Geavanceerd zoeken  

Nieuws:

Pagina's: [1]   Omlaag

Auteur Topic: Grote bij, in september nog actief  (gelezen 442 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Grote bij, in september nog actief
« Gepost op: september 04, 2013, 21:44:21 pm »

Ik zag op 3 sept. op Walcheren langs de kust een grote (vooral ook brede) bij stuifmeel verzamelen op mannelijke heggenrank, maar het lijkt me geen Andrena florea, want die is kleiner en slanker.
Het dier is 14,2 mm lang, heeft brede kaken met 2 ronde tanden en uitsteeksels aan de binnenkant halverwege, heeft iets rood aan de onderkant van de eerste achterlijfsegmenten, een vaal rossige achterpootscopa, donkere metatarsen en de kleine tarsleedjes zijn rood.
De 3 cubitaalcellen lijken duidelijk op die van een Andrena, maar ik zie geen fovea bij de binnenoogranden en dat is vreemd als het een Andrena-vrouw is.
 
Veel Andrena's zijn nu al lang niet meer actief. Enkele soorten hebben een 2e generatie en ik dacht zelf aan Andrena bimaculata, maar zelfs voor die soort is het op 3 september nog hebben van een broednest toch wel uitzonderlijk. Andrena rosae heeft ook rood op het achterlijf, maar dan vooral op de bovenkant.
 
Ik heb de bij verzameld en zal deze tzt. opsturen naar een expert (Jan Smit) ter determinering. Ik ben echter nu toch ook al nieuwsgierig naar de soort. Wat kan dit zijn?
« Laatst bewerkt op: september 10, 2013, 09:19:59 am door wilde »
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

Theo MJP

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1892
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #1 Gepost op: september 04, 2013, 22:05:58 pm »

Hoi Albert,

Andrena rosae zou m.i. in aanmerking kunnen komen. Ik had er op 28-8 ook nog een langs de Linge.
Zou je nog een foto willen maken van het labrum, het pygidium, van de bovenkant van het achterlijf (kleur, bestippeling, reticulatie), plus van het borststuk (met propodeum)? Het exemplaar is al aardig afgevlogen dus de microstructuren worden door de beharing nauwelijks bedekt en dat is gunstig voor een determinatie via foto's.
Je foto's zijn zo scherp dat een determinatie dan zou moeten lukken...

GroeTheo

Gelogd

Stijn Schreven

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 4232
  • Admingroep: Bijen en wespen
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #2 Gepost op: september 04, 2013, 22:13:56 pm »

ik denk ook aan florea of rosae, maar heeft deze bij voor Andrena rosae niet teveel haren op het achterlijf? Scheuchl noemt het bijna kaal.
Gelogd
Groeten en bedankt,

Stijn Schreven.

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #3 Gepost op: september 04, 2013, 22:29:17 pm »

A. florea is het zeker niet. Die ken ik zeer goed uit mijn eigen tuin en is echt veel kleiner en slanker.
Hier nog enkele details. Het dier houdt helaas de vleugels erg strak over het lijf. Prepareren doe ik niet, want dan verpest ik het beestje vermoedelijk. Het labrum zou nog wel kunnen lukken maar sommige details worden moeilijk. Ik ga het wel proberen. Opvallend is de beharing op de 5e tergiet.
« Laatst bewerkt op: september 04, 2013, 22:38:08 pm door wilde »
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #4 Gepost op: september 05, 2013, 10:16:09 am »

Hier zijn nog wat extra details van labrum, pygidium en thorax dorsaal.
Op die laatste foto is het mesoscutum, het scutellum, metanotum en het bovenste deel van het propodeum te zien. Dat propodeum zou voor bimaculata gerimpeld moeten zijn. Ik weet niet hoe dat er uitziet: lengte- of breedterimpels, maar hier zijn geen duidelijke rimpels zichtbaar, alleen hele fijne.
De mandibels hebben denk ik ook een bijzondere vorm, die op de foto van het labrum ook redelijk zichtbaar zijn. Is dat ook nog een kenmerk waarop gedetermineerd wordt?
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #5 Gepost op: september 06, 2013, 22:19:03 pm »

Hier is nog de antenne. Voor A. rosae is die van belang, maar die is het vermoedelijk niet vanwege de vorm van het pygidium. Dat moet toch een inkeping hebben? En dat zie ik niet.
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #6 Gepost op: september 08, 2013, 18:13:28 pm »

