Waarneming.nl

Diversen => Verrekijkers en telescopen => Topic gestart door: Rudy op juni 01, 2020, 18:00:09 pm

Titel: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 01, 2020, 18:00:09 pm
Mijn eerste post hier op dit forum. Sinds een paar jaar hou ik me bezig met waarnemen in de natuur, moet er meteen bijzeggen dat ik nog steeds een beginnende amateur ben. Met een vogelgidsje en een verrekijker de natuur in, het valt nog niet mee om soorten correct te herkennen, maar ik heb er plezier in. Daarnaast aan het experimenteren met het opnemen van vogelgeluiden.

Mijn vraag gaat over het kopen van een telescoop. Adviezen, tips en ervaringen zijn welkom. Ik gebruik een 8x32 verrekijker, uit de Vanguard Endeauvor ED serie, en daar best tevreden over. Maar ik merk dat je soms wat verder wil kijken, daarom de behoefte aan een telescoop. Ik hou me ook bezig met astronomie en ik weet dat aan goede optiek vaak ook een prijskaartje hangt. Aan de andere kant kun je voor astronomie soms al aardige resultaten behalen met kijkers die minder duur zijn. Voor deze telescoop om mee te nemen in de natuur wil ik (op dit moment) ook geen groot bedrag uitgeven, dus ik hoop dat er iets te verkrijgen is dat "goed genoeg" is voor mijn doel.

Om een voorbeeld te noemen, de kennelijk veelgeprezen Nikon ED 50 lijkt me wel wat, maar dat is boven budget. Als alternatief kwam ik tegen:

* Kowa TSN-501

Zijn er mensen die deze kijker ook gebruiken en hoe bevalt het? Ik besef dat het een achromaat is. Mooi lichtgewicht, wel een wat krappe eye relief. De bril moet af  als je  wat langer wil kijken en het hele beeldveld wil overzien, neem ik aan. Ik vraag me ook af, zou tenminste voor de lagere vergrotingen een monopod voldoende zijn, zodat je niet altijd een zwaarder statief nodig hebt? Een alternatief voor de Kowa zou de Celestron Hummingbird kunnen zijn, maar valt eigenlijk ook buiten het budget. Een andere kijker, met bijna 1,4kg wel een stuk zwaarder dan de Kowa, maar met meer opening:

* Celestron Trailseeker 65

Ook een achromaat, dat wel. Maar een voordeel is dat je standaard 1.25" oculairen kunt gebruiken, mijn ervaring met telescopen voor astronomie is dat het gekozen oculair een groot verschil kan maken in de beeldkwaliteit. Ik hoop dat hier mensen zijn die ervaring hebben met deze kijker. Het is natuurlijk ijdele hoop om helemaal geen chromatische aberratie te verwachten, maar wellicht valt het mee. Omdat ik wel ervaring heb met kijkers voor astronomie dacht ik ook nog aan deze:

* Maksutov 90mm

Geen chromatische aberratie, het contrast zal altijd wat minder zijn dan in het geval van een ED-kijker, maar de prijs is dan ook heel wat lager. Met een kleine ingreep aan de telescoop is het contrast vaak ook nog wat te verbeteren. Het gewicht is nauwelijks meer dan de Trailseeker. Een nadeel is dat zulke kijkers niet zo "gehard" zijn en ook niet waterdicht, in vergelijking met de kijkers die primair zijn ontworpen voor natuurobservatie. In mijn geval zou dat niet zo heel erg zijn, ben een "mooi weer"-waarnemer en zolang de optische onderdelen niet zijn beschadigd door mishandeling kun je zelf e.e.a. herstellen. Bij normaal gebruik zijn deze kijkers behoorlijk collimatievast, zelf opnieuw collimeren is niet heel moeilijk als de telescoop per ongeluk 'ns een schok heeft moeten doorstaan.

Een ander nadeel is wel dat je vastzit aan wat hogere vergrotingen. Met een 32mm Plössl-oculair (grootste beeldveld voor 1.25" oculairen) zit je bij de gangbare 90mm kijkers op 39x. Een voordeel is dat het heel vriendelijk is voor oculairen, simpele ontwerpen die niet duur zijn werken al heel goed. Mijn ervaring met dit type telescoop is dat de beelden scherp en aangenaam zijn om naar te kijken, en dat voor relatief weinig geld. Een Maksutov lijkt me een aardige oplossing die niet veel kost, mits de omstandigheden waaronder je de kijker gebruikt zich ervoor lenen. Ik vraag me af, zijn er hier waarnemers die ook een Maksutov inzetten als alternatief voor de gebruikelijke kijkers?

Ik heb trouwens hier een First Horizon 8115 staan, wel 'ns gebruikt voor een kijker die met toebehoren een gewicht had van ca. 3kg. Dat ging redelijk goed. Ik hoop eigenlijk dat je in de praktijk voor natuurobservatie een statief kan gebruiken dat iets lichter is, als de gebruikte telescoop ongeveer anderhalve kilo weegt, zoals in het geval van de Trailseeker of Maksutov. Geen probleem om de First Horizon in de tuin te zetten om de maan te bekijken, maar het is wat zwaar om in het veld mee te nemen, denk ik. Wat lichter zou beter zijn, budgetvriendelijke tips zijn ook hiervoor welkom.


Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Jaap van Steensel op juni 02, 2020, 10:50:03 am
Tja, over de aanschaf van een eerste scope voor natuurobservatie is op dit forum al veel geschreven. Je geeft zelf aan dat je budget beperkt is, dat is uiteraard persoonlijk en daarom ook te begrijpen, maar dat maakt het ook wel lastig om een goede keuze te maken. Goede optiek voor natuurwaarneming kost gewoon geld en als het budget beperkt is zal je ergens (flinke) concessies moeten doen. Je geeft aan ervaring te hebben met astronomie optiek, maar die hele categorie zou ik voor natuurwaarneming buiten beschouwing laten. Dat is het bekende appels en peren vergelijken. Je komt dergelijke kijkers ook niet voor niets niet tegen in het veld. Je geeft aan plezier te hebben in het observeren en herkennen van vogels, dat is het belangrijkste. Een goede scope gaat je nog meer plezier brengen, maar een slechte scope zou zomaar je plezier ernstig kunnen bederven. Als ik kijk naar de prijsklasse waarin de aangegeven opties vallen, dan verwacht ik dat de keuze nog niet mee zal gaan vallen. De Nikon ED50 zit boven budget, de Kowa TSN-501 is qua formaat vergelijkbaar, maar optisch minder. Met een vergroting van 20-40x op een 50mm objectief betekent dat dat je relatief weinig licht binnenkrijgt en op bewolkte dagen nauwelijks de maximale vergroting kan gebruiken. Dan lijkt een 60 of 65mm scope meer voor de hand te liggen. De Celestron die je noemt ken ik niet, maar qua merk en specificatie valt het een beetje in het C segment waarin ik wel diverse kijkers getest heb. Dat zijn scopes die onder meerdere merknamen op de markt zijn, met redelijk beeld op de minimale vergroting, maar met snel teruglopende beeldkwaliteit qua scherpte en contrast bij verder inzoomen. Je komt ze zeer regelmatig als occasion tegen op Marktplaats, dat is niet voor niets. Mocht je niet veel willen uitgeven dan kan je prima een amper gebruikt exemplaar op de kop tikken. Dan houd je zelfs nog wat geld over.
Maar voor een budget van pakweg 300 euro (aanname o.b.v. je opties) zou je met een beetje geluk en geduld ook een tweedehands uit een iets hoger segment kunnen vinden. Of een wat ouder model, dat prima nog een tijdje mee kan. Zoek bijv. eens op een Vixen D60 scope. Model jaren '90, maar zeer degelijk en best goede prestaties. Er staat er nu eentje op MP.
Het belang van een goed statief hoef ik volgens mij niet uit te leggen. Voor compacte kijkertjes als de TSN501 of ED50 zou een monopod misschien nog gaan, maar aan te bevelen is het niet. Voor de zwaardere scopes, of bij verder inzoomen volstaat een monopod niet, dan heb je echt een driepoot nodig en vergeet niet dat een slecht statief de prestaties van de beste telescoop onderuit kan halen.

De beste tip, zeker voor de langer termijn, is denk ik om of je budget te verhogen of toch nog wat langer door te sparen en t.z.t. iets meer geld uitgeven. Een goede scope koop je voor jaren, dus een beperkte extra investering is over een langer periode beschouwd het overwegen waard als je bedenkt dat je er ook lang plezier van kan hebben.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 02, 2020, 18:59:24 pm
Bedankt voor het antwoord. Ja, het budget wat ik in gedachten heb is inderdaad ongeveer 300 euro. Mede door andere hobby's die ook wat budget vergen zit een substantiële verhoging van het te besteden bedrag er voorlopig niet in. Het advies om door te sparen en later iets aan te schaffen dat beter is, en waar je op de langere termijn meer aan hebt, dat begrijp ik. Maar deze filosofie volg ik niet altijd, ook niet met de kijkers die ik in de loop van de tijd heb gebruikt voor astronomie. Als je maar weet wat de beperkingen zijn van een kijker in een bepaalde prijsklasse, je kunt het in die tak van sport prima gebruiken en het helpt je toch verder met het beoefenen van de hobby. Na verloop van tijd, als er bijvoorbeeld wat meer financiële ruimte is, dan verkoop ik zo'n kijker weer en schaf iets anders aan. Het helpt daarbij dat deze spullen tamelijk waardevast zijn, zelfs na enkele jaren gebruik hoef je er nog niet veel op te laten vallen. En voor het geld dat je erop laat vallen heb je het ook kunnen gebruiken.

In dit geval begrijp ik ook dat concessies onvermijdelijk zijn. Ik probeer iets te vinden dat, met het budget in aanmerking genomen, het best aardig doet. Meer hoeft voorlopig ook niet. Het zal natuurlijk niet heel goed zijn in vergelijking met duurdere instrumenten, maar ik hoop dat het evenmin echt slecht te noemen is. Iets dat redelijk van kwaliteit is en waar ik een tijdje mee vooruit kan. Wellicht heb ik over een paar jaar meer budget voor iets dat beter is.

Ik denk dat ik afzie van de kleinste kijkers, een scope van 60-65mm lijkt me nu ook beter. Hoop wel dat een dergelijke kijker goed bruikbaar is op een statief dat lichter is dan de First Horizon. Die kan ik om te beginnen wel een tijdje gebruiken, maar deze is wat aan de zware kant om veel mee te lopen.

Het aanbod van kijkers is op MP de laatste tijd niet zo groot, maar ik hou het in de gaten. Zal ook 'ns kijken naar de Vixen.

Een Maksutov is niet helemaal een vreemde eend in de bijt voor natuurobservatie. Helaas zijn sommige van deze kijkers die voor dit doel verkocht worden niet de beste in z'n soort. Een bekende is de Celestron C70, goed idee, uitvoering een stuk slechter. Het is met dit merk altijd afwachten, ze hebben hele goede producten, maar soms ook slechte. In het geval van de C70 zit in de lichtweg een venster gemaakt van plastic. Dat wil je duidelijk niet. De wat grotere 90mm van andere merken die gangbaar is, prima optiek, maar helaas niet heel "rugged" en weerbestendig. Toch blijft het idee spelen, het is wel heel budgetvriendelijk.  ;D
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Jurgen Rotteveel op juni 02, 2020, 21:49:59 pm
De winkel Foto Rooijmans heeft een aantal telescopen in de verkoop staan binnen jouw budget https://www.marktplaats.nl/u/rooijmans-foto/3289759/ (https://www.marktplaats.nl/u/rooijmans-foto/3289759/) .

