorige topic - Volgende topic

Pietsje

Ik zou graag willen weten welke soort dit is. Althans een bevestiging. Dit vrouwtje ziet er 'vers' uit (nog onbeschadigd en niet afgevlogen). Te vroeg gepiekt?

Het lijkt erop dat A. scotica een 2e generatie kent met zo'n 7 maanden er tussen qua vliegtijd. Ik kan daar weinig over vinden.
Het is op zich opmerkelijk qua waardplanten, er zit een groot verschil in bloesem van o.a. Meidoorn in het voorjaar en nu bijvoorbeeld 'slechts' beschikbare nectar (maar geen/weinig stuifmeel) bloeiende Klimop. En mogelijk hier en daar een geel bloeiende vertegenwoordiger van de Asteracea. In oktober!

De informatie onder de soort moet m.i. aangepast, daarin is nog sprake van Andrena carantonica. En wordt niet gerept over een 2e generatie. Maar dat kan nog niet officieel een constatering zijn.

Ben benieuwd hoe dat dan voor bijvoorbeeld de beetje lookalike Andrena trimmerana is.

Het gaat om deze waarneming: https://waarneming.nl/observation/290638079/.
1 Meidoornzandbij - Andrena scotica imago, foeragerend, gezien
datum: 2023-10-14
locatie: Oosterhout (NB) - Boswachterij Dorst (NB)

foto's:





2e generatie? Ziet er gaaf uit (nog niet afgevlogen)
Bedankt voor je reactie
Pietsje
Als je naar iets op zoek bent, vind je vaak iets anders!
waarnemingen in het buitenland: https://observation.org/users/50326/photos/?advanced=on

Flor Rhebergen

Inderdaad Andrena scotica, en het klopt dat die steeds vaker in het najaar wordt waargenomen. Het is niet de enige voorjaarszandbij die dat doet, zie o.a. dit artikel: https://www.researchgate.net/profile/Bernhard-Jacobi/publication/368602541_Spring_bees'_activity_during_late_summer_and_autumn_2018_in_North_Rhine-_Westphalia_Germany_with_some_thoughts_on_changes_of_voltinism/links/63eff81c31cb6a6d1d0df8cf/Spring-bees-activity-during-late-summer-and-autumn-2018-in-North-Rhine-Westphalia-Germany-with-some-thoughts-on-changes-of-voltinism.pdf

Deze zandbijen gaan het najaar in als slapende imago, en worden normaal gesproken pas wakker met de voorjaarszon na de winter. Maar ze worden ook vrij gemakkelijk wakker zodra de omstandigheden in het najaar 'lenteachtig' zijn. En dat gebeurt steeds vaker. Je zou dus kunnen zeggen dat ze te vroeg ontwaken, want ze voelen de lente al als de winter nog moet komen. Maar je zou ook kunnen zeggen dat ze het opportunistisch 'gewoon proberen' wanneer zij het een geschikte tijd vinden. Ik denk dat dit soort flexibiliteit deze soorten in staat zal stellen om het beste te maken van klimaatverandering, en dat er zo op den duur een echte herfstgeneratie zal ontstaan.
Goed nieuws is in ieder geval dat dit soort herfst-Andrena's zowel mannetjes als vrouwtjes betreft, en dat er al is waargenomen dat er stuifmeel verzameld wordt. Dus wie weet lukt het ze wel...

Groet,
Flor Rhebergen

https://twitter.com/FRhebergen

Pietsje

Flor,

Hartelijk dank weer voor je toelichting. Ja, het lijkt dan inderdaad een kwestie van of vroeg pieken of opportunistisch zijn. Ik ga ze de komende dagen nog in de gaten houden als het droog is, het wordt mogelijk nog een redelijke temperatuur in de zon. Kijken of ik ook mannetjes daar zie en of dat er stuifmeel verzameld wordt en zo ja van welke waardplant. Dat is toch interessant om in de toekomst te bestuderen of de voedingswaarde dan voor de 2e generatie nakomelingen kwalitatief net zo volwaardig is als die van de voorjaarsgeneratie mocht ook geconstateerd worden dat zij zich ook in het najaar voortplanten. En wat maakt dat een 1e generatie A. scotica gepind lijkt op toch specifieke waardbloemen, met ook een ruimer aanbod van soorten, maar dat dat losgelaten wordt door een 2e generatie omdat er dan gewoonweg zeer weinig keus is.
Bedankt voor je reactie
Pietsje
Als je naar iets op zoek bent, vind je vaak iets anders!
waarnemingen in het buitenland: https://observation.org/users/50326/photos/?advanced=on

Flor Rhebergen

Zeker interessant! Het is een prachtig voorbeeld van aanpassen aan klimaatverandering, en het is enorm waardevol om te onderzoeken hoe dat precies gebeurt, en hoe succesvol dat is.

Hoe voorkeuren voor waardbloemen ontstaan,en hoe flexibel die zijn, vind ik ook een razend interessante vraag, en is enorm belangrijk om te begrijpen in de context van aanpassing aan klimaatverandering. Andrena scotica staat bekend als een breed polylectische soort, dus die zou misschien wel over kunnen stappen op bijvoorbeeld klimop of havikskruiden.

Soorten die minder tolerant zijn voor een veranderend stuifmeelaanbod zijn vermoedelijk een stuk kwetsbaarder.
Groet,
Flor Rhebergen

https://twitter.com/FRhebergen

Pietsje

Vandaag, een volle week later, dus weer een vrouwtje gezien, nu ongeveer 20 meter verder. Zonnend en een beetje sloom. Weer op klimopstruik. Misschien hetzelfde vrouwtje, misschien ook niet.
Wat misschien nog zou kunnen is dat ze zich nog volstopt met energierijke nectar van klimop als reservebrandstof voordat ze in winterslaap gaat en als 1e generatie uit haar overwinteringsnest komt in het voorjaar. Als ze het overleeft. Dus dan inderdaad overwinteren als imago en nu tussentijds te voorschijn gekomen vanwege gunstige temperaturen.

