Geavanceerd zoeken  

Nieuws:

Pagina's: 1 [2]   Omlaag

Auteur Topic: Project Zuidelijke glazenmaker  (gelezen 2922 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Dicasa.nl

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 15
    • Roger te Wierike fotografie
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #30 Gepost op: augustus 23, 2020, 19:57:12 pm »

Ik denk dat ik je kan helpen met veel foto's vanaf de Brunsummerheide. Daar vliegen ze nu massaal.

Gelogd

Dicasa.nl

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 15
    • Roger te Wierike fotografie
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #31 Gepost op: augustus 23, 2020, 20:04:05 pm »









Gelogd

Niek Haak

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 37
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #32 Gepost op: augustus 24, 2020, 10:13:03 am »

Ik denk dat ik je kan helpen met veel foto's vanaf de Brunsummerheide. Daar vliegen ze nu massaal.

Da's mooi; foto's 3 en 4 zijn geschikt voor mijn onderzoek (twee keer hetzelfde exemplaar). Foto 1 en 2 misschien ook als er een beter origineel is, op deze versies zijn belangrijke details bij de vleugelbasis niet goed genoeg zichtbaar. Als je meer foto's hebt liefst aan mij emailen (zie eerste twee berichten, voor grote aantallen WeTransfer of bijv. Google drive link gebruiken), anders loopt het forum snel helemaal vol ;)

Ik zie deze waarneming niet staan op waarneming.nl, hoeveel exemplaren denk je dat er aanwezig zijn?
Gelogd

arjan.kop

  • Observado Admin
  • *
  • Offline Offline
  • Berichten: 1901
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #33 Gepost op: augustus 24, 2020, 16:14:53 pm »

Zomaar een losse flodder van iemand die nog nooit een scherpe foto heeft aangeleverd: Leuk! Ik weet van een vergelijkbaar project aan blauwe glazenmakers waar het 'gezicht' werd gebruikt, maar verder alleen maar onderzoek waarbij naar DNA of isotopen werd gekeken, en de libel in kwestie dus klaar was met vliegen op het moment dat hij onderzoeksobject werd.
Gelogd

Weia

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 28671
  • Admingroep:
    * Libellen
    * Motmuggen
    • http://www.at-A-lanta.nl/odon
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #34 Gepost op: augustus 24, 2020, 16:40:46 pm »

Ik zie helemaal geen foto's, alleen rechthoekige kaders...
Gelogd
Groeten, Weia
rode bosmieren: https://forum.waarneming.nl/index.php/topic,342651.0.html
pagina over variatie bij een paar lastige libellensoorten: www.at-a-lanta.nl/weia/LibellenVariatie.html
motmugjes van foto determineren: http://www.at-a-lanta.nl/weia/Motmuggen.html
familie motmuggen systematisch http://forum.waarneming.nl/smf/index.php?topic=378882.0

Niek Haak

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 37
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #35 Gepost op: augustus 25, 2020, 17:49:37 pm »

Zomaar een losse flodder van iemand die nog nooit een scherpe foto heeft aangeleverd: Leuk! Ik weet van een vergelijkbaar project aan blauwe glazenmakers waar het 'gezicht' werd gebruikt, maar verder alleen maar onderzoek waarbij naar DNA of isotopen werd gekeken, en de libel in kwestie dus klaar was met vliegen op het moment dat hij onderzoeksobject werd.

Er is inderdaad een onderzoek uit 2009 van Schneider & Wildermuth met Blauwe glazenmakers, met een discussie van de mogelijkheden van fotografische herkenning. Zij maakten vooral gebruik van vlekken op het gezicht en borststuk/lichaam. Het gaat daarbij feitelijk om één locatie en een relatief beperkt aantal individuen (75 herkende individuen, dat is véél minder dan in mijn Paardenbijter onderzoek of nu met de Zuidelijke glazenmakers). Bij grotere aantallen individuen en locaties - waarbij je rekening moet houden met mogelijk véél meer individuen die van elders komen en er op lijken - is herkenning via vlekken m.i. onbruikbaar. Ze signaleren ook dat de vlekken enigszins veranderen in de loop van de tijd door o.a. botsingen en andere invloeden.

