Soortgroepen > Planten

Hoe herken ik aanplant, inzaai en verwildering?

(1/7) > >>

nielseimers:
Hoe herken ik aanplant, inzaai en verwildering?
Dit forum topic is bedoeld om beginnende floristen te helpen met het herkennen van aanplant, inzaai en verwildering. Het is belangrijk om dit goed te documenteren bij elke indivuduele waarneming. Nieuwe waarnemers zijn vaak geen floristen en zijn hier meestal niet van op de hoogte. Dit forum topic is bedoeld om hen ondersteuning te bieden bij het goed documenteren van hun waarnemingen.

* Waarom is het belangrijk om dit onderscheid te maken?
* Welke mogelijkheden zijn er en waar kies ik voor?
* Hoe geef ik dit aan bij mijn waarnemingen?
* Hoe herken ik aanplant, inzaai en verwildering?
* Waarom zien wij liever geen waarnemingen van aanplant?

nielseimers:
Waarom is het belangrijk om dit onderscheid te maken?

Het op naam brengen van planten is erg leuk, maar daar houd het niet mee op, daar begint het juist allemaal mee. Waarneming.nl is niet alleen een notitieboekje voor de waarnemers, maar tevens een hoogwaardig invoerportaal. Je brengt je waarneming op naam, voert deze in en de validator kijkt of de determinatie correct is of nog correctie nodig heeft. Als de soortnaam klopt, wordt de waarneming gevalideerd en gaat de waarneming naar de NDFF (Nationale Databank Flora en Fauna). Hier worden jouw waarnemingen voor diverse onderzoeken gebruikt:


* Maken van verspreidingskaarten, zoals verspreidingsatlas.nl
* Berekenen van zeldzaamheid en trends (gaat een soort achteruit of vooruit)
* Vaststellen waar invasieve exoten voorkomen, zoals de Japanse duizendknoop en Reuzenberenklauw
* Vaststellen of er beschermde soorten voorkomen op locaties waar werkzaamheden verricht gaan worden
* Soortgericht natuurbeheer, natuurbehoud en natuurinrichting
* Grootschalige soorteninventarisaties, jouw waarnemingen helpen om alles in een gebied terug te vinden
Deze zaken zijn erg belangrijk, maar jouw waarnemingen zijn alleen bruikbaar als deze correct gedocumenteerd zijn. Zo zijn Wilde kievitsbloem en Bolderik wettelijk beschermde soorten, maar tevens zeer populaire tuinplanten die geregeld aangeplant en ingezaaid worden. Als deze planten vruchten maken met rijpe zaden, kunnen deze planten zich spontaan gaan verspreiden. Vanaf dat moment spreek je van verwildering. Het is belangrijk dat dit goed geregistreerd wordt, want anders zou men zo maar de conclusie trekken dat Bolderik een algemene soort is, terwijl de soort uiterst zeldzaam is in het wild.

nielseimers:
Welke mogelijkheden zijn er en waar kies ik voor?
Om aan te geven hoe jouw plant om de betreffende locatie terecht gekomen is, heb je onder activiteit diverse keuzes.


* Ter plaatse: Dit is wat standaard ingesteld staat en geeft geen informatie.
* Natuurlijk: Dit selecteer je als je zeker bent dat je te maken hebt met een wilde plant binnen het natuurlijke biotoop en het wilde verspreidingsgebied.
* Aangeplant: Dit gebruik je voor planten die aangeplant zijn. Dit geldt voornamelijk voor houtige, overblijvende planten, maar ook voor bolplanten en andere sierplanten.
* Ingezaaid: Dit gebruik je wanneer planten door middeld van zaden ingezaaid zijn. Denk hier bij aan bloemenranden langs weilanden, maar ook bijvoorbeeld aan ingezaaide graangewassen.
* Verwilderd: Als planten zich spontaan gaan uitbreiden buiten de locaties waar zij aangeplant of ingezaaid zijn, dan spreek je van verwildering. Dit gebeurt bij sommige tuinplanten gemakkelijker dan bij andere soorten. De richtlijn is dat we pas écht van verwildering spreken wanneer de planten buiten privé-tuinen weten op te duiken. Verwildering binnen de begrenzing van privé-tuinen beschouwen we hier nog steeds als aanplant of inzaai.
* Aangevoerd: Dit is de lastigste om uit te leggen en deze wordt vaak verkeerd gebruikt. Aangevoerd houdt in dat planten onopzettelijk aangevoerd worden vanuit een andere locatie. Dit gebeurt meestal met zaden. Zo kunnen er op eens duinplanten opduiken langs een schelpenpad in de Veluwe en kan er een exotisch plantje opduiken in de plantenpot van een olijfboom die je vorig jaar bij de Intratuin gekocht hebt.
Ben je overtuigd dat je met een niet-wilde groeiplek te maken hebt, maar weet je niet hoe de plant er gekomen is, dan kies je er voor om “ontsnapt” aan te vinken. Dit woord dekt de lading niet goed, maar het is de verzamelnaam voor planten die buiten hun wilde biotoop en buiten hun wilde verspreidingsgebied voorkomen.

nielseimers:
Hoe geef ik dit aan bij mijn waarnemingen?

