Forum van Waarneming.nl

Soortgroepen => Mossen en korstmossen => Topic gestart door: Guido Berger op januari 28, 2022, 20:57:46 PM

Titel: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: Guido Berger op januari 28, 2022, 20:57:46 PM
DE GOUDEN REGELS
-- VELDFOTO: Een scherpe foto van een half korstmos beeldvullend of een stukje mos.
-- MICROSCOOPFOTO: Beschrijf kort wat op de foto staat.
-- CHEMICALIËN: Gebruik zo weinig mogelijk.

FOTOGRAFIE
- Scherp! De NIA beeldherkenning en Obsidentify hebben scherpe foto's nodig.
- Macro! Een goede macrofunctie is nodig voor (korst)mossen.
- Liever 5 scherpe foto's dan 25 onscherpe: voor jou wazig is ook voor NIA wazig.

+ Smartphone: lastig om scherpe macrofoto's te maken.
+ Compactcamera: (bijv. Olympus TG6), voldoet in de meeste gevallen, klein en handig!
+ Bridgecamera (bijv. Panasonic FZ300 of FZ2000) met Raynox 250 voorzetles: beste macrokwaliteit, statief vaak nodig.
+ Systeemcamera: statief vaak nodig.

MICROSCOPIE
-- Binoculair, voor prepareren: Euromex StereoBlue of vergelijkbaar.
-- Lichtmicroscoop: Euromex BioBlue of iScope trinocular of vergelijkbaar.
-- forumlink (http://forum.waarneming.nl/index.php/topic,489119.0.html)

Microscopische kenmerken
- Sleutel en uitgebreide beschrijving: The Lichens of Great Britain and Ireland (Smith et al., 2009)
- Sleutel en korte beschrijving: Die Flechten Deutschlands (Wirth, Hauck en Schultz, 2013)
- Beschrijving: http://italic.units.it/?procedure=checklist

Microscopie is vooral in het begin lastig en vraagt doorzetten.
- Beschrijf kort de foto's, o.a. de sporengrootte.
- Lukt het niet of begrijp je de foto's niet: plaats op het forum, dan leren we er allemaal van.

CHEMICALIËN
Chemicaliën worden in het veld gebruikt als kleurreactie (spottest) en voor microscopie.
-- C = dikke bleek glorix (blijft 1 maand goed)
-- K = KOH 10%, Kaliloog (blijft 2 jaar goed)
-- P = paraphenyleendiamine (stabiele P-oplossing blijft 1 jaar goed)
-- I = IKI = lugol (blijft 1 jaar goed)

- Chemicaliën zijn giftig en/of kunnen brandwonden veroorzaken!
- Gebruik zo weinig mogelijk! Het korstmos sterft af op de plek die aangestipt wordt.
- Gebruik in het veld een kwastdopje en/of een spateldopje. Een druppelpipet is (te) grof.
- In de veldgids korstmossen (https://knnvuitgeverij.nl/artikel/veldgids-korstmossen.html) staan de kleurreacties.

Aanschaf chemicaliën:
- https://www.myko-service.de/c/mikroskopierbedarf/faerbemittel-reagenzien
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: Leighmus op januari 29, 2022, 18:31:59 PM
Voor prepareermateriaal gebruik ik deze websites:

Vooral https://www.vermandel.com/ (https://www.vermandel.com/) waar ze ook scheermesjes verkopen.
En verder winkels als https://www.microscoop.nl/ (https://www.microscoop.nl/) en www.veldshop.nl (http://www.veldshop.nl), maar microscoop.nl heb ik niet zulke goede ervaringen mee. Hopelijk zegt dat niet veel. Bresser e.d. hebben ook eigen verkoop op hun websites.
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: Datura op januari 31, 2022, 09:05:07 AM
De tip voor aanschaf van herbariumdozen die hier (https://forum.waarneming.nl/index.php/topic,490008.0.html) gegeven wordt mag m.i. ook wel in dit pinned topic (misschien een apart kopje 'herbarium' maken?). Ik ben iig erg blij met deze dozen (ziet er meteen een stuk professioneler uit :)), alhoewel er ook niks mis is met schoenendozen natuurlijk. Zelf heb ik van dik karton nog rechthoekige stukken geknipt van 16,5 cm breed, die kun je mooi klem zetten in de dozen waarmee de enveloppen ook bij half lege dozen recht blijven staan.
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: Matthijs Molenaar op februari 07, 2022, 13:29:25 PM
Super-topic Guido! Voor de mensen die vragen hadden (zoals ik) erg handig!