Isotopen onderzoek is leuk om de uitsluipplek van een libel te achterhalen (terug in de tijd), maar in Europa zal de nauwkeurigheid dan vaak hooguit een paar honderd km zijn, wat alleen interessant is als je migratie over grote afstanden verwacht (wat meer uitzondering dan regel lijkt). Dit is inderdaad destructief onderzoek waar ik geen voorstander van ben; bij DNA onderzoek is dat niet perse nodig, maar ook daar lees ik dat ze soms een stukje van een (levende) libel afbreken ;(

Verder is in de VS geëxperimenteerd met peilzenders die aan Anax junius libellen bevestigd werden; die zenders wogen bijna evenveel als de libel zelf en hoewel ze er goed mee kunnen vliegen lijkt het mij zo niet bepaald een "natuurlijke" situatie. Het is bovendien heel duur onderzoek. De techniek staat niet stil en ik verwacht binnen een jaar of vijf betaalbare apparatuur van 0.05-0.1 gram die je (tijdelijk) aan een libel zou kunnen plakken en die dan gedurende een aantal dagen de locatie kan doorsturen naar een bepaald soort ontvangststations. Dan zou je ook echt kunnen zien hoe ze zich verplaatsen, maar momenteel is dat dus te moeilijk.

Mijn onderzoek is een poging om alvast wat informatie in die richting te verzamelen, ik hoop dat straks blijkt dat er een aantal Zuidelijke glazenmakers op verschillende locaties in Nederland gefotografeerd zijn ;)
« Laatst bewerkt op: augustus 25, 2020, 17:51:55 pm door Niek Haak »
Gelogd

arjan.kop

  • Observado Admin
  • *
  • Offline Offline
  • Berichten: 1901
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #36 Gepost op: augustus 25, 2020, 18:52:44 pm »

Zal ik een balletje opgooien bij de Britten, of zadel ik je dan op met te veel werk?

Gelogd

Niek Haak

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 37
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #37 Gepost op: augustus 25, 2020, 19:20:45 pm »

Zal ik een balletje opgooien bij de Britten, of zadel ik je dan op met te veel werk?

Dat zou interessant zijn als de verwerking van de foto's volledig geautomatiseerd is, maar zover ben ik nog lang niet ;( Het uitzoeken kost nu veel tijd en die tijd neemt exponentieel toe met het aantal verschillende individuen.

Uiteindelijk zou het natuurlijk mooi zijn om zoiets over de landgrenzen te onderzoeken. Heb je aanwijzingen dat Zuidelijke glazenmakers proberen de oversteek over het Kanaal te maken? Ik vraag me nog steeds af waar al die Paardenbijters naar toe gaan die ik hier op Walcheren langs zie komen, het lijkt er niet op dat ze hier blijven. Als je waarnemingen van een soort door heel Europa op de kaart kunt volgen op dagbasis (dat kan niet via waarneming.nl, voor zover ik weet) kun je wellicht een indruk krijgen of er sprake is van migratie of gericht zwermen?
Gelogd

theomuusse

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 2455
    • http://www.gull-research.org
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #38 Gepost op: september 10, 2020, 21:17:26 pm »

Ik heb een heleboel van het veerse meer en een heleboel van Vierhouten.
Wil je die via we-transfer?

Theo
Gelogd

Niek Haak

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 37
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #39 Gepost op: september 12, 2020, 10:00:22 am »

Ik heb een heleboel van het veerse meer en een heleboel van Vierhouten.
Wil je die via we-transfer?

Theo

Allebei hartelijk welkom via WeTransfer. Ik had je al gemaild via de waarneming website, maar misschien is dat niet aangekomen of was het niet duidelijk doordat de website een rommeltje maakt van uitgebreide mails ...
Gelogd

Niek Haak

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 37
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #40 Gepost op: september 12, 2020, 11:15:56 am »

Hieronder voorlopige onderzoeksresultaten voor een paar "hotspots". Onder voorbehoud want er druppelen nog waarnemingen na; sommige gebieden zoals Kampina zijn nog niet verwerkt omdat er nog een aanzienlijke hoeveelheid waarnemingen in aantocht is. Ik heb tot nu toe alleen gecheckt of een individu vaker gezien is in hetzelfde gebied en nog niet of individuen ook in andere gebieden in Nederland gezien zijn.

Het onderstaande is vooral ter illustratie maar het algemene beeld is voor mij wel duidelijk: er zijn/komen in de meeste gebieden véél meer individuen dan op het eerste gezicht lijkt. Het aantal geïdentificeerde exemplaren over de hele periode is meestal aanzienlijk hoger dan het grootste aantal dat tegelijk op de locatie gezien is. Of dat komt doordat er een sterk verloop is of doordat de meeste aanwezige exemplaren zich niet laten zien (of de fotografen ontwijken ...) is nog niet duidelijk. Dat er heel weinig vrouwtjes op de foto staan is een aanwijzing dat veel van de aanwezige exemplaren niet gezien worden. Locatie Dishoek wijkt af in die zin dat dat de enige plek was waar meerdere exemplaren op flink wat verschillende dagen gezien zijn; dat heeft vermoedelijk te maken met de zeer beperkte afmetingen van het terrein.

