libel Sulawesi. Synthemis (Swamp Tigertail), Diplacodes, Indothemis?

Gestart door hdeheer, maart 25, 2013, 22:26:25 PM

Vorige topic - Volgende topic

hdeheer

Mijn broer maakte deze foto op Celebes, Makassar, waar wij vroeger gewoond hebben. Datum 28-04-2012. De eerste 2 foto's zijn foutief, maar moeilijk te verwijderen. Het mediaanvlak heeft dwarsaders, geloof ik.

JohanvantBosch

Ik zie maar foto's van 1 soort (behalve de vlinders dan). Missen die van wat je Diplacodes of Indothemis zou noemen?


De soort die er wel staat lijkt me Orthetrum sabina. Ik zie geen reden om aan een glanslibel (Synthemistidae) te denken.

arjan.kop

De namen in de topictitel zijn volgens mij suggesties. Synthemis valt wel af en ik zie er ook geen Diplacodes of Indothemis in, hoewel ik dan wel direct moet opbiechten dat ik van die laatste vrijwel niets af weet. Orthetrum sabina is wel een heel waarschijnlijke keus.

hdeheer

#3
Arjan en Johan bedankt voor jullie reactie. Inderdaad zijn de 3 namen in de titel mogelijke suggesties. Heb ook de mening van Dolf Rademaker gevraagd (heeft meerdere boeken van elk continent).
Zijn mening:  het is Orthetrum serapia (met kleine/zeer kleine kans voor O. sabina, O. balteatum en Diplacodes).

Volgens Dolf staan er nogal wat verkeerde namen bij Indonesische Orthetrums, alles wordt Sabina genoemd wat feitelijk vaak Serapia is.
Was wel erg verbaasd dat in Libellen van Europa van KD op blz. 261 een afbeelding staat van O. sabina, als de slanke oeverlibel.

Ziet iemand kans de beide foto's nog onder de aandacht van Jan van de Tol te brengen, aangezien hij nogal wat libellenonderzoek op "Celebes" heeft gedaan.

Hoe zit het met de WALLACE-lijn, loopt die niet dwars door Sulawesi en Nieuw Guinea?
Betekent dat ook, dat Sabina misschien noordelijker voorkomt en Serapia zuidelijker?
Herman.


JohanvantBosch

Ik geloof niet dat het zo gemakkelijk is met de verspreiding van die soorten. O. serapia is ook een optie. Ik vind de info over de verspreiding van die aoorten altijd wat wazig

arjan.kop

De lijn van Wallace kun je voor beesten met vleugels die niet bang zijn voor natte voeten wel negeren.

Orthetrum balteatum is het niet, die heeft geen gekleurde vleugelbasis en de libel op jouw foto heeft die wel.
Op welke gronden maakt Dolf er zo zeker Orthetrum serapia van? De enige bruikbare kleurkenmerken zijn op de foto moeilijk te zien en voor wat betreft de verspreiding is O. sabina nog heel goed te verwachten. Die komt van ons eigen faunagebied tot in Australië voor.

arjan.kop

#6
Kleine aanvulling:

Ik vond de beschrijving van O. serapia: http://hbs.bishopmuseum.org/fiji/pdf/watson1984.pdf

Figuren 15-26 zijn in dit geval interessant. Het lijkt er inderdaad op dat je O. serapia op de foto hebt staan.

Hieruit volgt wel dat alle "sabina" afkomstig uit het bekende verspreidingsgebied van O. serapia zijn verdacht, tenzij waarnemer goed rekening heeft gehouden met lookalikes. Leuke controleklus... ;)

-edit- Omdat iemand het nodig vond om een switch in ons datacenter af te branden kon ik niet veel meer doen dan een beetje via een omweg op observado gluren. Van zowel O. serapia als O. sabina heb ik de waarnemingen uit ZO-Azië en Australië bekeken. De stelling "alles wordt Sabina genoemd wat feitelijk Serapia is." is niet echt te bewijzen.
Alle O. sabina uit Indonesië die ik vond en waar een foto bij stond waarop het vierde achterlijfssegment te zien is, is ook echt sabina.
Er staan meldingen van O. serapia op observado. De twee uit Australië zijn met foto, maar die zijn uit een wat lastige hoek genomen. De andere zijn van Sri Lanka. Zonder foto en hoogst onwaarschijnlijk correct.

nick w

Interessant. Nodigt wel uit om de collectie van Observado nog eens na te lopen (wie heeft er zoveel tijd?)