Ik heb nog een paar aanvullingen:
https://123microscoop.nl/
https://www.merkala.nl/
https://www.conrad.nl/

Vooral de eerste site is handig, de twee andere sites verkopen nog veel meer andere dingen naast microscoop-accessoires.

En ik gebruik een iets lastigere, maar toch een goede 'opstelling' om foto's te maken:
Deze camera (https://www.kamera-express.nl/canon-powershot-sx740-hs-zwart?channable=01a06a696400313232363531363407) (is hier (https://www.marktplaats.nl/v/audio-tv-en-foto/fotocamera-s-digitaal/m1801250909-canon-powershot-sx730-hs) al een stuk goedkoper) Erg handige camera voor in het veld en die 40x zoom kun je dus ook nog voor andere dingen gebruiken!
En een oudje van deze (https://www.knivesandtools.nl/nl/pt/-eden-quality-verrekijker-hd-8x42.htm) (bij knivesandtools.nl is echt een topservice!)

Het is even oefenen (ook voor mij hoor). Eerst maakte ik zulke (https://waarneming.nl/photos/32691203/) foto's, en tegenwoordig lukt het al een stuk beter met bijv. zulke foto's (https://waarneming.nl/photos/45842971/)!

En chemicaliën zijn toch nog wat langer houdbaar als je ze donker bewaart?
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: Guido Berger op februari 07, 2022, 13:55:08 PM
Citaat van: Matthijs Molenaar op februari 07, 2022, 13:29:25 PM
En chemicaliën zijn toch nog wat langer houdbaar als je ze donker bewaart?

Het is een richtlijn.
-- C zou ik toch maandelijks vervangen en kost ook niks. Deze gaat het vaakst fout, vergeten te verversen en in het veld kleurt het niet ... en komt er een foute determinatie.
-- K wordt op den duur troebel, dan weet je dat je nieuwe nodig hebt.
-- Stabiele P, staat in de literatuur een paar maanden voor, maar ervaring leert dat het een jaar of langer goed blijft.
-- IKI lugol, weet ik niet goed maar ik denk dat een jaar een goede richtlijn is.
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: Matthijs Molenaar op februari 07, 2022, 14:18:57 PM
 :duim:. Weer wat geleerd  ;D
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: peter van santbrink op februari 10, 2022, 13:53:25 PM
gisteren op pad geweest met flesje C (onverdund bleekmiddel) en K (10 % KOH, vers gemaakt op mijn werk) maar geen succes met kleuring... C getest op een Punctelia, eerst op aanwezige soredien (aangebracht met dopkwastje) maar geen verkleuring; vervolgens met scherpe pincet wat geschraapt op thallus, zie wat wittigs tevoorschijn komen (lijkt erg droog, brokkelt)), hier ook met dopkwastje wat bleek aangebracht maar helaas ook geen verkleuring..

Bleek is afkomstig uit een fles (Glorix), onverdund; fles was wel vrij oud dus kan zijn dat % actieve natriumhypochloriet niet meer klopt

Vond kwastje zelf niet handig, bij aanbrengen bleven er korstmos restjes aan kwastje plakken en je kan niet echt zien hoeveel je van de oplossing aanbrengt; je moet dus niet teveel aanbrengen maar kan je ook te weinig aanbrengen ?

K-oplossing 1x getest op lichtvlekje/ammoniakschotel achtige soort (direct met kwastje) maar geen verkleuring.

heb een aantal (praktische) vragen:

- is dat merg inderdaad dat witte spul wat zichtbaar wordt na beschadigen bovenkant thallus ?
- is er een bepaalde locatie op het thallus wat de beste kleuring geeft (lob, midden) ?
- ik merk dat die bladvormige korstmossen erg bros zijn als ze droog zijn, is het handig om het korstmos eerst te bevochtigen, even laten weken, korst afdeppen met wat papier
  en dan merg vrijmaken of heeft dit geen zin ?
- ik vind zo'n dopkwastje zelf niet zo prettig werken bij bladvormige korstmossen, iemand een tip of is het een kwestie van oefenen ?
- Ik zie ook K oplossingen van 30 %, zou dit beter (sneller) werken ?