Ik heb zelf geen ervaring met deze telescopen en zou zelf eerder gaan voor een 2e hands Swarovski, Zeiss of Leica die je soms rond 500-600 € kunt krijgen.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Wilfred op juni 02, 2020, 22:36:23 pm
Je hebt een verrekijker van Vanguard waar je tevreden over bent zo las ik.
Van datzelfde merk heb je voor een budget van rond de 300 euro een (niet ED) telescoop namelijk de Vanguard Endeavor XF 15-45 60.
En voor 100 euro meer heb je zelfs een HD versie van de Endeavor 60.
Lijkt me prima spul om mee te starten en dan kun je over enkele jaren altijd nog upgraden naar exemplaar van een van de topmerken mocht die behoefte groeien.

Vanguard is niet heel bekend in vogelaarsland maar ze hebben een serieus ogend en uitgebreid programma van kijkers en spottingscopes.
Op de een of andere wijze maakt het merk een goede indruk op mij maar dat kun jij zelf beter beooordelen.

Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 02, 2020, 22:40:12 pm
@Jurgen Rotteveel: Bedankt voor de tip, ik ga kijken.  En sowieso 'ns zien wat tweedehands verkrijgbaar is, het hoeft niet nieuw te zijn. Kan het budget een beetje verhogen, maar niet veel.  Een gebruikte Swarovski, Leica of Leica voor 500 zit er niet in, helaas.

Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 02, 2020, 22:47:07 pm

En voor 100 euro meer heb je zelfs een HD versie van de Endeavor 60.


Bedankt, dat is een goede tip! Ik kom nu inderdaad een leuke 65mm tegen Vanguard, een HD-versie. Die had ik nog niet gezien. Iets meer dan ik waar ik aan dacht om te besteden, maar dat is te overbruggen.  :)
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Wilfred op juni 02, 2020, 22:57:05 pm

En voor 100 euro meer heb je zelfs een HD versie van de Endeavor 60.


Bedankt, dat is een goede tip! Ik kom nu inderdaad een leuke 65mm tegen Vanguard, een HD-versie. Die had ik nog niet gezien. Iets meer dan ik waar ik aan dacht om te besteden, maar dat is te overbruggen.  :)

O ja die HD versie is een 65mm ipv 60mm.
En inderdaad, die 100 euro extra is te overzien en is de meerwaarde van de extra 5mm en de HD versie zeker waard.
Mocht je tot aanschaf overgaan geef dan nog eens een verslagje (altijd nuttig voor toekomstige geinteresseerden).
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 02, 2020, 23:12:36 pm
O ja die HD versie is een 65mm ipv 60mm.
En inderdaad, die 100 euro extra is te overzien en is de meerwaarde van de extra 5mm en de HD versie zeker waard.
Mocht je tot aanschaf overgaan geef dan nog eens een verslagje (altijd nuttig voor toekomstige geinteresseerden).

Ja, dat zal ik doen, als de keuze op deze valt. Heb het toch al eerder gezien besef ik nu, maar toen voor prijzen die hoger waren dan op dit moment. Hetzelfde met de Vanguard verrekijker, die heb ik ook kunnen kopen voor een prijs die een stuk lager was dan het was voor lange tijd.

 Ik ga op zoek wat ik kan vinden over deze scope. :)
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Jaap van Steensel op juni 03, 2020, 07:34:01 am
Een goede tip, die Vanguard! Vogelbescherming heeft die ook een tijd in hun asssortiment gehad als instapper. Bouwkwaliteit is best goed, voelt stevig en robuust aan. Ook de niet HD versie. Maar zoals gezegd voor 100 euro zou ik ook zeker die 5mm en HD willen. Mocht dat toch onoverkomelijk zijn dan heb je aan de 60mm variant ook een heel aardige scope voor je budget en voor het doel dat je beoogt. Succes met je definitieve keuze en we horen graag wat het geworden is.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 03, 2020, 16:08:38 pm
Wat reviews gelezen over de Vanguard, het is redelijk positief. Wat vaker voorkomt met instrumenten in de lagere prijsklassen, er zijn kennelijk exemplarische verschillen. Kans dat je een exemplaar krijgt dat een beetje het "lelijke eendje" is, in vergelijking met andere. Het nuttige vergrotingsbereik is blijkbaar beperkt tot ca. 35x, volgens sommigen is het beeld bij 30x al merkbaar slechter.

Aan de ene kant ga je in de praktijk niet veel verder dan dat vergroten, neem ik aan, het is een "maar" een 65mm kijker. Aan de andere kant, het is het geheel van de optische trein dat bepalend is voor de beeldkwaliteit. Dat is voor mij in dit geval wat frustrerend. Aan de lens van de fabrikant kun je niks veranderen, maar aan het oculair wel. In principe. Helaas lijkt de fabrikant in dit geval niet mee te werken. Het zoomoculair is uitneembaar, maar je kunt blijkbaar geen oculairen met een vaste brandpuntsafstand gebruiken. Dan had het wat mij betreft nog niet eens standaard 1.25" oculairen hoeven te zijn, hoewel dat wel mooi zou zijn. Als de fabrikant een eigen systeem had en voor een redelijke prijs een goed oculair verkoopt voor een vaste vergroting dat optisch beter is, dan had ik daar vast belangstelling voor. Ook al was het op een later moment.