Theo, waar blijf je nou?
Graag nog eens commentaar. Ik heb alles wat je wilde zien getoond.
Misschien helpt zicht op de sternieten nog?
De achterrand van de 1e sterniet is (dubbel) uitgerand/ingebocht. Mogelijk is dat bij veel Andrenavrouwen te zien, maar ik lette er nooit op. Het rood is beperkt tot delen van sterniet 1 en 2 en de zijranden van tergiet 1, 2 en 3.
« Laatst bewerkt op: september 16, 2013, 18:49:11 pm door wilde »
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

Ivo Raemakers

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1221
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #7 Gepost op: september 09, 2013, 14:45:03 pm »

Theo denkt na over A. trimmerana ;)
(die zou ook nog kunnen)
Gelogd
Groet Ivo

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #8 Gepost op: september 09, 2013, 19:12:10 pm »

Citaat
Theo denkt na over A. trimmerana
Ja, die lijkt er heel veel op. Er is ooit 1 exemplaar (mannetje) verzameld in Nederland. Laat dat nu op dezelfde plek zijn waar ik dit vrouwtje ving. Dat zou toch wel heel bijzonder zijn.
Er is toch net wat meer rood op de randen van de eerste tergieten dan ik eerder dacht te zien.
« Laatst bewerkt op: september 10, 2013, 09:16:13 am door wilde »
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

Theo MJP

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1892
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #9 Gepost op: september 16, 2013, 18:28:35 pm »

Hoi Albert,

Prima foto's maar ik blijf twijfelen. Wellicht dat Jan Smit adhv. het geprepareerde dier de knoop kan doorhakken.

GroeTheo

Gelogd

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #10 Gepost op: september 16, 2013, 18:48:10 pm »

Onlangs heb ik ruim 80 bijen en wespen opgestuurd naar Jan. Deze dus ook, maar hij had nog niet veel tijd. Het duurt dus nog even.
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #11 Gepost op: september 17, 2013, 22:34:48 pm »

Theo, kun je de twijfel ook specificeren? Welke onderdelen kloppen wel/niet?
 
Iindertijd is op mijn vangstplek of in de buurt een man gevangen, maar dat was begin april (2002) op wilg. Men heeft die Andrena trimmerana var. spinigera genoemd (kaakdoornbij), dus zo'n beest met een vrij lange dunne kaaktand. Het is een wat geheimzinnige soort. Sommigen veronderstellen dat de tweede generatie morfologische verschillen heeft tov. de eerste, maar toch dezelfde soort betreft. Er worden er kennelijk te weinig gevangen om eens goed DNA-onderzoek te doen. Die van mij verzamelde in september dus nog stuifmeel. Dat zat echt dik aan de poten in de scopa. Omdat het na het vangen en verblijf in een potje niet fraaier werd, heb ik dat wat afgeveegd zodat de beharing beter zichtbaar is. Het blijft voor mij een intrigerend dier.
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

Theo MJP

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1892
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #12 Gepost op: september 17, 2013, 23:05:00 pm »

Hoi Albert,

Dit zijn zeker spannende beesten, maar ik heb ze liever zelf in de hand ipv. op de foto om studeren.
Ik heb helaas het mannetje van Andrena trimmerana var. spinigera nooit gezien. Weliswaar heb ik Chiel destijds erom gevraagd maar het is er toen niet van gekomen om het exemplaar te bestuderen. Zelf ben ik er dus ook niet van overtuigd of het werkelijk deze soort is zolang ik het dier niet heb kunnen bestuderen. Mijn tekst in de bijenatlas (Peeters et al. 2012: 234) moet je dan ook zien als een voorlopige. Ik heb hier voor het gemak de Zeeuwse determinatie gevolgd. Maar het wordt tijd dat die man eens door wat meer mensen wordt bestudeerd!
En om nog maar een mogelijkheid te opperen... het zou 't mij niks verwonderen als beiden (man en deze vrouw) Andrena carantonica's (door het mooie weer is de vrouw dan uitgevlogen ipv. als volwassen dier eerst te overwinteren) blijken te zijn, maar dat horen we straks van Jan wel.

GroeTheo
« Laatst bewerkt op: september 17, 2013, 23:27:55 pm door Theo MJP »
Gelogd

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #13 Gepost op: september 18, 2013, 09:12:17 am »

Het mannetje (2002) van Chiel Jacobusse had neem ik aan een kaakdoorn. Dan kan het toch geen man catantonica zijn?
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

Theo MJP

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1892
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #14 Gepost op: september 18, 2013, 09:57:35 am »

Dat is 'de spijker op de kop' want ook mannen van A. carantonica hebben soms kleine of langere kaakdoorns.