ik ga in ieder geval nieuwe bleek kopen en zie dat een goede controle voor een K-test Boschildmos (K+ geel) en Groen bosschildmos (K+ rood) is, beide algemeen  :duim:

nog een tip voor een verrekijker waarmee je heel dichtbij kan kijken, de pentax Papilio II (https://www.kamera-express.nl/pentax-papilio-ii-8-5x21?channable=003655696400313232303538353338&gclid=EAIaIQobChMI4M2WxpX19QIVjuJ3Ch2rwAvTEAYYASABEgLzHfD_BwE) , ideaal om boomstammen te scannen en verder ook prima voor insecten en zelfs vogels ! enig minpuntje is dat ie niet echt brildrager vriendelijk is (draag zelf een bril, gaat wel oke maar niet ideaal)     



Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: lukasverboom op februari 10, 2022, 14:15:48 PM
Citaat van: peter van santbrink op februari 10, 2022, 13:53:25 PM
- is dat merg inderdaad dat witte spul wat zichtbaar wordt na beschadigen bovenkant thallus ?
Ja!

Citaat van: peter van santbrink op februari 10, 2022, 13:53:25 PM
- is er een bepaalde locatie op het thallus wat de beste kleuring geeft (lob, midden) ?
Dat zou niet uit moeten maken, zolang het niet een heel oud stuk is.

Citaat van: peter van santbrink op februari 10, 2022, 13:53:25 PM
- ik merk dat die bladvormige korstmossen erg bros zijn als ze droog zijn, is het handig om het korstmos eerst te bevochtigen, even laten weken, korst afdeppen met wat papier
  en dan merg vrijmaken of heeft dit geen zin ?
Ik vind het juist andersom: als het korstmos nat is neem ik een stukje mee zodat ik het droog kan testen, dan zie ik het makkelijker.

Citaat van: peter van santbrink op februari 10, 2022, 13:53:25 PM
- ik vind zo'n dopkwastje zelf niet zo prettig werken bij bladvormige korstmossen, iemand een tip of is het een kwestie van oefenen ?
Ik heb een druppelflesje, maar een kwastje is handiger als het korstmos verticaal op een boom/steen zit.


Citaat van: peter van santbrink op februari 10, 2022, 13:53:25 PM
- Ik zie ook K oplossingen van 30 %, zou dit beter (sneller) werken ?
K is best venijnig spul, ik zou 10% gebruiken. 10x verdund zie ik ongeveer dezelfde verkleuring, dus dat zou geen probleem moeten zijn.

Nog een paar dingen:
Er is een Punctelia die C- is (P. reddenda), heb je een foto? Anders inderdaad proberen met andere bleek. Ik heb zelf twee flessen van verschillende merken, de ene ouder dan de andere, en alleen met de nieuwere krijg ik reacties met C. Zo'n fles kost gelukkig bijna niks.

K kun je goed testen op Xanthoria, die kleurt mooi rood en is nergens mee te verwarren.

Dat verrekijkertje heb ik ook en werkt inderdaad goed om iets hoger in de boom te kijken :)
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: peter van santbrink op februari 10, 2022, 15:43:49 PM
bedankt voor de input Lukas, daar kunnen we wat mee  :duim:

heb zelf hier (https://www.heliosholland.com/flesje-pipetflesje-druppelflesje-5ml?gclid=EAIaIQobChMIn_24-az19QIVzeF3Ch3abQ-vEAQYASABEgJv4fD_BwE) een aantal 5 ml bruine flesjes met dopkwastjes gekocht.

zoek nu nog een handige manier (speciale etui of zo) om de flesjes en andere hulpmiddelen zoals mesje en pincet mee in het veld te nemen  :blink:
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: Pluijm op februari 10, 2022, 16:06:55 PM
Ik heb een keer de goedkoopste fles, dunne chloor gekocht bij de supermarkt en die leek van het begin af aan onbruikbaar, geen C-reacties op korstmossen. De fles rook zelfs niet!
Daarna toch maar nieuwe fles, 'dikke' chloor gekocht. Al jaren geen problemen mee.