Grote kans dat de mindere prestaties op iets hogere vergrotingen niet zozeer komt door het objectief, maar vooral door dat zoomoculair. Het is niet zo gemakkelijk om een zoomoculair te maken dat goed is, die dat wel zijn kosten ook behoorlijk wat. Voor de prijs van deze kijker zal dat bijgeleverde zoomoculair echt niet van hoge kwaliteit zijn, heel jammer dat je kennelijk geen andere oculairen kunt gebruiken. De optische prestaties zouden hoogstwaarschijnlijk een stuk beter zijn. Ter vergelijking, ik heb vroeger 'ns een 70mm f/6 ED-kijker gehad voor astronomie, die gaf geen krimp bij een vergroting van ca. 100x. Maar dat was wel met een goed oculair (Vixen NLV). Dus het is wat frustrerend om te zien dat een fabrikant niet de moeite neemt om in elk geval de mogelijkheid te bieden in de vorm van een extra aankoop, om uit de optiek te halen wat er hoogstwaarschijnlijk wel inzit.  :( 

Of heb ik die mogelijkheid over het hoofd gezien?
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Wilfred op juni 03, 2020, 19:12:17 pm
Eigenlijk zit er niks anders op dan er eens eentje uitproberen.
Met jouw (wellicht terecht) lage verwachtingen van een telescoop uit deze prijsklasse zou het ook zomaar heel erg mee kunnen vallen.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 03, 2020, 21:12:21 pm
Eigenlijk zit er niks anders op dan er eens eentje uitproberen.
Met jouw (wellicht terecht) lage verwachtingen van een telescoop uit deze prijsklasse zou het ook zomaar heel erg mee kunnen vallen.

Ja, daar heb je een punt. De beeldkwaliteit is kennelijk op iets lagere vergroting best redelijk, en het zou "goed genoeg" kunnen zijn. Maar aan de andere kant, het zou blijven knagen dat het waarschijnlijk nog beter kan en blijven frustreren dat dit in de praktijk niet te realiseren is. Het is voor mij dan ook een wat rare gewaarwording, omdat je voor de kijkers die je gebruikt voor astronomie altijd zelf kunt kiezen welk oculair je wil gebruiken. En de ervaring leert dat een ander oculair soms een wereld van verschil maakt.

Ik begrijp het ook niet helemaal van de fabrikant. Het gaat hier om een kijker in de buurt van f/6, neem ik aan. Het is niet zo heel moeilijk om een ontwerp te vinden van een oculair met een schijnbare beeldhoek van, zeg, 50 - 60 graden die het goed doet in zo'n kijker. Retailprijs voor dit soort oculairen in 1.25" uitvoering ligt rond 100 euro. Als je een eigen systeem kiest kun je de verkoopprijs nog wat verhogen, binnen het redelijke, en heb je iets extra's te verkopen met een marge. De fabrikant en de handel kan wat meer verdienen, de eindgebruiker krijgt een goed oculair in handen die de kijker echt tot z'n recht laat komen. Iedereen blij.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Jaap van Steensel op juni 04, 2020, 16:14:06 pm
Ja, daar heb je een punt. De beeldkwaliteit is kennelijk op iets lagere vergroting best redelijk, en het zou "goed genoeg" kunnen zijn. Maar aan de andere kant, het zou blijven knagen dat het waarschijnlijk nog beter kan en blijven frustreren dat dit in de praktijk niet te realiseren is. Het is voor mij dan ook een wat rare gewaarwording, omdat je voor de kijkers die je gebruikt voor astronomie altijd zelf kunt kiezen welk oculair je wil gebruiken. En de ervaring leert dat een ander oculair soms een wereld van verschil maakt.
Dit is dus ook één van de concessies die je doet. Bij de duurdere scopes kan je meestal wel losse oculairs kopen, maar bij een instap spottingscope is dat bijna nooit mogelijk. Je krijgt er een oculair bij, dat soms wel verwijderbaar is, maar waar geen alternatieven voor zijn omdat de aansluiting niet standaard zijn. De Vixen D60 die ik noemde is een ouder beestje met een 20-60x zoom oculair, dat kan eraf en dan is er ook nog een 22x WA oculair, dat voor een enorme kwaliteitsverbetering zorgt, dus ook bij spottingscopes kan er veel winst geboekt worden met een anders oculair. Ik spreek uit ervaring, o.a. met deze Vixen. Inmiddels heb ik een Bynolyt T80ED en daarop heb ik ook het 20-60x oculair aangevuld met een 30xWA oculair. De zoom gaat er bijna nooit meer op. Dus wil je een verwisselbaar oculair, dan stel je eigenlijk een eis die je aan een budgetscope niet kan stellen. Een zoom oculair op een budgetscope levert altijd kwaliteitsverlies op, als dat knaagt, dan kom je tocht uit op mijn eerdere advies: doorsparen. Dat het voor astronomie kijkers anders is, dan kan zo zijn, maar zoals ik eerder al aangaf die zijn op meerdere punten niet echt vergelijkbaar met spottingscopes.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 04, 2020, 18:38:08 pm
(...) concessies (...) budgetscope (...)