Nog een grappige ervaring die ik zelf had op Groot Vroon: er zijn daar ruim vijf plekjes die een favoriet territorium zijn voor de heren (allemaal bij soort wildsporen die het riet in lopen) plus nog een paar minder geschikte plekjes. Op een dag heb ik systematisch zeven van die plekjes een paar keer langsgelopen en de libellen die daar zaten op de foto gezet als ik de gelegenheid kreeg; op Groot Vroon gaan ze maar zelden rusten. Bij thuiskomst bleek dat het 6x om dezelfde man ging en slechts één keer een ander exemplaar. Sommige exemplaren wisselen dus zeer frequent van territorium, en misschien fotografeer je zo alleen de exemplaren die wat vaker gaan zitten of die graag op de foto willen ;)

Dishoek, Groot Vroon, afmeting 0,1 km2
48 waarnemingen (van Zuidelijke glazenmaker imago's) van 17 juli t/m 27 augustus 2020
maximaal aantal tegelijk gezien: 10 (4 augustus 2020)
aantal geïdentificeerde individuen (t/m 27 augustus): 37 (34xM, 3xF)
10 individuen zijn op meerdere dagen gezien, één zelfs op acht verschillende dagen in een periode van twee weken
  tevens 3 (andere) geïdentificeerde individuen in het Dishoekse bos (3xM) dat 0,5 km verderop ligt
waarnemingen vóór 2020: maximaal 2 exemplaren tegelijk in 2015-2017, 1 in 2019

Hoek van Holland, Kapittelduinen, afmeting 1,57 km2
132 waarnemingen  van 10 juni t/m 7 september 2020
maximaal aantal tegelijk gezien: 20 (31 juli 2020)
aantal geïdentificeerde individuen (t/m 27 augustus): 41 (38xM, 3xF)
drie individuen zijn op twee verschillende (vrijwel opeenvolgende) dagen gezien
waarnemingen vóór 2020: maximaal 10 exemplaren tegelijk in 2019, 3 in 2018, 1 in 2010)

Zeewolde, Hulkesteinse bos, afmeting 10,0 km2
116 waarnemingen van 15 juni t/m 22 augustus
maximaal aantal tegelijk gezien: 30 (12 augustus 2020)
aantal geïdentificeerde individuen (t/m 22 augustus): 40 (36xM, 4xF)
4 individuen zijn op twee verschillende (vrijwel opeenvolgende) dagen gezien
waarnemingen vóór 2020: maximaal 8 exemplaren tegelijk in 2019

Lelystad, Hollandse Hout en Oostvaardersplassen, afmeting 75 km2
33 waarnemingen in 2020
maximaal aantal tegelijk gezien: 15 (29 juli 2020)
aantal geïdentificeerde individuen (t/m ): 26 (24xM, 2xF)
geen enkel individu is op meerdere dagen gezien
maximaal 1 exemplaar tegelijk in 2019 in Oostvaardersplassen

Winterswijk en Buurse, afmeting 142 km2
56 waarnemingen in 2020
maximaal aantal tegelijk gezien: 7
aantal geïdentificeerde individuen (t/m  ): 27 (20xM, 7xF)
twee individuen zijn op twee verschillende dagen (met vier dagen verschil) gezien
eerdere waarnemingen: maximaal 8 tegelijk in Buurse in 2010, maximaal 5 tegelijk in Winterswijk in 2019 en sporadische waarneming in eerdere jaren.
Gelogd

Weia

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 28671
  • Admingroep:
    * Libellen
    * Motmuggen
    • http://www.at-A-lanta.nl/odon
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #41 Gepost op: september 12, 2020, 13:13:38 pm »

Erg leuk!
Gelogd
Groeten, Weia
rode bosmieren: https://forum.waarneming.nl/index.php/topic,342651.0.html
pagina over variatie bij een paar lastige libellensoorten: www.at-a-lanta.nl/weia/LibellenVariatie.html
motmugjes van foto determineren: http://www.at-a-lanta.nl/weia/Motmuggen.html
familie motmuggen systematisch http://forum.waarneming.nl/smf/index.php?topic=378882.0

theomuusse

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 2455
    • http://www.gull-research.org
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #42 Gepost op: september 13, 2020, 18:06:29 pm »

Dag Niek,
misschien vind je het leuk om het in een artikeltje te plakken van laten we zeggen 10/15 pagina's?
We zijn bijna klaar met het boek over de libellen van Zuid-Holland en ik vind het daar best in passen.
Zuid-Holland heeft namelijk een rijke historie met deze soort.
Als je dat ziet zitten, op 1 november uiterlijk gaat de boel naar de opmaak.
Laat maar weten.

