Is dit de gele dovenetel?

Gestart door Jaap Vette, mei 16, 2019, 13:59:48 PM

Vorige topic - Volgende topic

Jaap Vette

Ik zou graag willen weten welke soort dit is.
Het gaat om deze waarneming: https://waarneming.nl/observation/172417302/.
6 Plant onbekend - Plantae indet.
datum: 2019-05-12
locatie: De Steeg - Landgoed Middachten (GE)

foto's:



William de Jong

Jazeker! Ondersoort galeobdon als ik me niet vergis.

Groeten, William de Jong

nielseimers

Het langgerekte, toegespitst blad duidt eerder op subsp. montanum en sluit daarmee subsp. galeobdolon uit. Naast subsp. argentatum (witte tekeningen op blad) is er echter nog een vierde ondersoort en ik vermoed dat we hier mee te maken hebben. Volgens mij is dit subsp. flavidum, o.a. herkenbaar aan de lichtgele bovenlip.

Klinkt allemaal erg verwarrend, maar dat valt best wel mee. Ik zal spoedig een overzicht geven van de diagnostische kenmerken.

nielseimers

#3
Lamiastrum galeobdolon subspecies - Gele dovenetel ondersoorten:
In Heukels' Flora (23e druk) staan twee ondersoorten van Gele dovenetel beschreven, Bonte gele dovenetel (subsp. argentatum) en Gele dovenetel s.s. (subsp. galeobdolon). Er zijn echter vier ondersoorten in Nederland te vinden.

























subsp. argentatumsubsp. flavidumsubsp. montanumsubsp. galeobdolon
IndeginiteitTuinplantTuinplant?InheemsInheems
BladkleurGroen met zilverwitte tekeningenGroenGroenGroen
BovenlipGeelBleekgeelGeelGeel
Bovenste stengelbladenBreed eirondLancetvormig, toegespitstLancetvormig, toegespitstBreed eirond
Bladrand tandenStompSpitsSpitsStomp
Beharing onderaan stengelVerspreid behaardKaal of behaardVerspreid behaardAlleen op hoeken behaard
Aantal bloemen4-8 bloemen10-16 bloemen<8(-9) bloemen (1e t/m 3e krans)>(7-)10 bloemen (vanaf 4e krans of hoger)
Kelk in vruchttijd>12 mm?<12 mm<12 mm
Bovenlip>12 mm breed?<8 mm breed<8 mm breed
Lengte bloemkroon20-26 mm14-17 mm8-23 mm17-21 mm
UitlopersAanwezigAfwezigAanwezigAanwezig

Referenties:

Opmerkingen:

  • Controleer de stengelbeharing onderaan de bloeiende stengels.
  • Bij subsp. flavidum is het niet duidelijk bij welke bloemkrans de bloemen geteld dienen te worden.
  • Vooral de vorm van de bovenste stengelbladen die direct onder de bloemkransen zitten (de draagbladen) is typerend.
Tekst: Niels Eimers (2019).

Willemien Troelstra

Ik vind het nog niet simpel om deze waarneming met de tabel te determineren.
Qua aantal bloemen in een krans zou dit montanum zijn, maar met de bleekgele bovenlip van flavidum...
groet, Willemien Troelstra

nielseimers

Lastig inderdaad, ik kan het aantal bloemen in de kransen niet goed tellen. De bleke bovenlip zou overigens veroorzaakt kunnen worden door het licht en de manier waarop de foto gemaakt is. Die zou in praktijk donkerder geel kunnen zijn. Ik zal vanavond nog naar aanvullende kenmerken zoeken. Maar eerst nog een dagje veldwerk voor de boeg  :rolleye:

Rien Ondersteijn

Groene groe[n]tjes.Rien.

nielseimers

Ik heb de tabel uitgebreid met enkele kenmerken. Ik heb vandaag ook een potentiële subsp. flavidum aangetroffen, ik zal morgen de foto's online plaatsen.

nielseimers

Bij deze de foto's, de bleke bovenlip viel duidelijk op. Ik heb tot 10 bloemen per krans geteld. Ik heb niet gelet op de aan/afwezigheid van bovengrondse uitlopers. De beharing lijkt voornamelijk geconcentreerd te zijn op de stengelribben, maar er zitten ook nog enkele haartjes op de stengelvlakken.