Het is voor mij een nieuwe wereld, en het werkt kennelijk wat anders dan bij de optiek om naar boven te kijken. Voor het turen naar de sterren is het geen enkel probleem om daar een hoop geld aan uit te geven, maar aan de andere kant zal het prijskaartje voor een budgetscope in de meeste gevallen wat lager zijn. De Vanguard is nu wat goedkoper, maar de reguliere prijs was kennelijk ongeveer 450 euro. Met beter glas dan een eenvoudige achromaat, het is dan toch een stapje hoger in vergelijking met de Celestron en Kowa die een paar honderd euro minder kosten. Bij de laatste twee ben ik meer geneigd om concessies te doen, dan in het geval van de Vanguard. Het niet kunnen gebruiken van andere oculairen komt op mij wat raar over. Het is even wennen hoe het gaat in deze tak van optische instrumenten.  :o

Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Jaap van Steensel op juni 04, 2020, 19:57:12 pm
Bij spottingscope ligt het inderdaad allemaal net even anders dan bij astro kijkers. Standaardisatie is er helemaal niet, dus ieder merk maakt zijn eigen spullen. Wil je echt naar verwisselbare oculairs dan ben je op één merk aangewezen. Alleen de echte topmerken maken zoomoculairs van goede optische kwaliteit. Zoomoculairs bevatten meer bewegende optische delen en zijn dus gevoeliger voor lichtverlies en -breking. Een oculair met vaste vergroting levert derhalve vrijwel altijd een beter beeld op. Wil je toch zoom en behoud van kwaliteit, reken dan op prijzen die een veelvoud van je budget zijn. Wil je toch verwisselbare oculairs, dan is wellicht een merk als Nikon interessant. Een tweedehands ED scope is niet eenvoudig te vinden, maar kan wel met verschillende oculairs worden uitgerust (van Nikon zelf). Hetzelfde geldt voor de ED50 die je al noemde. Nieuw zou je nog eens een Prostaff 5 serie kunnen overwegen, zowel in 60 als 82mm uitvoering verkrijgbaar, met verwisselbare oculairs, zowel zoom als vaste vergroting. Prijstechnisch wellicht ook interessant.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 04, 2020, 21:37:11 pm
Bij spottingscope ligt het inderdaad allemaal net even anders dan bij astro kijkers. (...)  Prijstechnisch wellicht ook interessant.

Bedankt voor de toelichting. Wat hetzelfde is in de astro-wereld, dat zoomoculairen vaak maar matig zijn. Of je moet diep in de buidel tasten, eentje van Leica heeft een zekere populariteit en is kennelijk uitstekend. Maar die kost dan ook iets van 850 euro. Vaker kom je eentje tegen van ca. 250 euro (Baader Hyperion) die voor het geld het aardig doet. Voor astronomie gebruik ik zelf een enkele keer een (goedkoop) zoomoculair, maar dat is alleen in wat specifieke situaties en meestal ook maar kort. Voor een spotting scope zou ik ook liever vaste oculairen gebruiken, als het alternatief een matige zoom zou zijn. Ik weet niet hoe dit in de praktijk uitvalt, maar kan me voorstellen dat je kiest voor goed gekozen "werkpaard"-vergroting waar je de meeste waarnemingen mee doet.  En in hoeverre je dan nog behoefte hebt aan andere vergrotingen, hoe vaak je die in de praktijk gaat gebruiken. Ik kijk ook naar Nikon, bedankt voor de tip.  :)
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Jaap van Steensel op juni 05, 2020, 07:26:31 am
Graag gedaan. Wat betreft vaste vergrotingen ben ik ervaringsdeskundige en ik hoor van meer mensen dat ze, als ze eenmaal een vaste vergroting hebben, de zoom nauwelijks gebruiken. Voordeel van de vaste vergroting is dat die meestal ook WA is, dus je krijgt een breder beeld met grotere scherpte. Om langdurig door te kijken is dat gewoon erg fijn. Ook bij scopes moet je voor goede zooms denken aan merken als Leica, Swarovski, Zeiss of Kowa. Maar dan zit je inderdaad aan een ander prijskaartje te denken. Zelf gebruik ik een 30xWA oculair, een erg goed bruikbare vergroting, zeker met een 80mm scope met ED glas, maar tweedehands is die erg zeldzaam. Zooms worden wel gebruikt voor het aflezen van ringen, dan heb je gewoon je maximale vergroting nodig.
Succes verder met je zoektocht en keuze.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 05, 2020, 09:13:06 am
Succes verder met je zoektocht en keuze.  (...)  Zelf gebruik ik een 30xWA oculair, een erg goed bruikbare vergroting, zeker met een 80mm scope met ED glas

Bedankt, heb nu goede suggesties waar ik iets mee kan. Gaat vast wel lukken. :)

