Forum van Waarneming.nl

Soortgroepen => Bijen wespen en mieren => Overige wespen => Topic gestart door: tinekeh op juli 30, 2022, 19:23:03 PM

Titel: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: tinekeh op juli 30, 2022, 19:23:03 PM
Iedere zomer zien we wel af en toe een Hoornaar maar momenteel zijn er heel veel. Gelukkig geen agressieve beestjes. Maar er is iets aan de hand: sinds een week tref ik hoornaars aan op het tuinpad die niet meer kunnen vliegen, zich niet meer kunnen oriƫnteren, heel snel lopen, af en toe omvallen. Tweemaal zag ik dat er een werd aangevallen door een gezonde hoornaar. Dat gaat een hele dag zo door maar in de namiddag gaat het echt slecht met ze. Nauwelijks kunnen ze zich nog bewegen, liggen te stuiptrekken en gaan dood. Af en toe wordt er een meegenomen door een andere Hoornaar. Dan denk je natuurlijk meteen aan gif. Ik heb geen idee waar dat vandaan moet komen. Zelf gebruik ik niets op dat gebied. Om de hoornaars en wespen op afstand te houden, leg ik nectarine en meloen neer. Maar dat kan toch geen oorzaak zijn, lijkt me. Vanmiddag zag ik opeens ook twee wespen die hetzelfde gedrag vertoonden. Zou er een ziekte onder deze insecten kunnen heersen?
Wie heeft een idee?
Vriendelijke groet,
Tineke
Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: tinekeh op juli 31, 2022, 12:45:36 PM
Aanvulling van mijn vraag. Het strijdtoneel bevindt zich aldoor op hetzelfde plekje en dat is onder een Iep. Zou er een verband kunnen bestaan met de boom? Kan het me niet voorstellen maar daar het nare gedoe maar blijft doorgaan zou ik graag een antwoord weten. Weet iemand misschien waar ik met mijn vragen terecht kan, als op het forum niemand uitsluitsel kan geven?
Foto: een hoornaar die vanmorgen weer werd aangevallen door een andere. Echt een gevecht, het duurde 3 minuten, toen vloog de aanvaller weg en lag het slachtoffer te stuiptrekken. Foto's helaas niet scherp maar de vechtjassen bewogen aldoor en ik durfde er niet dicht bovenop te hangen met mijn camera.
Groet, Tineke
Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: Olger Krischan op augustus 01, 2022, 10:40:15 AM
Hallo Tineke,

Liggen de wespen op de grond en worden ze dan aangevallen of liggen ze op de grond agv een aanval?

Sociale wespen kunnen agressief zijn tov soortgenoten uit een ander nest tijdens het foerageren bij een voedselbron. Ook zullen ze deze vreemdelingen niet dulden bij hun eigen nest. Bij de confrontaties, met name de laatste categorie, zullen ze steken. Afhankelijk van de hoeveelheid is het gif dodelijk voor de soortgenoot. Gedode exemplaren kunnen gebruikt worden als voedsel voor larven. Ze zijn niet agressief naar soortgenoten uit het eigen nest.

Het feit er bij de boom veel hoornaars zijn lijkt me al opmerkelijk. De plek lijkt iets te bieden te hebben waar ze op af komen. Mogelijk die boom, hoewel die volgens mij nu niet in bloei staat en ik heb ook geen relaties ermee kunnen vinden.

Je zou eens kunnen kijken waar de wespen op af komen en hoe de wespen op de grond terecht komen, adv een confrontatie of anders. Een mogelijke verklaring kan zijn dat er een voedselbron is en verschillende nesten in de buurt (V. crabro foerageert over grote afstanden) waardoor je in een hotspot zit voor potentiƫle confrontaties.