Theo
Gelogd

Niek Haak

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 37
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #43 Gepost op: september 13, 2020, 18:40:58 pm »

Dag Niek,
misschien vind je het leuk om het in een artikeltje te plakken van laten we zeggen 10/15 pagina's?
We zijn bijna klaar met het boek over de libellen van Zuid-Holland en ik vind het daar best in passen.
Zuid-Holland heeft namelijk een rijke historie met deze soort.
Als je dat ziet zitten, op 1 november uiterlijk gaat de boel naar de opmaak.
Laat maar weten.

Theo

Op zich een leuk idee maar ik weet niet of ik de zaak voor die tijd voldoende kan afronden; ik zal het in gedachten houden en laat je dan eind deze maand weten of het haalbaar is, OK? Anders komt er vast wel een artikel over het project in een libellentijdschrift, maar dat kost wat meer tijd ...
Gelogd

Niek Haak

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 37
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #44 Gepost op: oktober 05, 2020, 14:21:14 pm »

Voordat ik hieronder de eindstand van de waarnemingen in mijn Zuidelijke glazenmaker project doorgeef, allereerst hartelijk dank aan de vele waarnemers die hebben meegewerkt. Het overgrote deel van de mensen die ik heb gevraagd om foto's in te sturen hebben meegedaan en sommigen zijn er zelfs speciaal op uit gegaan om nog extra foto's te maken voor het project. Het was geen wedstrijd maar het lijkt me leuk om de waarnemers te vermelden die het grootste aantal identificaties gerealiseerd hebben, d.w.z. het aantal verschillende individuen die ze duidelijk herkenbaar op de foto hadden. Gefeliciteerd met dit mooie resultaat :duim:

Tom Schrier 28
Tim Raats 27
Ruud Wielinga 20
Sonja&Lex 20
Eric Roeland 14
Rob Lanjouw 13
Mark Ekker 10

Ik kom zelf op 42 individuen maar dat is "buiten mededinging" omdat de omstandigheden op Groot Vroon relatief gunstig waren voor dit project - klein terrein en ik ben vaak wezen kijken ;)
Gelogd

Niek Haak

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 37
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #45 Gepost op: oktober 05, 2020, 15:07:10 pm »

Dan nu de (voorlopige) eindstand van de waarnemingen, voor juni t/m eind september 2020 (ik denk niet dat er nog waarnemingen volgen dit jaar ...). Er gaat vast nog een publicatie met nadere analyse komen in een tijdschrift maar dat kan lang duren en ik zal het hier melden als het zover is. Wie vragen of opmerkingen heeft over de waarnemingen kan dat laten weten via het forum of - als het voor anderen waarschijnlijk niet interessant is - via een persoonlijk bericht. Omdat een tabel op het forum mij niet zo snel lukt het resultaat als plaatje.



Opmerkingen:
* aantal geïdentificeerde individuen in de loop van het seizoen is meestal aanzienlijk groter dan het maximum aantal dat tegelijk (op een bepaalde dag) is gezien.
* aantal waarnemingen op waarneming.nl is een zeer slechte maat voor het werkelijke aantal individuen op de locatie, zie Groot Vroon in 2016 rep. 2020.
In 2016 werd één individu gedurende één maand vele malen gefotografeerd; ondanks frequente melding van 2 exemplaren is er geen enkele foto van de tweede
dus zelfs die is twijfelachtig. Anderzijds lijkt het erop dat de gemiddelde waarnemer maar een klein deel van de aanwezige exemplaren ziet.
* aantal identificaties op een locatie zal afhangen van o.a. afmeting terrein (hoe kleiner terrein, hoe kleiner kans dat bepaalde individuen gemist worden),
bezoekfrequentie van fotografen en fotografische vaardigheid van waarnemers.
* meeste mannelijke individuen worden slechts éénmalig of gedurende hooguit enkele dagen op een locatie gezien, alleen Groot Vroon is een uitzondering vermoedelijk doordat het een relatief klein en overzichtelijk gebied is. Het beeld is enigszins vergelijkbaar met situatie bij Paardenbijter mannen die vaak ook maar korte tijd op een bepaalde locatie blijven.
* vrouwtjes worden vergeleken met mannetjes zelden gezien, meestal bij copula of tandem (en geen enkele herhaalde identificatie). Dit is nog veel extremer dan bij Paardenbijters waar vrouwtjes ongeveer 3x minder dan mannetjes gezien worden. Identificatie van vrouwtjes is minder betrouwbaar, aantal geïdentificeerde vrouwtjes is een benadering (kwaliteit van foto's soms onvoldoende om met zekerheid vast te stellen dat het om verschillende individuen gaat).
* op de meeste locaties is er een sterke toename van het aantal Zuidelijke glazenmakers vergeleken met voorgaande jaren, maar dat was geen onderwerp van mijn project.  Als voorbeeld Groot Vroon bij Dishoek: in 2015 en 2016 was minstens één mannetje aanwezig (mogelijk twee), in 2017 kwamen er minimaal drie verschillende individuen langs en in 2019 minimaal twee. In 2018 was er geen enkele waarneming en in 2020 waren er minstens 39 individuen, een spectaculaire toename.