Als ik nog één vraagje mag stellen, m.b.t. een vaste vergroting.  Het gebruik zal vooral overdag zijn, niet in omstandigheden met heel weinig licht, zoals in de schemering. Maar wel wanneer het bewolkt is. Een vergroting van 30x i.c.m. een 80mm kijker geeft een uittredepupil van ca. 2,7mm. Ik kijk uit naar een 60 - 65mm scope, is het raadzaam om ook in dat geval dit ongeveer aan te houden? Even aangenomen dat er  keuze is in oculairen waarmee dit is te realiseren. De vergroting zou in dat geval uitkomen op niet meer dan ca. 24x.  Ik lees hier en daar dat je voor gebruik overdag een uittredepupil zou kunnen gebruiken tot ca. 2mm, dus ca. 30x zou ook in het geval van een 60 - 65mm kijker meestal nog goed werken? Of is een conservatieve keuze met minder vergroting met zo'n kijker toch beter?
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Jaap van Steensel op juni 05, 2020, 12:03:40 pm
Bij kijkers speelt naast de uittredepupil ook het schemergetal een rol bij het bepalen van de bruikbaarheid in omstandigheden met weinig licht. Het schemergetal bepaal je door de wortel te nemen van de vergroting*objectiefdiameter. Het schemergetal zegt iets over hoeveel detail je nog waarneemt bij afnemend licht. Juist bij scopes ligt dat getal erg hoog, hoger dan bij verrekijkers. En hoe hoger het schermgetal hoe beter een kijker geschikt is om mindere lichtomstandigheden te gebruiken. Dus kijk bij scopes niet alleen naar de uittredepupil, maar ook naar de andere karakteristieken. Nu is het schemergetal een puur berekende waarden o.b.v. fysische kenmerken en scoren kijkers van 100 euro op dit kenmerk even goed als van 3000 euro, terwijl ze op andere punten onvergelijkbaar zijn, maar het geeft wel een richting. In de praktijk betekent dit dat je zelfs bij invallende schemer of bewolkt weer, nog veel kunt zien door een scope vanwege het relatief grote objectief en sterke vergroting. Het houdt wel een keer op. Met 30x op mijn 80mm scope kan ik echt tot ver in de schemer goed kijken en ook met mijn 22x op mijn 60mm Vixen kon dat. Budgetscopes van 60/65mm die tot 60x gaan zijn inderdaad in de schemer nauwelijks bruikbaar, maar ook overdag moet je al goed licht hebben om een beetje redelijk beeld te halen. Dat heeft ook te maken met de lichttransmissie door de hele scope, die is bij een budgetscope gewoon minder. Zelf gebruik ik de vaste vergroting ook vooral vanwege het brede beeld, dat zoekt prettig en je kan ook vogels goed volgen. Die zijn nu eenmaal beweeglijker dan hemellichamen, dus je moet af en toe wat mee bewegen en dat gaat met een breedbeeld gewoon beter.
Wellicht is deze link nog interessant, hierin komen alle aspecten zo'n beetje voorbij in een aardig verhaal: https://www.houseofoutdoor.com/verrekijkers/basis-onderwijs/
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: grunsven op juni 05, 2020, 12:21:05 pm
Bij een telescoop die niet tot de absolute top behoord zijn de oculairen met vaste vergroting vaak duidelijk beter dan de zoomoculairen.
Ik heb zelf een Meopta HA75 met een 20-60 en een 30x oculair. De 20-60 gebruik ik nooit want het beeldveld van de 30x is groter en geeft gewoon een scherper helderder beeld. Als ik inzoom met de 20-60 zie ik dingen groter maar niet noemenswaardig meer detail.

Bij de uittredepupil is het ook van belang hoe oud je bent. Als je jong bent wordt je pupil groter als het donker is, als je ouder wordt, wordt dat minder. Als de uittredepupil dan groot is komt een deel van het licht niet door je pupil in je oog. Bij een uittredepupil van 2,7 is dat geen probleem, je eigen pupil is normaal gesproken veel groter.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 05, 2020, 15:20:37 pm
Bij kijkers speelt naast de uittredepupil ook het schemergetal een rol (...)  hierin komen alle aspecten zo'n beetje voorbij in een aardig verhaal: https://www.houseofoutdoor.com/verrekijkers/basis-onderwijs/

Bij een telescoop die niet tot de absolute top behoord zijn de oculairen met vaste vergroting vaak duidelijk beter dan de zoomoculairen. (...) je eigen pupil is normaal gesproken veel groter.

Bedankt voor de opmerkingen hierover. Bij astronomie speelt de beperkte pupilgrootte bij het ouder worden vooral een rol bij de laagste vergrotingen, om een zo groot mogelijke werkelijke beeldhoek te krijgen. Misschien interessant, hoewel de gemiddelde pupilgrootte die men in het donker heeft afneemt bij hogere leeftijden, de spreiding tussen individuen is groot. Zie plaatje, uitkomst van een onderzoek bij volwassenen tot 80 jaar. Bij mensen op leeftijd kan het zijn dat de pupil nog aardig groot kan worden. En eveneens dat het op jongere leeftijd vrij klein is.


Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Wilfred op juni 06, 2020, 22:38:20 pm
Ik kwam op birdforum toevallig dit draadje tegen over het gebruik van 1,25 astro occulairs op een Nikon 65 EDG telesoop: https://www.birdforum.net/showthread.php?t=385593
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 07, 2020, 09:53:09 am
Ik kwam op birdforum toevallig dit draadje tegen over het gebruik van 1,25 astro occulairs op een Nikon 65 EDG telesoop: https://www.birdforum.net/showthread.php?t=385593

Ha, dat is mooi. :)  Leuk om te zien dat met een adapter het in dit geval lukt om standaard 1.25" oculairen te gebruiken. De Pentax XW's zijn erg goed, deze zijn sinds kort weer verkrijgbaar. Als gevolg van de aardbeving in 2011 lag de productie in Japan een hele tijd stil.

Zowel de Nikon als de Pentax oculairen liggen wel een beetje (!)  buiten het budget voor mij.  ;)
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Jaap van Steensel op juni 11, 2020, 16:09:29 pm
https://link.marktplaats.nl/m1561984431
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 11, 2020, 17:50:36 pm
https://link.marktplaats.nl/m1561984431

Bedankt voor de tip. Lijkt me niet gek, jammer dat de verkoper niet wat dichterbij woont. Het is nogal een afstand voor mij. Voor een paar tientjes durf ik de gok aan om iets ongezien te laten opsturen, maar zoiets als dit wil ik eerst zelf bekijken.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 14, 2020, 21:29:09 pm
Mocht je tot aanschaf overgaan geef dan nog eens een verslagje (altijd nuttig voor toekomstige geinteresseerden).

Heb inmiddels iets in bestelling, wat anders dan in dit draadje ter sprake is gekomen. Ik hou de spanning er even in wat het is  ;)  maar maak er een verslagje van. Kan nog een week of twee duren.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: woen op juni 18, 2020, 17:06:05 pm
Misschien wat te oud?
https://www.marktplaats.nl/a/audio-tv-en-foto/fotografie-lenzen-en-objectieven/m1564327807-tsn-821-spotting-scope.html?c=a2384ef0ece270f44503df9f8598c624&previousPage=lr

Sowieso, iemand een mening over dit model?
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 18, 2020, 21:07:32 pm
Misschien wat te oud?
https://www.marktplaats.nl/a/audio-tv-en-foto/fotografie-lenzen-en-objectieven/m1564327807-tsn-821-spotting-scope.html?c=a2384ef0ece270f44503df9f8598c624&previousPage=lr

Sowieso, iemand een mening over dit model?