GroeTheo

Gelogd

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #15 Gepost op: september 18, 2013, 10:11:05 am »

Dan hoop ik dat Chiel indertijd in elk geval het genitaal heeft onderzocht en liefst ook gefotgrafeerd, want dat zal nadien moeilijk zijn na indroging. Als ik hem zie zal ik het hem eens vragen.
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

Theo MJP

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1892
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #16 Gepost op: september 18, 2013, 20:37:42 pm »

Opweken en genitaal uitprepareren kan snel en vrij makkelijk door het dier in de stoom van kokend water te houden...

GroeTheo

Gelogd

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #17 Gepost op: september 19, 2013, 13:53:31 pm »

Op foto 1 van dit item is te zien dat de floccus op de achterfemur vrij fors is uitgevallen. Dat sluit toch eigenlijk een vrouw carantonica uit? Die heeft daar toch slechts een zeer ijle en vrij korte beharing?
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #18 Gepost op: oktober 28, 2013, 18:52:08 pm »

Vandaag bericht van Jan Smit gehad. Het is inderdaad een vrouw Andrena trimmerana.
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

Theo MJP

  • Admins
  • Offline Offline
  • Berichten: 1892
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #19 Gepost op: oktober 28, 2013, 23:24:15 pm »

Dat is wel een heel erg leuk vondst, proficiat!!
Ik mag hopen dat jullie die ergens gaan publiceren, toch?

GroeTheo

Gelogd

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #20 Gepost op: oktober 29, 2013, 09:19:51 am »

Ja, Jan zal er een artikel over schrijven voor de NFM, waarbij mijn foto's worden gebruikt.
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

john.bouwmans

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 11112
    • Foto's met Lumix TZ2, vanaf 8-11-11 met TZ18 en vanaf 7-9-2014 Lumix TZ60
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #21 Gepost op: oktober 29, 2013, 09:25:54 am »

Leuk dat soort eindelijk is vastgesteld. Proficiat Albert. Voer je 'm niet in in Waarneming.nl? Zou zonde zijn, want er zijn nog geen foto's van Andrena trimmerana ingevoerd op waarneming.nl
Gelogd
Vriendelijke groet,
John Bouwmans

http://waarneming.nl/user/photos/20255   en  http://observation.org/user/photos/20255
(selectie topics met kweekresultaten, metamorfoses, etcetera: http://forum.waarneming.nl/smf/index.php?topic=352513.msg1937618#msg1937618 )

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #22 Gepost op: oktober 29, 2013, 10:42:51 am »

Ja, ik zal deze hier ook invoeren.
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

john.bouwmans

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 11112
    • Foto's met Lumix TZ2, vanaf 8-11-11 met TZ18 en vanaf 7-9-2014 Lumix TZ60
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #23 Gepost op: oktober 29, 2013, 10:44:27 am »

 :duim: :duim: :duim:
Gelogd
Vriendelijke groet,
John Bouwmans

http://waarneming.nl/user/photos/20255   en  http://observation.org/user/photos/20255
(selectie topics met kweekresultaten, metamorfoses, etcetera: http://forum.waarneming.nl/smf/index.php?topic=352513.msg1937618#msg1937618 )

wilde

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 12443
    • Insecten fotosite
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #24 Gepost op: oktober 29, 2013, 17:30:12 pm »

 Hier staat de waarneming.
« Laatst bewerkt op: oktober 29, 2013, 17:33:55 pm door wilde »
Gelogd
Groet, Albert de Wilde

john.bouwmans

  • Member
  • Offline Offline
  • Berichten: 11112
    • Foto's met Lumix TZ2, vanaf 8-11-11 met TZ18 en vanaf 7-9-2014 Lumix TZ60
Re: Grote bij, in september nog actief
« Reactie #25 Gepost op: oktober 29, 2013, 17:37:00 pm »

Het bliven prachtige foto's Albert. Zou willen dat ik ze zo kon maken. Echt top!
Gelogd
Vriendelijke groet,
John Bouwmans

http://waarneming.nl/user/photos/20255   en  http://observation.org/user/photos/20255
(selectie topics met kweekresultaten, metamorfoses, etcetera: http://forum.waarneming.nl/smf/index.php?topic=352513.msg1937618#msg1937618 )
Pagina's: [1]   Omhoog
 

Pagina opgebouwd in 0.052 seconden met 20 queries.