Mijn meest nauwkeurige toediening: aanstippen met capillair pincetpuntje vloeistof!
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: M.Vullings op februari 10, 2022, 16:29:35 PM
Misschien heel simpel, maar tot nu heb ik een houten tandenstoker gebruikt en in de chloor gedoopt, er blijft geen druppel aanhangen, maar wel genoeg om te testen.
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: lukasverboom op februari 10, 2022, 17:04:51 PM
Citaat van: M.Vullings op februari 10, 2022, 16:29:35 PM
Misschien heel simpel, maar tot nu heb ik een houten tandenstoker gebruikt en in de chloor gedoopt, er blijft geen druppel aanhangen, maar wel genoeg om te testen.
Dat heb ik ook een tijdje gedaan, maar ik vind het dan lastig te zien of ik wel gestipt heb, dus voor een negatieve reactie is het lastig.
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: peter van santbrink op februari 10, 2022, 20:18:22 PM
vanmiddag even snel wat testjes gedaan en op zich redelijk succesvol: Groot dooiermos gaf mooie kleuring met K+ ; daarna C test gedaan op een Punctelia en gaf een een klein beetje rode kleuring maar niet echt opvallend; ook nog ander exemplaren getest maar rode kleur was niet echt te zien; ook nog enkele Flavoparmelia getest en ook hier mixed results; 2x K+ geel maar ook hier bij 2 exemplaren geen verkleuring kunnen zien..

merk wel dat het soms lastig is om merg vrij te krijgen, schraap nu voorzichtig met een scherpe punt van een pincet over bv een lob maar omdat zo'n lob zo dun en fragiel is laat deze soms los of "verbrokkelt"; zal een kwestie van oefenen zijn

@Arno: wat bedoel je precies met een capillair pincetpuntje ? kun je deze ergens kopen ? ben redelijk bekend met capillairen (werk op een lab  ;D), wij hebben ze van glas (lijkt me hier niet handig); hoe werkt dat precies bij het aantippen, loopt de vloeistof er makkelijk uit (zoals je bv ziet wanneer je een capillair uiteinde op een tissue drukt) of moet je het forceren ?
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: lukasverboom op februari 10, 2022, 20:24:56 PM
Als ik een reactie op merg wil doen onder de binoc snijd ik met een scalpel een stukje schors weg:
https://observation.org/photos/44565070/
Bij schildmossen is het inderdaad soms wat lastiger.
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: Pluijm op februari 10, 2022, 23:01:09 PM
Hoi Peter, heel simpel, wel onder binoculair.
Ik krab met pincetpunt wat schors weg, doop een samengeknepen pincet in de testvloeistof (K,C of P) en stip met punt van pincet de plek aan. De kleine hoeveelheid vloeistof, capillair gevangen in de punt, vloeit dan uit, precies op juiste plek.
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: peter van santbrink op februari 10, 2022, 23:30:43 PM
Citaat van: Pluijm op februari 10, 2022, 23:01:09 PM
Hoi Peter, heel simpel, wel onder binoculair.
Ik krab met pincetpunt wat schors weg, doop een samengeknepen pincet in de testvloeistof (K,C of P) en stip met punt van pincet de plek aan. De kleine hoeveelheid vloeistof, capillair gevangen in de punt, vloeit dan uit, precies op juiste plek.

duidelijk, dus niet in het veld  :blink: las ook al dat de verkleuring vaak snel kan verdwijnen en inderdaad niet altijd duidelijk is, dan is thuis onder de binoculair ideaal
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: Leighmus op februari 13, 2022, 22:44:52 PM
Hier (https://www.britishbryologicalsociety.org.uk/learning/tips-and-techniques/) staan een aantal trucjes voor het prepareren (van mossen) die wel handig zijn.
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: Matthijs Molenaar op april 14, 2022, 12:31:17 PM
Als je een vruchtlichaam van een korstmos (meestal een apo) op een druppeltje water (die op het objectglaasje ligt) legt en het dan met een dekglaasje goed aanduwt, krijg je meestal sporen er uit. Vaak zijn de kenmerken: Grootte van de sporen, vorm van de sporen of/en aantal sporen per ascus (soort zakjes waar de sporen dan inzitten).

Succes!
Titel: Re: Fotografie, microscopie en chemicaliën
Bericht door: Arne van Wingerden op oktober 24, 2022, 16:12:16 PM
Misschien nog een nuttige aanvulling op het gebied van fotografie: (korst)mossen fotografeer ik door een loepje voor mijn telefooncamera te houden. Inzoomen tot de zwarte rand niet meer te zien is en thuis nog even nabewerken. Resultaten zijn meestal goed te beoordelen.
Dit verschilt wel per telefoon.

Voorbeelden:
https://waarneming.nl/users/113230/photos/?species_group=12&advanced=on&page=1