Met je mobiele app:
Veel nieuwe waarnemers werken in het veld met de mobiele app ObsIdentify. Deze werkt erg goed om de soort vast te stellen, maar met deze app kan je niet selecteren of er sprake is van aanplant, inzaai, verwildering of aanvoer. Ons dringend advies is dan ook om deze app niet te gebruiken om je waarnemingen mee in te voeren. Gebruiks ObsMapp (voor Android telefoons) of iObs (voor iPhones), daarin kan je alle informatie kwijt die noodzakelijk is. De herkenningssoftware zit ook in deze apps ingebouwd, dus je gaat er allemaal op vooruit. Onder “gedrag” kan je selectereren hoe de plant hier terecht gekomen is.

Op je computer:
Je kan er ook voor kiezen om je waarnemingen aan te passen nadat je ze hebt geüpload naar waarneming.nl. Zodra je upload verwerkt is (dit duurt meestal enkele minuten), kan je de waarnemingen op de website terugvinden. Als je een van je waarnemingen opent, zie je rechtsbovenin je waarneming de blauwe knop “Opties”. Klik hier op en kies vervolgens voor “Bewerk”. Als je dit nog niet eerder gedaan hebt, zul je eerst het vakje “Details” aan moeten vinken. Er verschijnen dan wat aanvullende mogelijkheden om je waarneming extra te documenteren, waaronder Activiteit, waarbij je kan aangegeven hoe de plant er terecht gekomen is.

nielseimers:
Hoe herken ik aanplant, inzaai en verwildering?
Als je eenmaal wat gewend bent met het gebruik van waarneming.nl en de vorige drie stappen allemaal begrijpt, dan komt de moeilijkste stap: het herkennen van aanplant, inzaai en verwildering. Dit is voor beginnende waarnemers uiterst lastig, zowel inheemse soorten (wild voorkomende planten) als uitheemse planten (niet-wilde planten) kunnen aangeplant worden en spontaan vestigen. Gelukkig word je door een heel team deskundige validatoren geholpen om hier de juiste keuzes in te maken. Toch zijn er wat methoden om zelf uit te zoeken of je te maken hebt met niet-wilde planten.

Het biotoop
Wees extra kritisch op plekken waar veel aangeplant en ingezaaid wordt. Denk hierbij aan privé-tuinen, gemeentelijke groenstroken, stadsparken, moestuinen, akkers, kasteeltuinen en botanische tuinen. Heb je weinig ervaring in het herkennen van aanplant en inzaai, vermijd deze biotopen dan zo veel mogelijk. Probeer je eerst te richten op “onkruiden” of natuurgebieden als bossen, heides, de duinen, uiterwaarden, meren en weilanden.

De soorten
Heb je te maken met een uitheemse soort, dan is de kans groot dat deze ooit aangeplant is, wees hier dus extra kritisch. Ook inheemse soorten worden geregeld aangeplant en ingezaaid. Denk hierbij aan ingezaaide Bolderik in jouw moestuin, aangeplante Zomereiken in jouw straat en zeer zeldzame soorten als Amandelwolfsmelk en Knikkend nagelkruid die geregeld aangeplant worden in privé-tuinen. Rechtsbovenin je waarneming zie je of je waargenomen soort inheems is of uitheems (dit wordt “Incidental import” genoemd). Heb je een inheemse soort gevonden, maar twijfel je of de soort wild voorkomt op de plek waar je die gevonden hebt, dan kan je diverse floraboeken raadplegen om te kijken of het biotoop overeenkomt. Zo komt Lelietje-van-dalen alleen voor in bossen (dus niet in open biotopen) en zo komt Amandelwolfsmelk alleen voor in bronbossen in Zuid-Limburg. Heb je geen floraboeken, dan adviseer ik om dit aan te schaffen. Je kan informatie over het natuurlijke biotoop ook op diverse websites raadplegen, zoals verspreidingsatlas.nl.

Navigatie

[0] Berichtenindex

[#] Volgende pagina

Naar de volledige versie