het aantal kelkkafjes

Gestart door Wim de Winter, augustus 18, 2022, 14:55:38 PM

Vorige topic - Volgende topic

Wim de Winter

Ik lees in de soortbeschrijving van Setaria pumila dat er een derde kelkkafjes is. Daar werd ik heel blij van, want dat was precies wat ik zag, maar niet wist te interpreteren omdat ik meende dat er altijd twee kelkkafjes zijn.
Is drie typisch voor Setaria en komt dat ook in andere genera voor? Volgens de familiebeschrijving in de Heukels (pag. 205) zouden er (0-)2 kelkkafjes moeten zijn.

RutgerB

Ik heb geen weet van andere grassen die 3 kelkkafjes hebben, maar het zou zo maar kunnen dat vergelijkbare c4-grassen ook 3 kelkkafjes hebben. Overigens heb ik wel weet van grassen met 1 kelkkafje. Bijvoorbeeld Engels raaigras. Mogelijk is er maar 1 kelkkafje omdat ze tegen de stengel / bloeiwijze-as zittende aartjes hebben.

Wim de Winter

Die ouwe Heukels waar de beschrijvingen vandaan komen is te vinden op Delpher. Een stukje daaruit:

Citeer
Overzicht der onderfamiliën en groepen der Graminae.
I. Kelkkafjes meer dan 2 (soms weinig ontwikkeld: Leersia). Aartjes meest 1-bloemig, soms
   nog met 1 of 2 onderste mannelijke bloemen. Vrucht zonder groef aan de binnenzijde.
                                                                               Onderfamilie Panicoideae A. Br.
  A. Bloemen ruggelings samengedrukt of rolrond. Kroonkafjes meest kraakbeen-, leder- of
      papierachtig. Onderste kelkkafje veel kleiner dan de 2 bovenste, soms weinig ontwik-
      keld, alle teerder dan de kroonkafjes .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  Groep Paniceae Kth.
                                         Geslachten Panicum, Setaria.
  B. Bloemen zijdelings samengedrukt.
      a. Kelkkafjes 4, de 2 bovenste kleiner, soms met mannelijke bloemen in hunne oksels.
         Onderste kroonkafjes ten slotte perkamentachtig of kraakbeenachtig. Bovenste kroon-
         kafjes meest zonder middennerf. Stempels aan den top uit de bloemen te voor-
         schijn komend. Vrucht min of meer door de kroonkafjes dicht omsloten.
                                                                                        Groep Phalarideae Koch.
                             Geslachten Phalaris, Hierochloa, Anthoxanthum.
      b. Aartjes in pluimen. Kelkkafjes 4, weinig ontwikkeld. Bovenste kroor.kafje meteen
         middennerf. Stempels vedervormig, zijdelings uit het bovenste kroonkafje te voor-
         schijn komend. Vrucht zijdelings samengedrukt, dicht door de kroonkafjes omsloten.
                                                                                       Groep Oryzeae Kth.
                                                  Geslacht Leersia


en

Citeer
2. Setária 2) P. B. Naaldaar.
Aartjes meest 1-bloemig, meestal met een mannelijke bloem in den oksel
van het derde kelkkafje, meest klein, ruggelings samengedrukt, platbol.
Kelkkafjes hoogstens 3, het onderste dezer veel kleiner dan de beide bovenste.
Kroonkafjes bijna gelijk, meest lederachtig, stomp, gewelfd, nauw de vrucht
omsluitend, harder dan de meest kruidachtige kelkkafjes, het onderste zwak
5-nervig, het bovenste 2-nervig, de onderste tijdens de vruchtrijpheid niet
of dofglanzend. Schubbetjes 2, vleezig, kaal, meest afgeknot. Stijlen
gescheiden, lang. Vrucht glad, eirond, ruggelings samengedrukt.
Bloeiwijze een aarpluim, de vertakkingen van deze dragen ten deele geen
aartjes, doch vormen ruwe borstels, die meest boven de aartjes uitsteken.
Bladen vrij breed, althans naar boven aan den rand ruw, behalve het
als bij Panicum miliaceum in een rij van haren overgaande tongetje en de
in de nabijheid daarvan gewimperde scheederanden, bijna kaal (bij S. glauca
ook de scheederanden meest kaal).

De familiebeschrijving in die uitgave stemt daarmee in: kelkkafjes, meest 2 (1-4) in getal. De laatste editie houdt het op 0-2. Of de besliste toon van de Duitse wikipedia: "Mehr als zwei werden nie gebildet."

Ik krijg het vermoeden dat de derde gluma tegenwoordig anders wordt geïnterpreteerd, maar vooralsnog vind ik er nog niets over.