Voorlopige analyse:
* Een mogelijke verklaring voor de relatief hoge aantallen ID's vergeleken met aantal waargenomen exemplaren per waarneming op waarneming.nl is een sterk verloop in de aanwezige individuen in de loop van het seizoen door uitsluipen van nieuwe exemplaren, predatie of verplaatsing naar buiten het gebied. Echter zelfs bij dicht bij elkaar liggende locaties (in Zeeland bijvoorbeeld Groot Vroon en poeltje in Dishoekse Bos Noord, onderlinge afstand 0,5 km) is er geen uitwisseling van individuen te zien. Voor de waarnemingen door het hele land is nog niet gecheckt of individuen op meerdere locaties gezien zijn, maar dit lijkt zeldzaam.
* Een andere mogelijke verklaring is dat individuen zich vooral laten zien als ze een territorium kunnen claimen (mannen) of bij voortplantingsactiviteit (vrouwen); als een beperkt aantal territoria beschikbaar is op de locatie zal alleen al daarom het aantal exemplaren dat aanwezig lijkt lager zijn dan het is. Sommige individuen zullen wellicht ook menselijke activiteit mijden en daarom niet op de foto komen. Ervaring leert dat de zichtbaarheid van aanwezige exemplaren sterk varieert met weer en tijd van de dag, en dat individuele mannetjes zeker 2-4 weken op een locatie kunnen blijven (maar misschien alleen als er weinig concurrentie is?). Op diverse locaties is waargenomen dat individuele mannetjes regelmatig - soms alleen voor korte tijd - van territorium kunnen wisselen.
« Laatst bewerkt op: oktober 07, 2020, 15:05:39 pm door Niek Haak »
Gelogd

Platbuik

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 1355
    • https://old.waarneming.nl/user/photos/13783
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #46 Gepost op: oktober 06, 2020, 10:46:18 am »

Niek, ik zie een foutje in het plaatje: Kampina overig 41 = 4 + 14,  is een Trumpiaanse stelling :angel:
Gelogd
---88:  A. van Leur (Þlatbuik)

Niek Haak

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 37
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #47 Gepost op: oktober 06, 2020, 12:47:39 pm »

Niek, ik zie een foutje in het plaatje: Kampina overig 41 = 4 + 14,  is een Trumpiaanse stelling :angel:

hartelijk dank voor de kritische blik :) Ik heb op het laatste moment wat zitten knutselen met opsplitsing van Kampina en dat ging dus mis; tabel inmiddels aangepast.
« Laatst bewerkt op: oktober 07, 2020, 15:06:25 pm door Niek Haak »
Gelogd

Niek Haak

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 37
Re: Project Zuidelijke glazenmaker
« Reactie #48 Gepost op: december 12, 2020, 14:11:46 pm »

Verslag van het project is nu beschikbaar, te bekijken op de Researchgate website of te downloaden als PDF (+/- 4 MB).

Zuidelijke invasie: individuele identificatie van Zuidelijke glazenmakers
https://www.researchgate.net/publication/346964583

Het is een flink artikel geworden met o.a. een uitgebreider uitleg van de identificatie methode. Helaas meer vragen dan antwoorden, maar zo gaat dat vaker bij wetenschappelijk onderzoek. Ik had gehoopt op zijn minst een paar individuen op diverse locaties te kunnen aantreffen, maar dat is niet gelukt. Waarschijnlijk moeten er toch een paar keer wat libellen voorzien worden van een 'tag' om ze te kunnen volgen, of het identificatieproces moet zover geautomatiseerd worden dat we veel meer identificaties van verschillende locaties kunnen krijgen. Vragen of opmerkingen welkom, via het forum of een prive bericht.

Gelogd
Pagina's: 1 [2]   Omhoog
 

Pagina opgebouwd in 0.057 seconden met 20 queries.