herkenning Rhopalosiphum nymphaeae e.a.

Gestart door Ton van Haaren, september 20, 2014, 11:20:52 AM

Vorige topic - Volgende topic

Ton van Haaren

Ik doe al heel wat jaren onderzoek (ca. 20 jaar) aan waterbeestjes en verzamel alle organismen met een macrofaunanet. Dit net sleep ik door de waterlaag en de oever, waarbij ik zoveel mogelijk verschillende microhabitats bemonster: van waterplanten, waterbodem, drijvende vegetatie, oevervegetatie, beschoeiing, stenen, noem maar op. Regelmatig kom ik daarbij ook bladluizen tegen en ik veronderstelde dat dit individuen waren afkomstig van de oever-/land-vegetatie. Echter, sinds kort ben ik op de hoogte van het bestaan van R. nymphaeae, een bladluizen soort die op drijvende bladeren van waterplanten te vinden is (kroos, nymphaeide vegetatie). Aangezien ik hier meer op wil gaan letten en ook waarnemingen wil gaan vastleggen, wil ik graag meer te weten komen over hoe je die soort nu kunt herkennen. Aangezien ik door mij monstermethode niet precies weet waar de bladluis vandaan kwam, weet ik dus niet de waardplant en ik zou dus best eens bladluis hebben verzameld van een oeverplant. Mijn vraag luidt dan ook, welke bladluizen zou ik tegen kunnen komen op water- en oeverplanten en hoe herken ik die. Ik vindt het altijd gevaarlijk om elke bladluis in mijn "watermonster" simpelweg R. nymphaeae te noemen; je neemt iets aan zonder het te kunnen bevestigen ("assumption is the mother of all fuck ups").
Als er al zoiets zou bestaan als een determinatiesleutel, zou dat zeer welkom zijn.
Met vriendelijke groet
Ton

"There's a fine line between fishing and just standing on the shore like an idiot."
-Steven Wright-

jck

Als je naar de website Aphids on World Plants gaat en dan naar Nymphaea gaat, vind je een sleutel voor Apterae op Nymphaea en Nuphar.

James

Arp

Hoi Ton,

Ken je de inleiding van Jacomijn hier op het forum? Daar staat in elk geval iets aan links en tips. Is misschien een startpunt (literatuurlijsten uit de verlinkte publicaties doorspitten).

De meeste "betaalbare" boekjes waar ik wel eens wensdenkend naar zit te kijken lijken vooral beperkt tot landsoorten (met titels als "Aphids on decidious trees" en wat dies meer zij), dus dat zal niet helpen.

Maar wellicht is het beter om Jacomijn gewoon even een PBtje te sturen...

Groetengedoe, Arp (wrn - JungleDragon)


spinnenvrouw

#4
Als je door de vegetatie rommelt kunnen er altijd bladluizen op het water vallen en in je net komen - net als kevertjes trouwens. Gevleugelde luizen kunnen enorme afstanden afleggen (het klassieke voorbeeld is Kola-Spitsbergen) maar de meeste komen van dichtbij.

Rhopalosiphum nymphaeae zit op diverse waterplanten - ik heb ook wel eens iemand horen vertellen dat hij ze in een aquarium onder water zag zitten! - en is herkenbaar aan
- de kleur  (niet roze of grijsgroen als Hyalopterus pruni die op riet zit)
- lichaamslengte volwassen 2 - 2.5 mm
- antennen ongeveer half zo lang als lichaam, zesledig, Pt 3 x basis.
- plat hoofd , dus geen frontaaltuberkels
- dunne middellange siphonen, distale helft gezwollen, uiteinde met dikke flens, boven de flens met insnoering
- klein vingervormig staartje
- vleugeladering van het algemene type, met de tweede vertakking van ader M dicht bij de rand, en soms er over
- achterlijf van gevleugelde heeft randvlekken, en kleine submarginale vlekjes.  te zien in alcoholmateriaal, als de lichaamsinhoud is verbleekt.

Ik neem aan dat je je monsters onder de binoc bekijkt, dan zou je hier genoeg aan moeten hebben.


Zo uit het hoofd nog wat oeversoorten:
Op Moerasspirea zit Macrosiphum cholodkovski,  met lange rechte siphonen, lange antennes, frontaaltuberkels.
Op Kattestaart zit Myzus lythri, een klein luisje met donkere rechte siphonen, kop met frontaaltuberkels
Op Riet zit Hyalopterus pruni, in leven grijsgroen of roze, ietwat langwerpig, minuscule siphoontjes.
In Rietpluimen zou Melanaphis kunnen zitten, met korte min of meer rechte siphonen. Ik heb ze nooit gevonden maar als je Baardmannetjes bezig ziet ...
Op Iris zit Aphis newtoni, een donkere luis met korte antennes, een plat hoofd, korte rechte zwarte siphonen zonder flens.
Op schermbloemigen zitten Cavariella-soorten,   de meeste hebben vrij korte gezwollen siphonen, lichaamslengte minder dan 2 mm, levende dieren lichtgroen;  alle soorten met plat hoofd, antenne nauwelijks half zo lang als lichaam; boven het staartje zit een tweede staartje, vooral bij ongevleugelde volwassen exemplaren van opzij goed te zien;  gevleugelden met een rugvlek die bestaat uit een paar brede elkaar rakende dwarsstrepen ('met de witkwast aangebracht').  Cavariella overwintert op wilg.
Op Wilg zit van alles, Cavariella overwintert er en is dus in voorjaar en herfst aanwezig.
Op wilgetakken die laag boven het water hangen zit Pterocomma. Vaak grote soorten, met minuscule felgekleurde siphoontjes.
Op wilg zit ook Tuberolachnus, een grote soort die soms aan de wandel gaat. Tussen de siphonen staat op de rug een zwarte haaievin.
Jacomijn Prinsen

Arp

Heerlijk, dit soort antwoorden :)

Je zou zomaar zin krijgen om ook meer naar bladluisjes te gaan kijken  :lol: Top hoor Jacomijn  :duim:
Groetengedoe, Arp (wrn - JungleDragon)

Ton van Haaren

echt  :duim: , hier kan ik wat mee
als ik nog een plaatje zou kunnen krijgen van deze soort(en) via een PM dan ben ik meer dan tevreden.
Met vriendelijke groet
Ton

"There's a fine line between fishing and just standing on the shore like an idiot."
-Steven Wright-

spinnenvrouw

#7
Voila!  (sorry voor de kwaliteit, ik krijg mijn scanner niet meer aan de praat)
Jacomijn Prinsen

Arp

Lekker bezig Jacomijn  :duim: Komt er een boekske van jouw hand?  :P
Groetengedoe, Arp (wrn - JungleDragon)