Mvg,
Olger
Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: tinekeh op augustus 01, 2022, 11:30:07 AM
Dankjewel Olger voor je reactie. Ik dacht ook nog wel aan meerdere nesten in de buurt. Het is opvallend hoeveel hoornaars er zijn. Ik heb dit nog nooit eerder meegemaakt, terwijl ik door de jaren heen nota bene steeds minder insecten zie, wat ik heel deprimerend vind.
Ik vind ze steeds op de grond: vechtend of "aangetast" waardoor ze niet meer vliegen kunnen en nog urenlang rondlopen. Het is natuurlijk goed mogelijk dat de slachtoffers ook in gevecht waren maar dat ik dat gemist heb. Raadsel blijft evenwel waarom het allemaal op de plek onder de Iep gebeurt.
In mijn tuin is het fruit dat ik buiten neerleg om allerlei insecten te lokken (vlinders, schorpioenvliegen, mooie vliegjes etc) de enige voedselbron. Ik kan me wel verplaatsen in jouw suggestie dat het om rivaliserende hoornaars moet gaan. In de tuin en in de natuur woeden er continu oorlogen, zo is het nu eenmaal. Ik hoop wel dat het snel stopt want het is een naar gezicht, al die stuiptrekkende beestjes. Ze zijn zo prachtig!
Vriendelijke groet,
Tineke Heidenis
Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: Olger Krischan op augustus 01, 2022, 12:36:17 PM
Ja, ik zie het bij mijn eigen tuin onder Vespula wespen die met elkaar knokken bij het foerageren op een grote Trompetbloem waar ze nectar op de knoppen likken. Ze liggen dan te rollen op de grond. Tot nu toe heb ik niet direct waargenomen dat er eentje dood achter bleef, wel dat er een achterblijver enigszins versuft op de grond zit maar na enige tijd gaan die weer verder met foerageren. Er liggen wel dode exemplaren onder de plant.

Ik sluit overigens niet uit dat er een andere oorzaak kan zijn. Als duidelijk is wat ze komen doen maakt dat de eventuele oorzaak van het lijden ook duidelijk denk ik.

Ben benieuwd! (en ook een beetje jaloers want bij ons in de tuin zijn Hoornaars zeer zeldzaam en beperkt tot een incidentele doorreiziger : )

mvg,
Olger
Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: tinekeh op augustus 01, 2022, 13:12:16 PM
Dag Olger,
Ik moet op korte termijn een verhaaltje afsteken over "bloem en bij" en zou daar ook wel aandacht bij willen vragen voor de Aziatische Hoornaar.
Helaas beschik niet over een foto, ik heb er nog nooit een gezien. Heb jij - of misschien iemand anders - een duidelijke foto voor mij die ik zou kunnen gebruiken? Ik wil niet iets zomaar van het internet plukken.
Groet, Tineke
Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: John Bouwmans op augustus 01, 2022, 13:19:11 PM
Dag Tineke,

Je mag voor je verhaal over de Aziatische hoornaar mijn foto's wel gebruiken. Ze staan in dit topic: https://forum.waarneming.nl/index.php/topic,472978.msg2417064.html#msg2417064

Misschien kun je uit het topic ook nog relevante info halen. Had het geluk dat ik die beestjes 2 jaar terug in mijn achtertuin had en op korte afstand ook het nest kon vinden.
Succes met de voorbereiding van je verhaal  :duim:
Groet,
John

Link fotoselectie:  https://waarneming.nl/users/20255/photos/?date_after=&date_before=&species=&species_group=&province=&rarity=&search=Vespa+velutina&likes=&advanced=on&location=&sex=&type=&validation_status=&life_stage=&activity=&method=
Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: tinekeh op augustus 01, 2022, 15:48:24 PM
Dag John,
Wat aardig, ik zal er heel graag een gebruiken. Mag ik die dan ook op mijn website zetten met de nodige info: www.natuurfragmenten.nl ?
Fijn om elkaar van dienst te zijn.
Met hartelijke dank, Tineke

Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: John Bouwmans op augustus 01, 2022, 15:50:20 PM
Gebruik op je website is prima.
Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: tinekeh op augustus 02, 2022, 14:47:12 PM
John, nogmaals veel dank voor dat ik gebruik mocht maken van foto's en info op jouw pagina. Wat een verhaal..... nesten zo groot als een skippybal..., brrr. De dames van de tuinclub bij wie ik dit verhaal ga afsteken, zullen wel griezelen. Maar wat indrukwekkend ook. Op mijn website staat het wat summierer maar de boodschap komt wel over.
Vriendelijke groet, Tineke
Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: tinekeh op september 29, 2022, 16:16:12 PM
Beste waarnemers,
Ik meldde deze zomer een flink aantal hoornaars in onze tuin, plus een aantal stervende. Ze zijn er nog steeds, en ze vliegen met vele tussen de takken van de Es - Fraxinus excelsior. Wanneer ik onder de boom door loop hoor ik hun gezoem en zie ze vliegen. Ik heb geprobeerd te achterhalen wat ze toch in die boom zoeken maar ik kan het niet ontdekken. Ik ben er wel 100% zeker van dat er een relatie is tussen boom en hoornaars. En nee, er zit geen nest in de boom. Vanmiddag was ik het tuinpad aan het vegen en vanuit de boom vielen er 3 hoornaars naar beneden waarvan 1 zelfs op mijn hoofd. De andere twee rolden vechtend over de grond en de ene nam de andere mee en vloog ermee weg. 
Wie weet leest er ooit nog eens iemand deze melding die weet hoe de vork aan de steel zit. Voor mij blijft het een groot raadsel, het is nog eerder gebeurd.
Fijne herfst toegewenst en vriendelijke groet,
Tineke
.
Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: wilde op september 29, 2022, 17:53:51 PM
Weet je 100% zeker dat er geen scheur of zoiets in de boom zit? De Europese hoornaar zit graag in boomgaten, maar meestal niet zo hoog. De Aziaat zit meestal tussen takken in de top van een boom. Een geheel ander soort nest dus. Europese hoornaars knagen dikwijls aan bast van bepaalde boomsoorten. Die gaan dan 'bloeden' en dat vocht likken ze op, want dat is licht suikerhoudend. Misschien hebben ze ruzie over het stelen door hoornaars die zelf niet geknaagd hebben, maar mee willen profiteren.
Als je foto's nodig hebt, zet dan eens een bakje met suikerwater in de tuin en laat daar voldoende stukjes appel in drijven, waarop ze kunnen landen zonder te verzuipen. Dan kan je gemakkelijk foto's maken met een smartphone zoals bijgaand, die ik vandaag maakte bij een zoektocht naar een nest van Aziatische hoornaars. Europese hoornaars komen ook graag om suikerwater.
Mijn foto's plaats ik bijna altijd met copyright en dan is geen enkel gebruik toegestaan, maar deze dus als uitzondering niet, want die gebruik ik zelf verder niet. Bijgaande foto mag dus gebruikt worden voor alle doeleinden die je maar wilt.
Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: tinekeh op september 29, 2022, 18:06:14 PM
Dankjewel Albert,
Hier liggen vaak schaaltjes met fruitresten in de tuin dus ik heb heel veel foto's van hoornaars. Of er een scheur ergens in de boom zit, weet ik niet maar ik ga er op letten nu het blad begint te vallen. Dat ze soms aan de takken knagen vanwege de zoete sappen, wist ik niet. Weer wat geleerd!
Vriendelijke groet, Tineke
Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: tinekeh op september 30, 2022, 09:58:34 AM
Goeiemorgen Albert,
Ik was niet duidelijk: ik heb zelf veel foto's van de "gewone" hoornaar maar niet van de Aziatische.
Fijn dat ik die van jou mag gebruiken. Dank daarvoor.
Tineke
Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: tinekeh op oktober 10, 2022, 16:38:24 PM
Raadsel (ten dele) opgelost: Vandaag heb ik ontdekt wat de hoornaars waarover ik hier schreef, in de Es deden. Ze knagen aan de bast van de takken om inderdaad het vocht er uit te zuigen. Het was een komen en gaan op deze plek en ik vroeg me af of de hoornaars inderdaad zo'n grote lengte van de bast hadden afgeknaagd of dat die wond er al zat. Dit laatste lijkt me niet zo aannemelijk omdat de boom niet zo oud is. Maar als de hoornaars zoiets wel doen, kan het een boom grote schade toebrengen. Waarom er zoveel exemplaren onder de boom gestorven zijn is helaas niet duidelijk.
Groet, Tineke
Titel: Re: Vergiftigde hoornaars?
Bericht door: marcel234 op oktober 17, 2022, 20:18:34 PM
Citaat van: tinekeh op oktober 10, 2022, 16:38:24 PMZe knagen aan de bast van de takken om inderdaad het vocht er uit te zuigen.
Dat heb ik ook eerder waargenomen en toen werd ook gezegd dat het de Hoornaars om het vocht te doen was.
https://www.inaturalist.org/observations/131746396