Groet,
Nick W

arjan.kop

Gedaan dus. Alle waarnemingen vanaf 1900 geselecteerd, foto's bekeken en geen opvallende dingen gezien. Op asia dragonfly staan wel verschillende foutjes. Alle sabina van de Phillipijnen bijvoorbeeld zijn serapia, iets wat Dolf ook al opgevallen was.

vincentkalkman

Het is inderdaad een serapia. Bij serapia zit het breedste deel van de vlekken op segmenten 4-6 tegen het midden aan terwijl bij sabina de vlekken naar de zijkant toe breder worden. O. serapia is relatief laat beschreven (1984) en een deel van de waarnemingen van sabina die voor die tijd gepubliceerd zijn hebben betrekking op serapia. De soorten overlappen in range en komen vaak samen voor (het zijn beide soorten van stilstaand en vaak viezig water). Grofweg komt serapia voor van Australie over Nieuw Guinea tot in de Filipijnen. Zover ik weet zijn er geen waarnemingen van Borneo, Java of Sumatra en vanaf die eilanden tot aan Europa komt alleen sabina voor. Sabina komt voor van Noord-Afrika en SW Azie tot in Australie inclusief een groot deel van tropisch Azie en de Indonesische archipel. Het zou nuttig zijn als iemand een keer de sabina/serapia's uit de collectie Leiden determineerd en een goede verspreidingskaart maakt.

Vincent
Vincent Kalkman - Naturalis Biodiversity Center
Postbus 9517, 2300 RA Leiden
Bezoekadres: Darwinweg 2, Leiden, Tel.: 06 45662151

hdeheer

#10
Citaat van: arjan.kop op maart 27, 2013, 09:28:38 AM
De lijn van Wallace kun je voor beesten met vleugels die niet bang zijn voor natte voeten wel negeren.

Orthetrum balteatum is het niet, die heeft geen gekleurde vleugelbasis en de libel op jouw foto heeft die wel.
Op welke gronden maakt Dolf er zo zeker Orthetrum serapia van? De enige bruikbare kleurkenmerken zijn op de foto moeilijk te zien en voor wat betreft de verspreiding is O. sabina nog heel goed te verwachten. Die komt van ons eigen faunagebied tot in Australië voor.

Arjan, wat ik me herinner van een lezing van Jan v. Tol op het WDA-congres in Beechworth Australie was dat de Wallace lijn op Celebes heel eng/nauw verloopt noordelijk of zuidelijk van de hoge bergketen. De ene kant is Zuid-oost Aziatisch, de andere kant Australisch. Deze scheiding schijnt ook in Papua Nieuw Guinea voor te komen, maar niet zo nauw begrenst  Dus "natte voeten" en "negeren" vraag ik me af wat je precies bedoelt.

Overigens bedankt voor al je (en Vincents) uitgebreide speurwerk over sabina en serapia.

Wat mij overigens opvalt is dat Sabina in KD blz. 261 slechts 3 paar gele zijflankvlekken heeft en op mijn broers foto zie ik 5-6 paar zijvlekken.Het is een mannetje toch?

By the way, kan iemand dit geheel nog onder de aandacht brengen van Jan van Tol of me zijn e-mail-adres geven.

Herman.

JohanvantBosch

#11
Waarom zou je Jan van Tol nog benaderen, nu Vincent je vraag heeft beantwoord?

hdeheer

Citaat van: JohanvantBosch op maart 28, 2013, 22:30:18 PM
Waarom zou je Jan van Tol nog benaderen, nu Vincent je vraag heeft beantwoordt?