Dat levert voor mij dan weer de volgende vraag op m.b.t. de beste overlevingsstrategie in het kader van klimaatopwarming: is het gunstiger om als larve/pop te overwinteren of als imago. Mij lijkt een imago kwetsbaarder.

Maar ik weet er eigenlijk onvoldoende van wat zandbijen doen als overlevingsstrategie.

1 Meidoornzandbij - Andrena scotica imago, zonnend, gezien
datum: 2023-10-21
locatie: Oosterhout (NB) - Boswachterij Dorst (NB)

foto's:


Bedankt voor je reactie
Pietsje
Als je naar iets op zoek bent, vind je vaak iets anders!
waarnemingen in het buitenland: https://observation.org/users/50326/photos/?advanced=on

Flor Rhebergen

Citaat van: Pietsje op oktober 21, 2023, 19:11:29 PMDat levert voor mij dan weer de volgende vraag op m.b.t. de beste overlevingsstrategie in het kader van klimaatopwarming: is het gunstiger om als larve/pop te overwinteren of als imago. Mij lijkt een imago kwetsbaarder.


Ik speculeer nu, maar ik zou juist denken dat overwinteren als imago meer flexibiliteit geeft. Imago's kunnen in principe rapper reageren op plotseling 'geschikte' omstandigheden dan larven of poppen. Maar het hangt vermoedelijk ook af van de energiehuishouding. Endotherme soorten komen misschien juist in de problemen als ze in een buiten-seizoenaal warme periode wakker worden als imago, want die kunnen bij gebrek aan nectar of bij een plotselinge koude periode niet zomaar terug in slaap.
Groet,
Flor Rhebergen

https://twitter.com/FRhebergen

Pietsje

Flor, das een interessante theorie. Je laatste zin sluit aan bij wat ik bedoel met kwetsbaarder als imago. En dat geldt dan eigenlijk voor de 2e generatie A. scotica, vandaag weer een vrouwtje dat zich tegoed deed aan klimopnectar. Maar misschien overwintert de 1e generatie ook wel als imago maar dan gewoon langer en hebben de vrouwtjes die ik afgelopen dagen heb gezien een extra energie voorraad aangelegd als ze dat op kunnen slaan ( weer een vraag :rolleye:  ).
Bedankt voor je reactie
Pietsje
Als je naar iets op zoek bent, vind je vaak iets anders!
waarnemingen in het buitenland: https://observation.org/users/50326/photos/?advanced=on

Flor Rhebergen

Ik denk niet dat Andrena's die nu actief zijn nog als imago gaan overwinteren, dat is nog nooit vastgesteld. Voor hen is het vermoedelijk nu of nooit, ze hebben de gok gemaakt. Hun soortgenoten die nog in hun nestcellen zitten, die overwinteren wel. Die zijn inmiddels doorontwikkeld tot imago, maar zijn nog niet fysiologisch 'opgestart'.

Wat Andrena's wel goed kunnen, is voor een korte tijd even inactief worden om een korte periode met koud weer af te wachten. Dat bedoelde ik met 'slaap'. Andrena's kunnen dat omdat het echte ectothermen zijn. Ze controleren hun lichaamstemperatuur nauwelijks tot niet, en hoeven hun energiehuishouding nauwelijks te veranderen om tijdelijk 'uit' te zijn. Endothermen zoals hommels kunnen dat niet. Die hebben min of meer continu suiker nodig om tegen de afkoeling te vechten.
Als actieve imago in torpor gaan vergt echter een veel grotere reorganisatie van de energiehuishouding (incl dramatische levensduurverlenging), en daar moet een soort echt op aangepast zijn. Andrena's kunnen dat niet, voor zover ik weet.

Interessante materie is het :-)
Groet,
Flor Rhebergen

https://twitter.com/FRhebergen

Pietsje

#8
Dank voor de informatie weer Flor! Ja interessante studie onderwerpen. Onze dialogen hier brachten mij wel weer op een nieuw topic, namelijk hoe zit dat dan in verhouding tot de vele Bombus magnus mannetjes die ik afgelopen weken en gisteren nog heb waargenomen (goedgekeurde waarnemingen). Nu dus vooral foeragerend op nectar klimop. Er zitten nog puntgave exemplaren tussen. Maar op het risico dat dit een topic wordt tussen ons 2 ben ik het maar niet opgestart. Het houdt me wel bezig  ;D maar daar geef je in je uitleg al een beetje een richting aan hoe dat zit bij hommels en wat de verschillen in energiehuishouding zijn.
Bedankt voor je reactie
Pietsje
Als je naar iets op zoek bent, vind je vaak iets anders!
waarnemingen in het buitenland: https://observation.org/users/50326/photos/?advanced=on

Flor Rhebergen

Bombus magnus is een late soort, en dat je verse mannetjes in september en oktober ziet is eigenlijk wel normaal :-) De bulk van de werksters vliegt min of meer synchroon met de bloei van de struikhei in augustus en september, en de mannetjes komen pas wanneer er niet langer werksters geproduceerd worden.
Groet,
Flor Rhebergen

https://twitter.com/FRhebergen

Pietsje

Flor, dat is inderdaad logisch dan dat je nu eigenlijk alleen mannetjes ziet. Dank voor je uitleg.
Bedankt voor je reactie
Pietsje
Als je naar iets op zoek bent, vind je vaak iets anders!
waarnemingen in het buitenland: https://observation.org/users/50326/photos/?advanced=on