Ik neem aan dat het een 82mm?  Voor mij wat te groot.  Kan niet veel info vinden over deze kijker, op Catawiki werd eentje verkocht voor 270 euro.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Jaap van Steensel op juni 19, 2020, 10:12:26 am
Incl. Manfrottostatief, vanaf 250 bieden. Ik weet niet hoeveel men daar boven verwacht, maar voor die prijs zou het zomaar eens een heel scherp geprijsde set kunnen zijn. OK, het is een wat ouder model, maar Kowa maakte toen ook al best goede kijkers. Wel vreemd dat de omschrijving aangeeft dat deze maar 5x gebruikt is, de sporen op de body doen mij anders vermoeden. Mogelijks dus ook tweedehands gekocht. Gezien de sporen, minsten even uitproberen om de kijken hoe hij verder optisch is.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: OJGoreng op juni 20, 2020, 03:27:47 am
Misschien ook even navragen welk oculair er onder die kap zit; bij dit model zijn ze verwisselbaar, en dat maakt nogal wat uit voor wat een redelijke prijs is. Afgaand op de vorm van de kap zal het niet iets spectaculairs zijn, maar je weet maar nooit.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 23, 2020, 10:07:11 am
Voor wie dit draadje volgt, een update. Wilde de aanschaf van een "echte" scope eigenlijk uitstellen, maar kwam toen iets tegen dat geschikt leek om tot die tijd te kunnen gebruiken, met een vriendelijk prijsje. Tussen verrekijker en spotting scope, een monoculair met een wat hogere vergroting. Zie plaatje, even in huis gehad maar inmiddels weer retour. Deze 20x50 had zeker z'n pluspunten: voelt stevig aan, waterdicht en gasgevuld, prima focuser die niet te stroef of te losjes beweegt. Helaas is het optisch niet zo goed, ik verwacht zeker niet dat een goedkope kijker scherp tot aan de rand is, maar toch wel enigszins een sweet spot in het beeldveld dat bruikbaar is. Dat bleek te ontbreken, zelfs op de optisch as is het beeld niet echt scherp te krijgen en blijft het beeld nogal "zacht".

Het ding weer retour, maar het was toch nuttig om het te proberen. Een vergroting van 20x is al een goede aanvulling op een verrekijker van 8x, maar iets meer zou nog net wat beter zijn, denk ik. Deze kijker weegt iets meer dan 400 gram, en ik weet nu ook dat ik niet heel veel zwaarder dan dit wil. Iets meer zou nog kunnen, maar als ik ook een statiefje moet meenemen in het veld, denk niet dat ik zit te wachten op een kijker die substantieel meer weegt.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: OJGoreng op juni 24, 2020, 00:44:48 am
Misschien is dit (https://www.tobiashjorth.com/lens2scope-10mm-14-eyepiece-review/) nog het overwegen waard. Met grote, lichtsterke lenzen werken ze best OK, maar ook met een budget fatsoenlijk 70-300mm lensje van Tamron ofzo, dat je tweedehands vaak voor een paar tientjes op de kop kunt tikken, krijg je een zeer acceptabel beeld. In Nederland wordt het ding onder een andere merknaam (https://www.technolyt.nl/product/00812679-bynolyt-lens2scope-voor-canonef-wit-met-twist-up) verkocht (Binolyt), maar met even zoeken kun je over de grens (https://www.astroshop.eu/?q=lens2scope) soms goedkoper uit zijn met exemplaren die onder de originele merknaam worden verkocht (de winkel in die link verkoopt ook het oudere, goedkopere model nog; wat kleinere beeldhoek maar verder optisch niet wezenlijk minder). Wel even op de lensvatting letten, ze zijn er voor verschillende merken. Het is, zeker zonder statief, wel een beetje een gedoe, en omdat je gebruik maakt van een cameralens is je scherptediepte veel minder en zul je dus veel vaker en nauwkeuriger aan de scherpstelring moeten draaien dan bij een echte scope.

De eerlijkheid gebiedt me wel te zeggen dat de benadering waarbij je eerst voor een niet-ideale budget-oplossing gaat eigenlijk altijd uiteindelijk veel duurder uitpakt dan als je in het begin wat langer spaart voor iets beters. Wel vraag ik me af of wat je zoekt daadwerkelijk bestaat... iets dat én een scherp beeld moet geven, én niet veel meer dan 400g mag wegen, en liefst wat meer dan 20x moet kunnen vergroten, én niet teveel mag kosten. Zelfs een miniscopes als de Opticron mm3/4 50mm-modellen wegen al gauw ruim 600 gram zónder oculair.

Misschien dat dit (https://www.nikon.nl/nl_NL/product/sport-optics/field-spotting-scopes/prostaff3/prostaff-3-16-48x60#tech_specs) ook nog interessant kan zijn, al heb ik er zelf geen enkele ervaring mee.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Marijn de Weijer op juni 24, 2020, 09:03:45 am
Hallo Rudy en anderen,

Ik heb dit draadje met plezier gevolgd, omdat ik jaren terug met dezelfde opties worstelde.

Ik heb toen een tweedehandse "lens to scope" gekocht, met Canon vatting.
Zelf niet echt gelukkig van geworden, vooral omdat ik brildrager ben, dit apparaat ligt thuis n8ets te doen,

Als jij dit wil proberen, wil ik hem tegen portokosten wel verzenden, Stuur m aar een PM,
Ophalen kan natuurlijk ook, in de Betuwe,

Groet, Marijn
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 24, 2020, 10:08:37 am
Misschien is (...) er zelf geen enkele ervaring mee.