Beantwoord, denk ik Johan,

Jan van Tol benaderen over de Wallace-lijn en de scherpe scheiding op Sulawesi (en Nieuw Guinea) plus meer info over waar die lijn ongeveer loopt, omdat we van plan zijn meerdere bezoeken naar Indonesie te gaan afleggen op zoek naar libellen en de invloed van die geologische lijn.


JohanvantBosch

Citaat van: hdeheer op maart 28, 2013, 23:09:13 PM
Citaat van: JohanvantBosch op maart 28, 2013, 22:30:18 PM
Waarom zou je Jan van Tol nog benaderen, nu Vincent je vraag heeft beantwoordt?

Beantwoord, denk ik Johan,

Jan van Tol benaderen over de Wallace-lijn en de scherpe scheiding op Sulawesi (en Nieuw Guinea) plus meer info over waar die lijn ongeveer loopt, omdat we van plan zijn meerdere bezoeken naar Indonesie te gaan afleggen op zoek naar libellen en de invloed van die geologische lijn.
Ah

arjan.kop

#15
Citaat van: hdeheer op maart 28, 2013, 22:16:13 PM


Arjan, wat ik me herinner van een lezing van Jan v. Tol op het WDA-congres in Beechworth Australie was dat de Wallace lijn op Celebes heel eng/nauw verloopt noordelijk of zuidelijk van de hoge bergketen. De ene kant is Zuid-oost Aziatisch, de andere kant Australisch. Deze scheiding schijnt ook in Papua Nieuw Guinea voor te komen, maar niet zo nauw begrenst  Dus "natte voeten" en "negeren" vraag ik me af wat je precies bedoelt.

Overigens bedankt voor al je (en Vincents) uitgebreide speurwerk over sabina en serapia.

Wat mij overigens opvalt is dat Sabina in KD blz. 261 slechts 3 paar gele zijflankvlekken heeft en op mijn broers foto zie ik 5-6 paar zijvlekken.Het is een mannetje toch?

By the way, kan iemand dit geheel nog onder de aandacht brengen van Jan van Tol of me zijn e-mail-adres geven.

Herman.

Hallo Herman,

Wat ik met mijn opmerking bedoel is dat biogeografische grenzen zoals de Lijn van Wallace voor dieren die goed kunnen vliegen, zwemmen of boten bouwen (wij zijn ook dieren tenslotte) niet zo heel belangrijk zijn. Uit het feit dat Orthetrum sabina aan beide zijden van de lijn voorkomt kun je al opmaken dat vergelijkbare soorten waarschijnlijk geen goede graadmeter zijn als je de exacte ligging van biogeografische grenzen wilt onderzoeken.

Contactgegevens van Jan van Tol kun je vinden op zijn persoonlijke pagina op de site van Naturalis: http://science.naturalis.nl/tol

-kleine edit: Omdat biogeografie zo leuk is en omdat het hier toch stil is heb ik wat voor je rondgezocht. Dit artikel geeft behoorlijk wat info over de historie van Sulawesi:
http://searg.rhul.ac.uk/publications/books/biogeography/biogeog_pdfs/Moss_Wilson.pdf

hdeheer

Omdat biogeografie zo leuk is en omdat het hier toch stil is heb ik wat voor je rondgezocht. Dit artikel geeft behoorlijk wat info over de historie van Sulawesi. Citaat Arjan.

Heb het verhaal gelezen, leuk de reis door eoceen, oligoceen, mioceen en pleoceen en de kleurplaten daarbij.
Interessant ook de 3 lijnen Wallacelijn, Webers lijn en Lydekker's lijn. Begrijp nu dat de Wallacelijn niet door maar langs Sulawesi loopt bij de Makassarstraat (heb indertijd anders begrepen van Jan van Tol's verhaal. Ook opzienbarend het groot aantal endemische soorten van Borneo en Sulawesi. Begrijp dat Zuid Sulawesi bij Palopo/Rante Pao niet verbonden was met de rest van de 3 armen.
Herman