datum: 2019-05-17
locatie: Barneveld - Groot Bylaer (GE)

foto's:








dirder

Waarom vermeld je de Franse flora niet als bron? Problemen bij het vertalen? Daar wordt voornamelijk de aandacht gevestigd op niet bloeiende scheuten. Ik ga dat morgen eens vertaald proberen te krijgen.
Groeten, Dirk Derdeyn.

nielseimers

Ik heb alleen deel 1 van de Franse flora en daar staat het geslacht Lamiastrum niet in opgenomen.

dirder

Ervan uitgaande dat dit niet illegaal is: Hier wat de Franse flora zegt over het onderscheid tussen montanum en flavidum (lijkt me wel interessant). Montanum: steriele scheuten gedifferentieerd tov. bloeiende, met bladeren min of méér in een vlak, uiteindelijk erg lang wordend en kruipend. Corolla vaak langer dan 18 mm. Flavidum: Steriele scheuten gelijkaardig aan bloeiende, met bladeren kruisgewijs tegenover elkaar staand, kort blijvend en opstijgend. Corolla normaal gezien niet langer dan 18 mm. Er wordt ook nog gemeld dat galobdeolon niet westelijker dan voorbij Nederland en Westfalen gekend is.
Groeten, Dirk Derdeyn.

nielseimers

Nu we al deze informatie verzameld hebben, wat maak jij van de plant van dit forum topic en van mijn waarneming?

tekenaar

Ik ken hier in Slovenië nog een opgerichte vorm met smalle bladeren die veel witte vlekjes heeft (in feite een groot deel van het blad tussen de nerven). Die staat tussen (denk ik) flavidum en heeft daar ook overgangsvormen mee, is dat gewoon een variant van flavidum? Ik kan de komende dagen een foto maken.

p.s. kunnen we alsjeblieft een verzamelplaats maken voor topics met die handige tabelletjes? Die zou ik heel erg graag over een tijdje nog allemaal terug willen vinden ...
Paul Veenvliet
dieren en planten tekeningen: https://paulveenvliet.art/
excursies in Slovenie: https://www.slovenia-nature-guide.si/

tekenaar

Hier vast een Sloveens exemplaar wat ik vorig jaar een keer op de scanner heb gelegd. De witte vlekjes kunnen veel uitgebreider zijn. is dit ssp flavidum?
Paul Veenvliet
dieren en planten tekeningen: https://paulveenvliet.art/
excursies in Slovenie: https://www.slovenia-nature-guide.si/

nielseimers

Citaat van: tekenaar op mei 21, 2019, 22:08:13 PM
p.s. kunnen we alsjeblieft een verzamelplaats maken voor topics met die handige tabelletjes?

Die bestaat al, er is een forum topic dat Lastige soortgroepen & veelgemaakte fouten heet.

tekenaar

fantastisch, dank!

Verzoekje: Cotoneaster?
Paul Veenvliet
dieren en planten tekeningen: https://paulveenvliet.art/
excursies in Slovenie: https://www.slovenia-nature-guide.si/

nielseimers

Cotoneaster is een te grote en te complexe groep om samen te vatten in een forum topic. Althans, niet in tabelvorm. In de vorm van een determinatiesleutel is het wel mogelijk, maar dan heb je vaak het probleem dat je bloem- en vruchtkenmerken moet hebben voor determinatie. Met tabelvorm kan je dat probleem voorkomen, maar met zo veel soorten is dat niet mogelijk.

Ook hebben we nog niet voldoende kennis van deze soortgroep. Mogelijk komt hier in de toekomst wel een determinatiesleutel voor.

tekenaar

Ik krijg van een collega te horen dat gele dovenetels een stapje verder zijn gesplitst en we nu als genus Galeobdolon hebben. De invasieve tuinplant is daarmee Galeobdolon argentatum. Ik weet niet waar dit gepubliceerd is.

Dank voor je reactie aangaande Cotoneaster.
Paul Veenvliet
dieren en planten tekeningen: https://paulveenvliet.art/
excursies in Slovenie: https://www.slovenia-nature-guide.si/

Willemien Troelstra

Ik ben ertegen om complete determinatiesleutels hier te publiceren als die al elders goed staan (recente bijdrage met grassensleutel vind ik dan ook niet zo op zijn plek, dat is geen spiekbriefje meer om een paar lastige soorten uit elkaar te houden). Tabelletjes met kenmerken zijn wel een aanvulling op de meeste andere bronnen. Voor Cotoneaster zie: http://alienplantsbelgium.be/content/cotoneaster
groet, Willemien Troelstra