Observation international

Soortgroepen => Wat is dit voor vogel? / Determinatie => Vogels => verschil Matkop en Glanskop => Topic gestart door: Bart van Hoogstraten op maart 15, 2021, 07:59:00 am

Titel: Glanskop?
Bericht door: Bart van Hoogstraten op maart 15, 2021, 07:59:00 am
Hij maakte helaas geen geluid en ik kreeg hem niet goed in beeld, heb geen wit stipje op de bovensnavel kunnen zien (Maar ik begrijp dat dat ook niet hoeft voor een Glanskop). De machine maakt er voor 95% een Glanskop van maar toch ik kan zelf geen Matkop uitsluiten. Iemand die dat wel kan?
Het gaat om deze waarneming: https://waarneming.nl/observation/208400173/ (https://waarneming.nl/observation/208400173/).
1 Glanskop - Poecile palustris
datum: 2021-03-07
locatie: Groesbeek - Bruuk (GE)

foto's:
(https://waarneming.nl/media/photo/033/704/33704503.jpg)
(https://waarneming.nl/media/photo/033/704/33704504.jpg)
Titel: Re: Glanskop?
Bericht door: frankneijts op maart 15, 2021, 12:41:05 pm
Maar weinig Glanskoppen missen dat snavelvlekje Bart: in 95% vd gevallen is het bruikbaar als kenmerk. Helaas is het op jouw foto’s niet te beoordelen, evenmin als de 2-kleurige wang (met 65% wat minder betrouwbaar). Wel goed te zien is dat de armpennen effen zijn, geen lichte randen hebben en dus de vleugel geen licht wingpanel heeft. Andersom, vleugel met wingpanel, is onbetrouwbaar omdat beide soorten zoiets kunnen laten zien. Matkop echter het duidelijkst en eigenlijk altijd terwijl Glanskop t alleen in vers kleed last zien, soms benadrukt door sterk zonlicht. Maar als het panel onmiskenbaar ontbreekt zoals hier, is het een sterk argument pro Glanskop..
Titel: Re: Glanskop?
Bericht door: Bart van Hoogstraten op maart 15, 2021, 16:03:42 pm
Oké, dank voor je uitleg. Ik zet hem weg als Glanskop.  :duim:
Titel: Re: Glanskop?
Bericht door: Cygnus op maart 15, 2021, 18:53:14 pm
Gelukkig is de staart goed genoeg gefotografeerd om op basis daarvan tot een determinatie te komen. In het boek Handkenmerken van het Vogeltrekstation staat vermeld dat bij een Glanskop het verschil tussen de toppen van de kortste en de langste staartpen minder is dan 4 mm en bij de Matkop meer dan 5 mm. Ik heb dit kenmerk in de hand al vele malen gecontroleerd en het is een betrouwbaar kenmerk. In de praktijk is het verschil bij Glanskop meestal ongeveer 2 mm en bij de Matkop circa 6 mm. Op jouw foto is een zeer klein verschil te zien tussen de toppen van de langste en de kortste staartpen, naar mijn inschatting circa 2 mm. Op grond daarvan kom ik tot de conclusie dat de vogel op jouw foto een Glanskop is. 
Titel: Re: Glanskop?
Bericht door: frankneijts op maart 16, 2021, 09:31:43 am
Gelukkig is de staart goed genoeg gefotografeerd om op basis daarvan tot een determinatie te komen. In het boek Handkenmerken van het Vogeltrekstation staat vermeld dat bij een Glanskop het verschil tussen de toppen van de kortste en de langste staartpen minder is dan 4 mm en bij de Matkop meer dan 5 mm. Ik heb dit kenmerk in de hand al vele malen gecontroleerd en het is een betrouwbaar kenmerk. In de praktijk is het verschil bij Glanskop meestal ongeveer 2 mm en bij de Matkop circa 6 mm. Op jouw foto is een zeer klein verschil te zien tussen de toppen van de langste en de kortste staartpen, naar mijn inschatting circa 2 mm. Op grond daarvan kom ik tot de conclusie dat de vogel op jouw foto een Glanskop is.

Goed om eens de aandacht te vestigen op dit gewoonlijk over het hoofd geziene kenmerk Trinus!
Titel: Re: Glanskop?
Bericht door: Oenanthe op maart 16, 2021, 10:30:45 am
Ik zeg niets over het al of niet juist zijn van het door Trinus genoemde kenmerk maar ik wijs er wel op dat het afkomstig is uit een werkje dat door de ringcentrale als achterhaald wordt beschouwd. Wie alleen dit boekje gebruikt bij geslacht- en leeftijdbepaling zakt daarom voor zijn certificering. In moderne literatuur is er niets over dit kenmerk te vinden.
Titel: Re: Glanskop?
Bericht door: frankneijts op maart 16, 2021, 12:16:49 pm
Dat laatste is niet helemaal waar Maarten: dit artikel https://britishbirds.co.uk/wp-content/uploads/2014/07/Willow-Marsh-Tits.pdf uit 2009 dat verscheen in het toonaangevende tijdschrift British Birds, kun je wel beschouwen als een standaard als het gaat om de ID van de 2 ‘zwartkopmezen’.. Daarin wordt het staartkenmerk dat Trinus hierboven noemt, uitgebreid behandeld! Maar voor het overige vind je ruime ondersteuning in dit artikel:
In een beoordelingstabel op de 11e pagina wordt dit staartkenmerken als ‘medium reliable’ beoordeeld vanwege een ‘significant overlap’. Tevens geven de auteurs aan dat het eigenlijk alleen bruikbaar is in de hand (dus voor ringers) omdat het vanwege de overlap en het geringe diagnostische verschil niet bruikbaar is in het veld. Ik zou daar nog aan toe willen voegen dat de positie van de staart en eventuele rui/beschadiging ook nog een rol kan spelen. Verder noemt het artikel het snavelvlekje en de wangtekening naast de geluiden de beste kenmerken (‘high reliability’) en kopvorm, wingpanel, vorm vd kinvlek, al of niet glanzende kop de minst betrouwbare..
Titel: Re: Glanskop?
Bericht door: Oenanthe op maart 16, 2021, 12:42:05 pm
Mooi zo. Ik zal het doorgeven aan de ringcentrale Frank. Alleen jammer dat in Meijendel, waar ik ring, de matkop al jaren geleden is verdwenen en de glanskop de laatste jaren ook al behoorlijk achteruit gaat.