Hallo Rudy en anderen, (...) Groet, Marijn

Bedankt voor jullie tips en het aanbod.  :)

Ja, het klinkt misschien alsof ik heel veel wil, voor weinig geld. Ik denk dat het eigenlijk wel meevalt, je kunt in een lagere prijsklasse geen topkwaliteit verwachten en daar ben ik mij van bewust. Als het maar redelijk is. Soms is het zelfs nog iets beter dan dat, de monoculair die nu retour is was niet zo best, maar ik heb ook een goedkope 6x30 en die doet het prima. Die gebruik ik vooral om de zomermelkweg te bekijken. Op een donkere plek lost dit kleine kijkertje de Melkweg op in ontelbare sterretjes en die worden goed afgebeeld, de optiek is voor het geld best goed.

Het heeft niet de voorkeur, maar ik denk ook aan een doe-het-zelf oplossing. Ik heb 'ns een 45 graden prisma gekocht toen deze in de aanbieding was, met een focuser en een geschikt objectieflens is hier een kijker mee te bouwen. Provisorisch heb ik het al 'ns geprobeerd met een objectieflens van een oude 50mm verrekijker, Chinees fabrikaat gevonden op een rommelmarkt. Zo'n lens zal  maar zo-zo zijn qua kwaliteit, maar het beeld met het prisma en een goed oculair was toch aardig goed. Randonscherpte was aanwezig, maar ook een mooie sweet spot waar het beeld meer dan bruikbaar is. Het viel mij niet tegen. Een bevestiging dat de beeldkwaliteit in hoge mate ook afhangt van de optiek achter het objectief. Zo'n lens uit een verrekijker is ongeveer f/4, het is minder geschikt voor hogere vergrotingen. Bovendien is een eigen knutselwerkje niet zo robuust en weerbestendig.

Het gewicht wat acceptabel is hangt ook af van het statief dat je meeneemt. Zoiets als de Kowa TSN-501 of de iets zwaardere Nikon Prostraff-3 is inderdaad waar ik aan denk. Ook de laatste is een stuk lichter dan bv. de Trailseeker die ik eerder noemde, die komt in de buurt van 1,5 kilo. Dat lijkt me in de praktijk een beetje veel.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 24, 2020, 13:08:57 pm

Ik heb toen een tweedehandse "lens to scope" gekocht, met Canon vatting.
Zelf niet echt gelukkig van geworden, vooral omdat ik brildrager ben

Ik realiseer mij nu dat ik vergeten was om hierop te reageren. Zelf ben ik ook brildrager, dus wanneer ik met de bril op wil kijken lijkt me de kans groot dat het mij ook niet gaat bevallen. Maar bedankt voor het aanbod! :)

Hoewel ik astigmatisch ben, het is zo weinig dat ik overdag prima zonder bril een kijker kan gebruiken. Het is alleen wat lastig om steeds de bril op en af te zetten. Als ik wat langer kijk dan liever zonder bril. 's Nachts is een ander verhaal, bij een wat grotere uittredepupil moet de bril op, anders zie ik vervormde sterren. Bij meer vergroting worden de sterren weer mooie puntjes en kan het zonder bril.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Jaap van Steensel op juni 24, 2020, 13:49:28 pm
Ik ben ook brildrager en bij de keuze van mijn verrekijker heeft dat zeker meegespeeld. Die wil ik snel kunnen pakken zonder eerst mijn bril te hoeven afzetten, anders ben je vaak te laat en met mijn sterkte zie ik zonder bril niet zoveel. Voor mijn scope is dat echter nooit een issue geweest. Een scope moet je toch eerst even goed neerzetten en dan is die paar tellen voor een bril afzetten niet zo'n punt. Ik heb me in al die jaren dat ik een scope gebruikt ook altijd aangewend om zonder bril te kijken. Dat kijkt echt stukken fijner. Het enige nadeel is dat als ik even iemand ander wil laten kijken die niet brildragend is, dat die persoon vervolgens flink moet focussen ;-). Maar ik zou een scope eigenlijk altijd willen adviseren om die zonder bril te gebruiken.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Rudy op juni 25, 2020, 16:43:01 pm
... brildrager ...

Het is soms een irritante combinatie, bril en kijker. De 6x30 die ik noemde moet ik helaas met bril gebruiken, het vervelende is dat je moet scherpstellen met een ring dicht aan het oculair. Met de bril op moet je dan erg oppassen, voor je het weet zit je met je vingers aan de bril en heb je er een vlek op.  Grrr... :angry:
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: Jaap van Steensel op juni 26, 2020, 08:18:23 am
Herkenbaar. Zelf heb ik een vrij sterke min-bril, waardoor veel verrekijkers zonder bril niet scherp te stellen zijn. Je zit dan tegen de maximale uitslag van de focusknop aan. Met mijn huidige Nikon Monarch 7 gaat het gelukkig wel zonder bril. Als ik soms even rustig wil kijken zet ik alsnog mijn bril af. Een bril is een extra lens en levert ook wat kwaliteitsverlies op. Maar 9 van de 10 keer blijft mijn bril op. Met mijn scopes heb ik dat probleem nooit gehad en kan ik altijd wel goed focussen zonder bril.
Titel: Re: Aanschaf budget telescoop
Bericht door: woen op juni 29, 2020, 09:19:48 am
Misschien ook even navragen welk oculair er onder die kap zit; bij dit model zijn ze verwisselbaar, en dat maakt nogal wat uit voor wat een redelijke prijs is. Afgaand op de vorm van de kap zal het niet iets spectaculairs zijn, maar je weet maar nooit.

Een 20 x 60 oculair.